Beste Anneleen Van Bossuyt, draag meer zorg voor onze sociaal werkers
Op dinsdag 17 maart viert de wereld World Social Work Day. Ook in Gent laten we deze feestdag niet onopgemerkt voorbijgaan. Elke dag maken onze sociaal werkers het verschil voor de vele mensen die het vandaag moeilijk hebben. Dat zien wij als raadsleden in het Bijzonder comité voor de sociale dienst (BCSD) met eigen ogen.
Ben je wel streng genoeg?
Tegelijk zien we met lede ogen aan hoe het leven van de sociaal werker zwaarder wordt gemaakt. In plaats van de nodige extra ondersteuning geeft de federale overheid alleen maar extra taken en verantwoordelijkheden, en komt er meer controle en wantrouwen. De vraag is niet langer ‘kun je voldoende mensen helpen’, maar steeds meer “ben je wel streng genoeg voor je cliënten?”
De toevloed aan dossiers maakt het steeds moeilijker om mensen nog écht te begeleiden
De beperking van de werkloosheid in de tijd, de toenemende druk om zo snel mogelijk te activeren, nieuwe en complexe regels rond samenwonenden, OCMW’s worden overspoeld met nieuwe opdrachten. In haar beleidsnota kondigt minister voor Maatschappelijke Integratie Anneleen Van Bossuyt trots aan dat het ‘beste’ nog moet komen. In N-VA-termen betekent dat dus ‘het strengste’. Wat de gevolgen daarvan zijn voor de cliënten en onze maatschappelijk werkers, laat onze Gentse minister kennelijk koud.
Ondanks alles zien wij nog een enorme inzet en onvoorwaardelijk engagement bij de mensen op het terrein. Ze blijven gedreven om het beste van zichzelf te geven voor hun kwetsbare cliënteel. Maar de toevloed aan dossiers maakt het steeds moeilijker om mensen nog écht te begeleiden. Hulpverlening dreigt te verschrompelen tot administratie en controle.
Vertrouwen onder druk
En dan nog het zout in de wonde: de mensen wier werk moeilijk wordt gemaakt, mogen zélf de nefaste gevolgen van het rechts beleid aan hun cliënten overbrengen. De maatschappelijk werkers worden zo de boodschapper van beleid waar ze zelf geen vat op hebben. De financiële impact is zeker groot, maar misschien is dit nog erger: het vertrouwen tussen cliënt en maatschappelijk werker komt onder druk te staan.
Nochtans liggen de echte vragen elders. Hoe pakken we onderbescherming aan wanneer nog altijd veel mensen hun rechten niet opnemen? De non-take-up van sociale zekerheidsrechten blijft immers veel te groot. Hoe zorgen we ervoor dat sociaal werkers tijd hebben voor kwalitatieve begeleiding, in plaats van vooral voor administratie?
Van Bossuyt schept bewust en actief een sfeer waarbij leefloners weggezet worden als profiteurs
Met de huidige federale subsidies moet elke maatschappelijk werker 130 dossiers opvolgen, dankzij Gentse tussenkomst zijn dat er minder dan de helft. Dankzij het stadsbestuur is die last meer dan gehalveerd. Desondanks blijven veel maatschappelijk werkers aangeven dat de tijd ontbreekt om cliënten met complexe problemen degelijk vooruit te helpen. En dit is geen Gents probleem.
De voortdurende aanvallen en het beledigend taalgebruik van de minister tegenover mensen die een leefloon krijgen, is een kaakslag voor elke maatschappelijk werker. Ze schept bewust en actief een sfeer waarbij leefloners weggezet worden als profiteurs. Ja, het is logisch om na te denken over een betere bescherming voor maatschappelijk werkers, zeker na het drama deze zomer. Nee, dat is geen reden om als beleidsmaker publiek te zeggen dat “elke aantoonbare vorm van agressie tegenover OCMW-medewerkers moet leiden tot het intrekken of niet toekennen van leefloon”. Hulpverlening is complexer dan gratuite slogans.
Knelpuntberoep
Intussen blijft sociaal werk een knelpuntberoep. Als de werkdruk en het wantrouwen blijven toenemen, dreigen nog meer mensen het beroep te verlaten. En dat treft uiteindelijk de meest kwetsbaren in onze samenleving: mensen die sociale hulp en ondersteuning nodig hebben, nieuwkomers die willen integreren, kansarme kinderen in kwetsbare gezinnen.
Daarom, op deze feestdag, een oproep aan ons collega-raadslid en federaal minister Anneleen Van Bossuyt: houd bij nieuw beleid meer rekening met de realiteit op de werkvloer, met werkbaar werk en de arbeidsvreugde. Sociaal werkers hebben geen nood aan nog meer wantrouwen of administratie, maar aan ruimte om hun werk goed te doen.
Want als zij uitvallen, wordt het pas echt een kil Vlaanderen.
Liesbet De Weder, Joren Gistelinck, Guy Reynebeau zijn raadsleden voor Groen in het raadsleden in het Bijzonder comité voor de sociale dienst (BCSD) in Gent. Sophie Vanonckelen is BCSD-lid.
