Viering van 250 jaar Verenigde Staten botst op politieke en ecologische kritiek in Brussel

Het Jubelpark verandert op 28 juni 2026 in een zwaarbeveiligde enclave. Met een budget van 4 miljoen euro, bijeengebracht door private Amerikaanse en Belgische multinationals zoals AB InBev, organiseert de Amerikaanse ambassadeur Bill White een grootschalig, exclusief feest. Hoewel de gastenlijst 5.000 prominenten telt, waaronder premier Bart De Wever en NAVO-topman Mark Rutte, stuit de logistieke en politieke arrogantie van het evenement op diepe verontwaardiging bij lokale politici, Europarlementariërs en burgerorganisaties. 

Ambassadeur White pochte tegenover het Franse persbureau AFP dat dit, afgezien van het feest van de president in Washington, "het grootste, beste, meest ongelooflijke, buitengewone, fenomenale en fantastische evenement" ter wereld zou worden.

11 dagen "speciale" blokkade

De tegenstrijdigheden tussen het lokale bestuur en de werkelijke documenten voeden de woede van de burgers. Hoewel de burgemeester van Etterbeek, Vincent De Wolf (MR), in de pers probeerde de situatie te minimaliseren door te verklaren dat het park slechts "één of twee dagen gesloten" zou zijn, schetsen gelekte officiële documenten een heel ander beeld. De Stad Brussel heeft een politiebesluit aangenomen waarmee de controle over het park voor een periode van maar liefst elf dagen (van 21 juni tot 2 juli) volledig wordt overgedragen aan een privébeveiligingsbedrijf dat door de Verenigde Staten is ingehuurd.

"In de dagen voor en na het feest worden bezoekers onderworpen aan toegangscontroles"

Gedurende deze periode zullen Brusselse bewoners in hun eigen park worden onderworpen aan identiteitscontroles en Amerikaanse biometrische gezichtsherkenningstechnologie. Etterbeekse Groen-gemeenteraadslid Pieterjan Vanden Boer vat de situatie samen:

"Wij begrijpen dat de Amerikaanse ambassade een feest wil organiseren, maar dit is buiten alle proportie. Niet alleen wordt het volledige park dagenlang volledig gesloten, maar in de dagen ervoor en erna worden bezoekers onderworpen aan toegangscontroles. Het Jubelpark is een groene long voor de wijk, heel wat omwonenden hebben geen tuin. Wij vinden het niet kunnen dat het park tijdelijk wordt geprivatiseerd voor een gesloten evenement, en niet toegankelijk is voor de gewone Brusselaar."

Burgerlijk verzet op straat: "Piknik Democratik"

De Brusselaars laten dit echter niet zomaar gebeuren: er is een krachtige beweging in de stad ontstaan. Lokale Ecolo-Groen-fracties, buurtcomités en omwonenden organiseren als reactie op de sluiting alternatieve massabijeenkomsten vlak aan de grens van de afgesloten zones onder de naam "Piknik Democratik". Buurtbewoners trekken met hun picknickmanden naar de perimeter om de openbare ruimte symbolisch terug te eisen.

Activisten beloven de 5.000 elitaire gasten op 28 juni een "luidruchtig onthaal"

Dit lokale ongenoegen is inmiddels uitgegroeid tot een gecoördineerd breed front met internationale klimaat-en systeemkritische organisaties. Bewegingen zoals Extinction Rebellion, Greenpeace en Code Rood hebben een gezamenlijke open brief gelanceerd waarin ze de onmiddellijke intrekking van de vergunningen eisen. De activisten bestempelen deze luxueuze viering in tijden van oorlog als "de genadeslag voor iedereen die Brussel en Europa als hun thuis beschouwt". Ze beloven de 5.000 elitaire gasten op 28 juni een "luidruchtig onthaal" met vreedzame doch zeer effectieve burgerlijke ongehoorzaamheidsacties rond het park.

"Geen buiging voor Amerikaanse chantage"

Ook vanuit het federale parlement komt er politieke reactie. Federaal volksvertegenwoordiger en voormalig Groen-voorzitter Meyrem Almaci uit in een exclusieve reactie zware kritiek: 

"Ik respecteer de wens van de Amerikanen om hun verjaardag te vieren ten volle, maar het is een heel andere zaak dat zij het Jubelpark opeisen voor een massaal privé-evenement waar de gewone Brusselaar geen toegang toe heeft. Dit gaat gepaard met nauwelijks verhulde dreigementen die impliceren dat Amerikaanse militaire steun en investeringen afhangen van de toestemming voor dit mega-evenement. Dit is onaanvaardbare chantage."

"Gelukkig werd het voorstel om het Brusselse luchtruim te sluiten geblokkeerd"

Almaci wijst er tevens op dat dit gebeurt op een moment dat de Verenigde Staten een illegale oorlog voeren en hun ambassadeur zich actief probeert te mengen in onze nationale politiek, onder meer in een Antwerpse rechtszaak. "Gelukkig werd het voorstel om het Brusselse luchtruim te sluiten geblokkeerd door minister Crucke, waardoor we de F-35-verstoring hebben vermeden. Desalniettemin roepen de biometrische opvolging en de sluiting van het park ernstige vragen op, evenals het feit dat we niet weten wat onze premier Bart De Wever op het evenement wil gaan zeggen", aldus Almaci. Groen-parlementsleden Matti Vandemaele en Staf Aerts hebben inmiddels ook officiële parlementaire vragen ingediend in de Kamer.

Ecologische schade: gierzwaluwen in gevaar

Op ecologisch vlak is de timing een regelrechte flater. Juni is het absolute hoogtepunt van het broedseizoen voor de wettelijk beschermde gierzwaluwen en vleermuizen in het park. Terwijl Brussel Leefmilieu een dwingende impactstudie eist van de ambassade, mobiliseert dierenrechtenorganisatie GAIA duizenden burgers voor de totale annulering van de geplande 30 minuten durende vuurwerkshow vanwege de acute en potentieel dodelijke stress voor de lokale fauna.

Diepe barsten

De defensieve houding van de Brusselse burgemeester Philippe Close (PS), die de vergunningen verschuilt achter Brusselse "neutraliteit als multiculturele hoofdstad", botst frontaal met de dynamiek op de grond. Het politieke fatalisme van lokale overheden die beweren "geen keuze te hebben" omdat het een federale en diplomatieke aangelegenheid betreft, is een lokale democratie onwaardig. 

Wanneer de vuurpijlen op 28 juni boven het Jubelpark exploderen, zullen ze niet de Amerikaanse onafhankelijkheid verlichten. Ze zullen vooral de diepe barsten blootleggen tussen een transactionele Amerikaanse regering en een vastberaden Brussels burgercollectief dat vecht voor haar eigen wetten, natuur en burgerrechten.

Steun ons hier!