Waarom leerkrachten op 12 mei meestaken
Onderwijsmensen staken doorgaans zelden, maar nu is de maat duidelijk vol. Vorig jaar trokken leerkrachten zo’n zeven keer aan de alarmbel. Op 25 november 2025 legden meer dan 25.000 Vlaamse leerkrachten het werk neer. Ook morgen, dinsdag 12 mei, geven de onderwijsbonden present.
Dat toont aan hoe hoog de nood is. De statistieken zijn dan ook onthutsend: maar liefst 55 procent van de leerkrachten scoort boven de alarmdrempel voor een burn-out.
De dagelijkse realiteit in de klas is voor vele leerkrachten een uitputtingsslag geworden. Uit onderzoek van de Arteveldehogeschool blijkt dat 45 procent van de leerkrachten tijdens de werkdag constant in overlevingsmodus zit. Meer dan de helft voelt zich aan het einde van de dag volledig leeg. Eén op de negen leerkrachten heeft zelfs antidepressiva nodig om de zware werkweek door te komen.
Werken tot je erbij neervalt
De werkdruk is niet alleen voelbaar, maar ook meetbaar hoog. Leerkrachten kloppen gemiddeld 42 uur per week, inclusief vakanties, met uitschieters tot 50 uur tijdens een trimester. Bijna de helft van het personeel werkt na acht uur ’s avonds door aan verbeterwerk of administratie. Zondag is voor velen geen rustdag meer, maar een noodzakelijke dag om de voorbereidingen rond te krijgen.
“De aangekondigde pensioenhervorming creëert grote onzekerheid en dreigt vooral vrouwen te verarmen”
Ondertussen stijgt de druk van buitenaf: klassen worden heterogener, zorgnoden nemen toe en de juridische achterdocht groeit. Leerkrachten moeten elke beslissing dubbel verantwoorden uit angst voor klachten van mondige ouders. De autonomie in de klas verdwijnt, terwijl nieuwe taken zonder degelijke uitleg van bovenaf worden opgelegd. Dit gebrek aan inspraak zorgt ervoor dat veel opdrachten aanvoelen als zinloze planlast en energie vreten.
Pensioenroof van 500 euro
Bovenop deze malaise komt de regering met een drastische pensioenhervorming. De federale regering wil het pensioen van leerkrachten op dezelfde manier berekenen als in de privésector. Voor jonge leerkrachten betekent dit een verlies tot wel 500 euro per maand. Bovendien zullen leerkrachten een jaar later dan voorheen op vervroegd pensioen kunnen gaan.
De vakbonden, waaronder ACOD, COC, COV en VSOA, spreken van een verarming. Vooral vrouwen, die vaak deeltijds werken om zorgtaken op te nemen, worden door deze plannen geraakt. Zij zullen langer moeten werken voor een aanzienlijk lager pensioen.
“De aangekondigde pensioenhervorming creëert grote onzekerheid en dreigt vooral vrouwen financieel te verarmen”, aldus de onderwijsbonden. Voor hen is het onbegrijpelijk dat de regering de pensioenleeftijd optrekt in een sector waar nu al één op de tien 55-plussers wegens ziekte thuiszit.
Symboolpolitiek
Minister Demir gooit extra olie op het vuur door te snoeien in de organisatie van het schooljaar. Ze wil de pedagogische studiedagen en facultatieve vakantiedagen afschaffen om 'verloren onderwijstijd' in te halen. Volgens de vakbonden is dit symboolpolitiek die de echte problemen negeert. De pedagogische studiedag is immers het enige moment waarop een team samen aan de broodnodige onderwijskwaliteit kan werken.
Ook het inkorten van de deliberatietijd getuigt van weinig kennis over de schoolpraktijk. Deliberaties duren tegenwoordig langer door complexe leerlingendossiers en de noodzaak om alles juridisch waterdicht vast te leggen.
De minister stelt het voor alsof leerkrachten na de examens vakantie vieren, terwijl zij in werkelijkheid bedolven worden onder een storm van rapporten, klassenraden en intensieve feedbackgesprekken met bezorgde leerlingen en hun ouders. Haar denigrerende houding naar het onderwijspersoneel is een fout signaal.
Onhoudbare uitstroom
De gevolgen van het huidige beleid zijn nu al zichtbaar in de cijfers van de uitstroom. Meer dan 28 procent van de startende leerkrachten staat na één jaar al niet meer voor de klas. De combinatie van inkomensonzekerheid voor starters en de loodzware werkdruk jaagt jong talent weg. Eén op de vijf huidige leerkrachten overweegt serieus om de sector definitief te verlaten wegens het gebrek aan perspectief.
Zonder compensaties voor de pensioenhervorming en een structurele verlaging van de werkdruk zal de malaise in het onderwijs blijven aanhouden en zal het lerarentekort nooit opgelost geraken. Dat raakt ons uiteindelijk allemaal. COV formuleert het zo: “Wie onderwijs verwaarloost, snijdt niet enkel in budgetten, maar in het hart van de samenleving.”
De hervormingen moeten nog gestemd worden in het parlement en kunnen dus nog tegengehouden worden
De vakbonden eisen een herziening van de pensioenafbraak, een deftig eindeloopbaanbeleid, administratieve ondersteuning en realistische klasgroottes. Het is tijd dat de overheid stopt met het wegzetten van leerkrachten als plantrekkers. In plaats van nieuwe gordijnen op te hangen in een brandend huis, moet men dringend investeren in de mensen voor de klas.
De hervormingen moeten nog gestemd worden in het parlement en kunnen dus nog tegengehouden worden. Daarom is een grote aanwezigheid op de nationale betoging dinsdag 12 mei in Brussel belangrijk. Het is een signaal aan de politiek dat dat kwaliteitsvol onderwijs pas begint bij een leefbaar statuut voor wie elke dag voor de klas staat.
Praktische info
Wat: Nationale Betoging
Locatie: Brussel-Noord
Tijd: 10u
