'Russische drone' blijkt politiehelikopter: “Hoe Theo Francken de bevolking bedroog”
Ik zit al de hele dag met een kinderspelletje in mijn hoofd. 'Ik zie, ik zie wat jij niet ziet.' In mijn hoofd is het de beurt aan onze minister Theo Francken. Hij zegt: 'Ik zie, ik zie wat jij niet ziet.' Waarop een journalist van PANO repliceert: 'Het is er niet.'
Wat een grap
Theo ziet ze vliegen: de Russische drones. Hij stuurde er zelfs beelden van naar Het Laatste Nieuws. Alleen, zo blijkt uit de uitstekende onderzoeksjournalistiek van PANO, zijn op die beelden helemaal geen drones te zien, maar gewoon een politiehelikopter. Dit is geen grap, maar wat een grap.
Dat er geen hard bewijs was voor de aanwezigheid van Russische drones was al langer duidelijk. “Voor minister van Defensie Theo Francken (N-VA) is er geen twijfel over de Russische daders. Hij levert daar geen bewijs voor, maar grijpt de heisa wel gretig aan om zijn discours voor verdere militarisering kracht bij te zetten”, zo schreven we reeds begin november 2025 in volle dronesaga.
Maar dat het Theo Francken zélf was die valse beelden naar de grootste krant van het land gestuurd had, dat hadden we ons toen niet kunnen voorstellen. Niet alleen omdat het betekent dat de minister de bevolking bedriegt op de meest flagrant denkbare wijze, maar ook omdat het onkritisch publiceren van die beelden door Het Laatste Nieuws ingaat tegen elke normale journalistieke reflex.
Geen grap
Het doet denken aan de aflevering van Kabouter Wesley waarin hij een eend uit een ufo ziet stappen en naar een belangrijke krant belt. “Heeft u daar een foto van?”, zo vraagt de journalist van de belangrijke krant. Waarop Kabouter Wesley hem een foto van een eend bezorgt. “En waar is de ufo?”, vraagt de journalist. “Ik vond de eend belangrijker”, repliceert Kabouter Wesley.
Het verhaal is, zoals alle verhalen van Kabouter Wesley, behoorlijk absurd, maar in het verhaal publiceert de krant de foto van de eend niet. De realiteit is nog veel absurder, want de beelden van Theo Francken werden niet alleen gepubliceerd. Ze domineerden wekenlang het nieuws. Theo Francken mocht het overal komen uitleggen: het waren grote drones, professionele drones, ze vlogen in formatie en dat kan enkel het werk zijn van de Russen, en ga zo maar door. Allemaal beweringen waarvoor geen enkel bewijs was.
Wat een grap, maar dit is geen grap. Theo Francken maakte gebruik van de angst die hiermee gecreëerd werd om enkele legeraankopen bij bevriende bedrijven door te duwen, zonder openbare aanbesteding en tegen het advies van de Inspectie Financiën in. Liegen tegen het parlement, bewust paniek zaaien en belangenvermenging: er zijn al ministers voor minder opgestapt. Het feit dat we ons moeilijk kunnen voorstellen dat Theo Francken zal opstappen, zegt veel over de schaamteloosheid waarmee hij dit alles doet.
Lessen voor de media
Ook voor de media valt er veel te leren. Als er één grote les is die moet worden getrokken, is het wel deze: vertrouw ze niet, onze politici.
Er zijn twee houdingen die de journalistiek ten opzichte van machthebbers kan aannemen. Je kan een microfoon onder hun neus houden en doen alsof dat volstaat om de bevolking te informeren, of je kan hen kritisch bevragen en je onafhankelijke controlefunctie ten volle opnemen. De houding van Het Laatste Nieuws is in dit verhaal een karikatuur van die eerste houding die nog al te vaak wordt aangenomen. PANO toont ons wat het democratische belang is van journalistiek die de tweede houding aanneemt.
