Studie planbureau naar pensioenhervorming doorprikt N-VA leugens
“Over de pensioenhervorming van de regering-De Wever doet heel wat fake news de ronde.” Aan het woord is Jan Jambon, Minister van Pensioenen. De minister zit met een probleem: zijn pensioenhervorming is bijzonder onpopulair.
Vlaming lust pensioenhervorming niet
Sinds het aantreden van de regering-De Wever zien we de ene vakbondsactie na de andere. Het is al lang geleden dat vakbonden tot tweemaal toe meer dan 100.000 mensen op straat kregen. Wie met de aanwezigen spreekt, hoort een brede waaier aan bezorgdheden, maar als er één bezorgdheid is die het vaakst terugkomt, dan is het wel de pensioenhervorming.
Dat er een breed draagvlak is voor het verzet van de vakbonden tegen de pensioenhervorming van de regering-De Wever blijkt ook uit De Grote Peiling. Maar liefst 61 procent van de respondenten van De Stem van Vlaanderen zegt letterlijk: “Mijn lichaam of geest houdt dit niet tot mijn 67e vol.”
De meeste Vlamingen vinden de pensioenen nu al te laag
De meeste Vlamingen vinden de pensioenen bovendien nu al te laag. Over de omvang van ons pensioen zijn we ook duidelijk: het is te weinig. Bijna de helft (49 procent) vindt zijn toekomstige pensioen (nipt) onvoldoende om comfortabel van te leven. Een op de drie (34 procent) vindt het zelfs “veel te weinig”.
Vooral vrouwen hebben vandaag al vaker een pensioen onder de armoedegrens en dat dreigt met de pensioenhervorming van de regering-De Wever enkel erger te worden. 70 procent van de bevraagden geeft dan ook aan dat die hervorming te weinig rekening houdt met de specifieke situatie van vrouwen.
Hoezo verkeerd begrepen?
Bij de N-VA hebben ze die peiling ook gezien en ze trokken er de conclusie uit die regeringspartijen steeds trekken wanneer de bevolking het beleid afwijst. De mensen hebben het verkeerd begrepen, we moeten het beter uitleggen.
De vakbonden, zo klinkt het bij de N-VA, zouden de mensen schrik aanjagen. Daarom zien ze het als hun taak om de mensen gerust te stellen. Vandaar dus dat minister Jambon mocht opdraven in een video met als titel ‘Fake news over de pensioenhervorming’.
Het gevaar van die communicatiestrategie is echter dat men zichzelf dieper in de put graaft. Over het algemeen lijken mensen die verontwaardigd zijn over de pensioenhervorming namelijk wel degelijk goed geïnformeerd. De recente studie van het planbureau geeft de vakbonden namelijk over de hele lijn gelijk.
Klinkklare onzin
“Dat de pensioenhervorming vrouwen harder viseert dan mannen is klinkklare onzin.” Zo klinkt het in de video van de N-VA. Maar het zijn niet alleen de vakbonden die zeggen dat de pensioenhervorming vrouwen harder viseert. Het is ook de Raad van State die zegt dat de hervorming indirect discriminerend is voor vrouwen.
Raad van State: pensioenhervorming is indirect discriminerend voor vrouwen
N-VA-fractieleider Axel Ronse mag in de video van de N-VA wel komen zeggen dat door de pensioenhervorming “de genderkloof verkleint”. Het planbureau becijferde dat de pensioenhervorming de reeds bestaande ongelijkheid in pensioenen tussen mannen en vrouwen nog verder zal doen toenemen. Dat komt, aldus het planbureau, door de invoering van een malus, de inperking van gelijkgestelde periodes en het schrappen van de welvaartsaanpassing van de laagste pensioenen gedurende vijf jaar.
Het klopt dat vrouwen vaker halftijds werken, zo klinkt het verder in de video. Maar “minstens 35 halftijds gewerkte jaren volstaan om te ontsnappen aan de malus bij vervroegd pensioen”, zo zegt N-VA-parlementslid Eva Demesmaeker.
Dat klopt niet. Een bijkomende voorwaarde om te ontsnappen aan de pensioenmalus is dat je aan 7.020 effectief gewerkte dagen moet komen. Wie halftijds werkt, doet daar 45 jaar over, geen 35. Bijzonder gênant, hoe men bij de N-VA de details van hun eigen pensioenhervorming niet lijkt te kennen en in een video om zogenaamd fake news te ontkrachten zelf fake news verspreidt.
Een serieuze achteruitgang
“Dat ons systeem mensen uitperst als een citroen is onzin”, zo klinkt het verder in de N-VA-video.
Wanneer het juist is om zulke woordenschat te gebruiken, is natuurlijk subjectief, maar wat nu precies de omvang van de impact is van de pensioenhervorming, dat kan je wel meten. Precies dat heeft het planbureau gedaan. Wat blijkt? Het pensioen van een werknemer zal dalen met 7,2 procent. Op een gemiddeld pensioen betekent dat zo’n 100 euro minder per maand. Het pensioen van ambtenaren zal dalen met 15,2 procent.
Of dat uitpersen als een citroen is, moeten mensen zelf maar bepalen, maar het is in ieder geval een serieuze achteruitgang. Het verhaal dat de vakbonden mensen angst aanjagen en dat het eigenlijk allemaal wel meevalt, lijkt voor wie deze cijfers ziet toch moeilijk houdbaar. Je kunt het draaien of keren zoals je wil, maar voor ambtenaren die maandelijks honderden euro’s aan pensioen verliezen, betekent de geplande hervorming een serieuze achteruitgang.
Wat blijkt? Het pensioen van een werknemer zal dalen met 7,2 procent
Dat ambtenaren meer pensioen verliezen wordt vaak uitgelegd met de redenering dat zij de hoogste pensioenen zouden hebben en het dus op die manier de sterkste schouders zijn die het meeste inleveren. Maar die redenering doorstaat de toets van het planbureau niet. De pensioenhervorming van Jambon, zo berekende het planbureau, zal de ongelijkheid net doen toenemen. Het zijn vooral de mensen met de laagste pensioenen die erop achteruitgaan. Zo neemt het armoederisico ook verder toe.
Opvallend in de studie van het planbureau is dat er één groep is die er tegen 2029 wél op vooruitgaat: de 10 procent hoogste pensioenen. De zogenaamde pensioenbonus voor wie langer werkt, zal vooral bij deze groep terechtkomen. Cynisch genoeg is minister Jambon zelf hiervan een voorbeeld en ziet hij zijn reeds riante pensioen als een van de weinigen nog wat toenemen dankzij zijn hervorming.
Tegenmacht
De vraag is echter of de regering-De Wever er wel in zal slagen om de pensioenhervorming zoals die nu voorligt door te duwen.
Na de eerste algemene staking eind maart 2025, besloot de regering om korte periodes van ziekte gelijk te schakelen voor de pensioenmalus. Toen de vakbonden hun strijd daarna verderzetten, werden die toegevingen stelselmatig uitgebreid. Zo worden nu alle periodes van ziekte en ook tijdelijke werkloosheid gelijkgesteld. Maar deze aanpassingen hebben het verzet niet doen liggen en ondertussen loopt de hervorming al een jaar vertraging op.
Op 12 mei plannen de vakbonden opnieuw een nationale staking. Het zal mee van het succes van die actie afhangen of de achteruitgang die het planbureau voorspelt ook in realiteit zal worden omgezet.
