De echte vraag over de oorlog tegen Iran: wie profiteert er?
Veel commentatoren analyseren de oorlog tegen Iran vanuit de invalshoek van de VS. Is Trump uit op een snelle beëindiging van de oorlog omwille van stijgende brandstofprijzen? Zal Washington opnieuw gezichtsverlies lijden in het Midden-Oosten, zoals na de interventies in Irak, Libië en Afghanistan? Deze vragen lijken logisch, maar missen de essentie.
Zelfs als de oorlog chaos veroorzaakt en de belangen van de VS en Europa schaadt, blijft een belangrijker vraag onderbelicht, namelijk: wat levert deze oorlog Israël op?
Oud plan
Volgens premier Benjamin Netanyahu is het land al veertig jaar bezig met de voorbereiding van een confrontatie met Iran. Op 1 maart zei hij in een videoboodschap: "Dankzij deze coalitie kunnen we eindelijk doen wat ik al 40 jaar graag wil”. Voor Israël is dit met andere woorden geen impulsieve actie, maar de sluitsteen van een langetermijnstrategie.
De reden waarom Iran aangepakt wordt, ligt voor de hand. In de regio is Iran het enige land dat zich verzet tegen Israël. Van oudsher heeft Teheran de zaak van de Palestijnen gesteund, niet alleen in woorden, maar door steun aan gewapende bewegingen zoals Hezbollah, Hamas en Ansar Allah (beter bekend als de Houthi’s).
Iran is het enige land in de regio dat Israël actief tegenwerkt en de status quo uitdaagt
De meeste regeringen in het Midden-Oosten verklaren zich principieel wel tegen de Israëlische bezetting van Palestina, maar in de praktijk onderhouden ze steeds nauwere banden met Israël.
Zo fungeert Turkije als belangrijke doorvoerroute voor olie en gas richting Israël. Egypte helpt bij de blokkade van Gaza. Jordaanse en Saoedische luchtafweerinstallaties onderschepten in 2025 Iraanse raketten die op Israël waren gericht. Andere landen, zoals de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Marokko en Soedan, normaliseerden hun relaties met Israël via de Abraham-akkoorden van 2020.
Ook op militair vlak groeit de samenwerking. Israël levert defensie-industrie wapens en surveillancetechnologie aan verschillende Arabische staten. Marokko importeert een aanzienlijk deel van zijn wapens uit Israël. Iran blijft daardoor het enige land in de regio dat Israël actief tegenwerkt en de status quo uitdaagt. Tel Aviv denkt dat de tijd nu rijp is om definitief af te rekenen met deze ‘lastpak’.
Mythe van de atoombom
Al meer dan dertig jaar zwaait Netanyahu met diagrammen over "imminente" Iraanse nucleaire wapens. In 1992 zei hij dat Iran binnen drie tot vijf jaar over een kernwapen zou beschikken. Twintig jaar later, in september 2012 beweerde hij dat Iran ‘binnen enkele weken’ een kernbom zou hebben. Gedurende decennia liet hij vrijwel geen kans voorbijgaan om buitenlandse leiders over een naderende Iraanse bom te waarschuwen.
Maar die beweringen werden nooit bevestigd. Amerikaanse en andere inlichtingendiensten concludeerden herhaaldelijk dat Iran niet actief bezig was met het ontwikkelen van kernwapens.
In de dreigingsanalyse van 2022 van de nationale inlichtingendienst van de VS staat: “Iran is momenteel niet bezig met de belangrijkste activiteiten die nodig zijn voor de ontwikkeling van een kernwapen”. Hetzelfde oordeel staat ook in de edities van 2023 en 2024.
De "Iraanse nucleaire dreiging" is een handig argument om een illegale invasie te rechtvaardigen
Toch bleef het narratief hardnekkig circuleren. De "Iraanse nucleaire dreiging" is een handig argument om een illegale invasie te rechtvaardigen. Donald Trump en verschillende westerse bondgenoten, zoals de Canadese premier en de Duitse bondskanselier, blijven het gebruiken om steun te rechtvaardigen voor een militaire confrontatie met Iran.
Strategie van totale chaos
De militaire interventies van het Westen in de voorbij decennia waren allesbehalve een succes, denk maar aan Irak en Afghanistan. Maar voor Israël is dat ‘falen’ echter juist het beoogde succes. De zionistische staat wil elk regionaal machtsblok uitschakelen dat een bedreiging kan vormen. Israël is vooral geïnteresseerd in het structureel verzwakken van Iran als staat. Door het land militair, economisch en politiek te destabiliseren kan een belangrijke tegenmacht verdwijnen.
Dat idee sluit aan bij eerdere gebeurtenissen in de regio. De VS-invasie van Irak in 2003 schakelde Saddam Hoessein uit en verzwakte een belangrijke regionale macht. De burgeroorlog in Syrië verlamde een andere tegenstander van Israël. En de NAVO-interventie in Libië leidde tot de instorting van een staat die Palestijnse verzetsbewegingen steunde. In elk van die gevallen kwamen landen die zich tegen de Israëlische politiek verzetten, verzwakt uit de strijd.
Deze strategie van destabilisatie is niet nieuw. In de jaren negentig formuleerden Amerikaanse neoconservatieve strategen in het rapport A Clean Break: A New Strategy for Securing the Realm een ambitieus plan voor het Midden-Oosten.
Israël wil Iran balkaniseren en fragmenteren
Het document werd opgesteld voor de toen net verkozen Israëlische regering van Netanyahu. Het stelde dat Israël zijn veiligheid kon versterken door regionale rivalen te verzwakken en de machtsbalans in het Midden-Oosten fundamenteel te veranderen.
Sommige van de auteurs van dat rapport kregen later belangrijke posities in de regering van de VS en speelden een rol in de oorlog in Irak. Veel van de interventies van de afgelopen dertig jaar in de regio weerspiegelen deze strategie. Het is een strategie die niet direct uit is op een regime change of een nieuwe regering, maar op de volledige ineenstorting van de staat. Het is de strategie van de chaos.
Conform die strategie wil Israël Iran nu balkaniseren en fragmenteren. Via etnische lijnen wordt het separatisme aangewakkerd, denk maar aan de recente bewapening van Iraanse Koerden in zowel Iran als Irak. Hoewel er geen duidelijke groepen of leiders klaarstaan om een nieuwe staat te besturen, wordt de bevolking opgeroepen zelf de macht te grijpen en de bestaande instituties te slopen.
Een versnipperd Iran, verscheurd door interne strijd tussen minderheden, geregeerd door milities en chaos zoals in Libië, vormt geen bedreiging meer voor de Israëlische dominantie. Een versplinterd Iran in burgeroorlog is beter dan een functionerende staat. Het gaat niet om wie er regeert, maar dat er niemand meer regeert.
Zionisme als bron van geweld
De wortel van de militaire agressie is de zionistische ideologie. Om de exclusieve Joodse natiestaat te handhaven, moet elke roep om gelijke rechten tussen de Jordaan en de Middellandse Zee gesmoord worden. De tragedie in Gaza is de meest gruwelijke uitvoering van deze ideologie, waarbij etnische zuivering als legitiem middel wordt gezien.
Israël moet zich in de woorden van Netanyahu gedragen als een "Super-Sparta": dat wil zeggen als een meedogenloze garnizoensstaat die zweert bij eeuwige oorlog en de totale eliminatie van de Palestijnse bevolking. Vanuit die visie moet ook elke regionale kracht die dit ‘messiaans project’ in de weg staat, vernietigd worden.[1]
Er zijn ernstige aanwijzingen dat Israël de VS in deze oorlog heeft meegesleurd en niet omgekeerd
In dit wereldbeeld regeert niet de wet, maar de brute kracht. Het is overduidelijk dat Trump deze visie deelt, maar er is meer aan de hand. Er zijn ernstige aanwijzingen dat Israël de VS in deze oorlog heeft meegesleurd en niet omgekeerd. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, heeft toegegeven dat de VS-bombardementen op Iran zijn uitgelokt door de geplande Israëlische aanval op Iran.
In dat verband bestaan er speculaties over het gegeven dat Donald Trump via Jeffrey Epstein door Israël is gecompromitteerd. Dat zou Netanyahu toelaten om druk te kunnen zetten op de VS. Dat zijn speculaties, maar het is niet uitgesloten. Zeker is dat christen-zionistische netwerken de steun van Washington mee aanwakkeren door die te onderbouwen met Bijbelse profetie en eindtijd-denken.
In het verleden hebben prominente figuren uit die beweging al expliciet gepleit voor een preventieve aanval op Iran. Minister van Defensie Pete Hegseth staat bekend om zijn christelijk-nationalistische opvattingen. Vanuit het VS-leger zijn 200 klachten gekomen over het gebruik van christen-zionistische retoriek om deze oorlog tegen Iran te rechtvaardigen.
Eén onderofficier verklaarde dat zijn commandant troepen vertelde dat de oorlog "deel uitmaakt van Gods goddelijke plan" en verwees naar Bijbelpassages over de eindtijd en de wederkomst van Jezus.
De Israëlische elite lijkt bereid om de hele regio op te offeren aan het zionistisch project
De eindtijd is niet voor nu, maar de gevolgen van een instortend Iran, een land met 93 miljoen inwoners, zullen de eerdere debacles in Libië, Syrië, Afghanistan en Irak wel in de schaduw stellen. Het kan leiden tot miljoenen vluchtelingen en honderdduizenden doden.
Toch lijkt de Israëlische elite, hierin gesteund door christelijke fundamentalisten in de VS, bereid om de hele regio op te offeren aan het zionistisch project. De wereld kijkt toe terwijl een ongekende catastrofe zich mogelijk zal ontvouwen.
Lees ook:
- De Koerden als Amerikaans kanonvlees: herhaalt de geschiedenis zich in Iran?
- 5 zaken die je moet weten over het zionisme en de oorlog tegen Gaza
Note:
[1] Voor sommige, vooral religieuze stromingen binnen het zionisme, wordt de oprichting en uitbreiding van een Joodse staat gezien als onderdeel van een messianistisch proces: de terugkeer van het Joodse volk naar het “beloofde land” en de uiteindelijke verlossing. In die visie heeft politieke soevereiniteit in het land Israël een religieuze betekenis en kan ze worden gezien als een stap richting de komst van de Messias. De Messias (Hebreeuws woord voor gezalfde) is een toekomstige, door god gezalfde leider uit de lijn van koning David die vrede zal brengen, het Joodse volk zal herstellen in het land Israël en een tijd van rechtvaardigheid en herstel zal inluiden.
