De strijd tegen sociale dumping gaat ons allemaal aan
Door toedoen van sociale dumping lappen bepaalde bedrijven de grondwaarden van het Verdrag van Rome aan hun laars, waarmee ze de volledige arbeidsmarkt dieper in het moeras trekken.
Sociale dumping is een geheel van praktijken waarbij de kostprijs van het werk zo laag mogelijk wordt gehouden door de sociale wetgeving te omzeilen. Met excuuswoorden als ‘lasten’ en ‘concurrentievermogen’ wordt er gesnoeid in bepaalde rechten voor de werknemer, zoals de sociale zekerheid, en werkomstandigheden en -voorwaarden.
Het probleem begrijpen
Een concreet voorbeeld: twee arbeiders werken op dezelfde werf en krijgen hetzelfde loon. De ene is Belg en de andere is afkomstig uit Polen. Toch is het kostenplaatje voor de sociale bijdragen van de Poolse werknemer een pak lager, omdat deze in zijn land van herkomst worden betaald. Resultaat? Oneerlijke concurrentie, tussen de werknemers, maar evenzeer tussen de bedrijven die de regels wel en niet toepassen. Op die manier wordt de volledige sector de dieperik ingetrokken, want wie niet meedoet, heeft hogere kosten.
De eerste slachtoffers ervan zijn arbeidsmigranten en onderaannemers
Sociale dumping berust op ingewikkelde constructies, waarbij ‘postbusbedrijven’ – zonder werkelijke activiteit – worden opgezet. Ook is het gebaseerd op de onwetendheid van werknemers ten opzichte van hun rechten. De eerste slachtoffers ervan zijn arbeidsmigranten en onderaannemers. In het ergste geval kan het zelfs leiden tot uitbuiting en mensenhandel.
Deze realiteit werd nog maar eens ondervonden tijdens een actie op 24 maart, op een aan Google gelinkte bouwwerf in Farciennes, waar dagelijks zo'n 700 mensen werken van 43 verschillende nationaliteiten. Een van de vele onderaannemers van Google op de werf is Jones Engineering Group, die volgens de vakbond ABVV Algemene Centrale een kwalijke reputatie heeft op het vlak van antisyndicale praktijken. Dit illustreert hoe concreet en reëel het probleem is.
Actie op Europees niveau
De oprichting van de Europese Unie heeft een rechtstreeks verband met sociale dumping. De interne markt van de Unie is namelijk tot stand gekomen, zonder het op poten zetten van een voldoende bindend sociaal kader. Zo is er dus een concurrentie tussen de verschillende sociale stelsels ontstaan.
Toch dringen werkbare oplossingen zich aan. Een versterkte sociale inspectie, met een verhoogde aansprakelijkheid voor de werkgevers, zouden al direct concrete oplossingen kunnen bieden.
Eén vraag dringt zich aan: wilt Europa de onderlinge concurrentie tussen werknemers in de hand werken, of wil het hun rechten garanderen? Het wordt tijd om de gemaakte beloftes in te lossen.
