Aan Caroline Gennez: in naam van welke ‘union sacrée' schrapt u de subsidies?

Mevrouw de minister, mevrouw Gennez,

We begrijpen niet wat er gebeurd is. U vermindert de subsidie van Vrede vzw met de simpele mededeling dat ze steun zouden verlenen aan Code Rood. Er is geen enkele andere motivering. Het is vermoeiend en intriest dat we dit alles nog eens moeten tegenspreken. Intriest, omdat de feiten zo goed bekend zijn, ook bij uzelf en bij uw medewerkers. Vandaar onze verbijstering: wat is er gebeurd? 

De organisatie waaruit Vrede vzw gegroeid is, is ontstaan in 1949 – op de puinhopen van een verwoest Europa waar ‘dit nooit meer’ eensgezinder klonk dan ooit. In driekwart eeuw heeft Vrede vzw zich ontwikkeld tot een organisatie die bewegingswerk succesvol koppelt aan zeer grote expertise. Dat wordt gewaardeerd door nationale en internationale instanties. 

Wanneer de Kamer van Belgische Volksvertegenwoordigers vorig jaar een hoorzitting organiseert over nucleaire ontwapening, is Vrede vzw een van de centrale sprekers in het halfrond (hoorzitting van 02.05.2024, Kamer verslag 55-3993/001). 

Vrede is ontstaan in 1949 in een verwoest Europa waar ‘dit nooit meer’ eensgezinder klonk dan ooit

Academici en journalisten weten de weg naar Vrede vzw wanneer ze vragen hebben over de internationale veiligheidsproblematiek (Knack 23.06.2022; Verhulst 2010). Het Vlaams vredesinstituut zelf rapporteert over de aanwezigheid van Vrede vzw in academische en publieke debatten, onder meer over veiligheidskwesties in Oekraïne (Jaarrapport 2022. Dialogue in times of uncertainty, p. 32). 

Uiteraard hoeft u het als bevoegd minister niet op alle vlakken eens te zijn met de standpunten van de organisaties die u steunt. Helaas blijft uw beslissing tot subsidiekorting volkomen duister, net als de onderliggende redenen die u mogelijk kan hebben. 

In uw formele beslissing staat enkel: "De Vlaamse Regering beslist om het geadviseerde subsidiebedrag te verlagen tot 150.000 euro omwille van steun aan acties van Code Rood." Dat maakt het zo intriest. 

U weet dat de bewering onjuist is. Er is één keer een activiteit (een geweldloze actie tegen Total Energies in 2022) aangekondigd van deze beweging op de website van Vrede, waar dagelijks tientallen events worden aangekondigd. 

Op dat moment was Code Rood nog geenszins gebrandmerkt door het OCAD wegens zogenaamd gewelddadige activiteiten. U weet zeer goed dat Vrede vzw nooit vormen van geweld zal bepleiten of steunen. Dus, waarom dit ongemotiveerde besluit? Wat gebeurt er? 

U weet zeer goed dat Vrede vzw nooit vormen van geweld zal bepleiten of steunen

We willen er niet aan denken dat Vrede vzw beschouwd zou worden als een sta-in-de-weg voor de afbouw van een democratische cultuur waarin tegenspraak en publiek debat verworvenheden zijn. 

We willen er niet aan denken dat de sociaaldemocratie mee zou stappen in het goedkeuren van oorlogskredieten die, zoals een eeuw geleden al eens gebeurd is, het risico op oorlog eerder vergroten dan verkleinen. 

We willen er niet aan denken dat kritische stemmen die afwijken van het partijstandpunt bij voorbaat kaltgestellt worden, eerst binnen de partij- en nu kennelijk ook erbuiten.

We weten wat er een eeuw geleden gebeurd is, onder meer in Frankrijk, met publieke figuren die kritiek gaven op de oorlogsvoorbereiding. Jean Jaurès werd vermoord door een nationalist, en zijn dood effende vervolgens voor links de weg naar de ‘union sacrée’: het politiek-militaire verbond over de partijen heen waarmee Frankrijk eensgezind de Eerste Wereldoorlog in trok. 

Welke ‘heilige eenheid’ moet er hier bewaard worden? Ten koste van wat? Ter voorbereiding van wat? We verdenken u uiteraard niet van moordpogingen, maar wat uw motivatie dan wel is begrijpen we niet. 

We verzoeken u met aandrang om uw beslissing ten aanzien van Vrede vzw, en van die andere vredesorganisatie Vredesactie, te herzien, het advies van uw eigen commissies te volgen, en de aangevraagde subsidie toe te kennen.

Paul Blondeel