Leuven verzet zich tegen wetsontwerp woonstbetredingen

De Leuvense gemeenteraad sprak zich op 29 juni uit tegen een wetsontwerp rond woonstbetredingen van de regering. Dat ontwerp laat de politie toe om, mits instemming van een onderzoeksrechter, een woning te betreden om personen zonder wettig verblijf te arresteren die een gevaar vormen voor de openbare orde of nationale veiligheid, met het oog op deportatie. Dit werd op de raadszitting geagendeerd door een burgerinitiatief dat hiervoor 1689 handtekeningen verzamelde, meer dan twee keer zoveel als de 750 die hiervoor in Leuven nodig zijn. De raadsleden van Vooruit, Groen en PVDA stemden voor, N-VA, Vlaams Belang en CD&V, die samen met Vooruit en Groen deel uitmaakt van de meerderheid, tegen. 

Tien raadsleden van Vooruit, waaronder burgemeester Mohamed Ridouani, onthielden zich evenwel bij het "engagement dat Leuven niet zal meewerken aan de uitvoering van de woonstbetredingen" uit het burgerinitiatief. Ridouani en de schepenen van Vooruit deden dat ook bij een ander punt over de voorgestelde "steun aan parlementsleden die zich bij de stemming tegen het wetsontwerp uitspreken". Omdat een meerderheid van de raadsleden voor stemden werden beide punten alsnog goedgekeurd. 

“Als de wet er morgen komt en ze doorstaat alle toetsen zal ik ze moeten uitvoeren, ook al is het dik tegen mijn goesting”, aldus Ridouani. Het wetsontwerp is volgens hem een opstapje naar een hellend vlak. “De grondwet garandeert bescherming ten aanzien van de staat en een gelijke behandeling. Vraag is of die hier gegarandeerd is. We kunnen ook vraagtekens plaatsen bij de proportionaliteit en of we het vandaag al niet kunnen doen met de huidige wetgeving”.

“Mensen zonder wettig verblijf, die effectief een gevaar vormen voor de maatschappij, kunnen momenteel al vervolgd en opgepakt worden"

Onder meer verwijzend naar de noodzakelijke toestemming van de onderzoeksrechter bevat het wetsontwerp volgens Karin Brouwers (CD&V) wel degelijk de nodige waarborgen. Dat ‘het gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid’ niet specifieker wordt gedefinieerd is volgens haar het gevolg van het feit dat dergelijke begrippen ook elders in ons recht op die manier worden toegepast en de openbare orde bovendien een begrip is dat permanent in ontwikkeling is. Uit de parlementaire discussies blijkt volgens Brouwers dat de procedure “illegale criminelen die voor een veelheid aan delicten gekend zijn”, viseert. 

Ook personen die door hun gedachtengoed een bedreiging kunnen vormen voor de nationale veiligheid zoals haatpredikers kunnen op die manier worden aangepakt. Een woonstbetreding zal volgens voorstanders pas mogelijk zijn als geen enkele andere maatregel doeltreffend blijkt. Zeger Debyser (N-VA) stelde dat de procedure bedoeld is voor mensen die illegaal in ons land verblijven, weigeren mee te werken aan een terugkeer en bovendien een gevaar zijn voor de veiligheid.

“Mensen zonder wettig verblijf, die effectief een gevaar vormen voor de maatschappij, kunnen momenteel al vervolgd en opgepakt worden binnen een strafrechtelijke procedure. Dit bevat een veel strengere controle op de bescherming van de grondrechten dan het voorliggende wetsontwerp”, aldus Katleen Van Impe namens het burgerinitiatief. Het huidig wetsontwerp biedt volgens haar onvoldoende waarborgen voor een strikt noodzakelijke en proportionele inzet. De vage bewoordingen over wie geviseerd wordt – men heeft het over ‘redelijke gronden dat de betrokkene een gevaar vormt voor de openbare orde of nationale veiligheid’ - opent het risico op willekeur. 

"De procedure is bovendien inzetbaar tegen iedereen die mensen zonder papieren opvangt”

Onderzoeksrechters moeten bovendien louter op basis van een dossier van de Dienst Vreemdelingenzaken al binnen vijf dagen een beslissing nemen. Van Impe verwees hierbij tevens naar de vernietigende kritiek op het wetsontwerp van de Vereniging van Onderzoeksrechters en de Orde van Vlaamse Balies.

Ook Jan-Thomas Roefs (Vooruit) wees op “de vage voorwaarden voor zo’n woonstbetreding zonder verduidelijking wat dat gevaar voor de openbare orde betekent. Het enige wat erin staat is dat één misdrijf niet automatisch voldoende kan zijn. Wat als iemand twee keer een verkeersovertreding begaat?", vraagt hij zich af. "De procedure is bovendien inzetbaar tegen iedereen die mensen zonder papieren opvangt”. 

David Dessers (Groen) waarschuwde dat wat vandaag als een uitzonderingswetgeving beschouwd wordt morgen de norm kan worden. “Het kan een wettelijk opstapje zijn naar pure autoritaire praktijken van willekeurige razzia’s van mensen en kinderen”. Het wetsontwerp deed Anton Nilis (PVDA) denken aan ICE-agenten die in de Verenigde Staten angst en terreur zaaien, mensen op hun werk arresteren, onschuldige mensen opsluiten en burgers die het voor hen opnemen doodschieten.