Resolutie VN-Veiligheidsraad schendt Palestijnse recht op zelfbeschikking en VN-Handvest
VN-deskundige Francesca Albanese heeft haar ernstige bezorgdheid geuit over de recente goedkeuring van resolutie 2803 - Trumps veiligheidsplan over Gaza - door de Veiligheidsraad. De resolutie gaat over een onmiddellijk en duurzaam staakt-het-vuren, de vrijlating van alle gijzelaars, en het opschalen van humanitaire hulp.
Dit veiligheidsplan vraagt Israël en Hamas om het vechten te stoppen, humanitaire toegang mogelijk te maken en het internationaal humanitair recht te respecteren. Daarnaast wordt opgeroepen om werk te maken van een politieke regeling, die gericht is op een tweestatenoplossing waarin de Palestijnen recht hebben op zelfbeschikking. Francesca Albanese waarschuwt dat de resolutie in strijd is met het recht van de Palestijnen op zelfbeschikking.
Bovendien normaliseert het besluit de onwettige aanwezigheid van Israël in de bezette Palestijnse gebieden, inclusief het aanslepende onwettige beleid en de praktijken van Tel Aviv. Het voortdurende massale geweld zou daardoor wel eens gelegitimeerd kunnen worden.
“Ik juich de hernieuwde aandacht toe van de VN-Veiligheidsraad voor Gaza en de dringende noodzaak van een permanent staakt-het-vuren”, aldus Francesca Albanese, speciaal rapporteur voor de mensenrechtensituatie in de sinds 1967 bezette Palestijnse gebieden.
“Maar ik ben bijzonder verbaasd. Ondanks de verschrikkingen van de afgelopen twee jaar en de duidelijke jurisprudentie van het Internationaal Gerechtshof, heeft de Raad ervoor gekozen zich niet te baseren op het recht dat hij moet handhaven."
"Het gaat daarbij niet alleen om het internationaal recht inzake mensenrechten, maar ook om het recht op zelfbeschikking, het recht op het gebruik van geweld, het internationaal humanitair recht en het VN-Handvest.”
“De resolutie verraadt de mensen die zij beweert te beschermen”
“Artikel 24, lid 2, van het VN-Handvest maakt duidelijk dat de Veiligheidsraad bij de uitoefening van zijn taken ‘handelt in overeenstemming met de doelstellingen en beginselen van de Verenigde Naties’.”
“Maar in plaats van een weg te banen naar het einde van de bezetting en naar de bescherming van de Palestijnen, dreigt de resolutie de externe controle te versterken over het bestuur, de grenzen, de veiligheid en de wederopbouw van Gaza. De resolutie verraadt de mensen die zij beweert te beschermen.”
De resolutie werd maandag 17 november aangenomen met 13 stemmen voor en twee onthoudingen - Rusland en China. Albanese benadrukte dat resolutie 2803 duidelijke wettelijke verplichtingen jegens de Palestijnen vervangt door een “op veiligheid gericht, door kapitaal gedreven model van buitenlandse controle” dat de bestaande machtsongelijkheid versterkt. Ze voegde er nog aan toe dat “het mandaat om ‘de grenzen te beveiligen’, ‘burgers te beschermen’ en ‘wapens buiten gebruik te stellen’ zich bijna uitsluitend richt op het ontwapenen van Palestijnse groeperingen”.
“Tezelfdertijd wordt er niets gedaan om de oorzaak van het geweld weg te nemen. En die oorzaak is: Israëls voortdurende onwettige belegering, bezetting, rassensegregatie, apartheid, en etnische zuivering.”
“Het is een schaamteloze poging om een weerloze bevolking de belangen op te leggen van de VS en Israël”
“Een militaire macht die verantwoording aflegt aan een zogenaamde ‘Vredesraad’ onder voorzitterschap van de president van de Verenigde Staten – een actieve partij in dit conflict die voortdurend militaire, economische en diplomatieke steun heeft verleend aan de illegale bezettingsmacht – is niet legaal”, aldus Albanese.
“Het is een schaamteloze poging om, via dreiging met voortdurend geweld tegen een vrijwel weerloze bevolking, simpelweg de belangen op te leggen van de VS en Israël. In wezen zal dit besluit Palestina overleveren aan een marionettenregering. Hierbij worden de Verenigde Staten, die medeplichtig zijn aan de genocide, aangewezen als de nieuwe beheerder van de openluchtgevangenis die Israël heeft opgezet.”
“Als de bezette Palestijnse gebieden, inclusief Gaza, internationale aanwezigheid vereisen, dan moet die worden gemandateerd om toe te zien op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke terugtrekking van Israël uit de bezette Palestijnse gebieden."
"Dan pas zou het in overeenstemming zijn met het advies van het Internationaal Gerechtshof van 2024 en met de resolutie van de Algemene Vergadering”, aldus Albanese.
“De Palestijnen hebben geen bewakingsmacht nodig in de ruïnes van hun verwoeste vaderland”
“Een dergelijke aanwezigheid moet de burgers beschermen en garanderen dat de vijandelijkheden stoppen. Zij moet verdere ontheemding voorkomen en ervoor zorgen dat ernstige schendingen worden vermeden. En ten slotte moet zij het Palestijnse volk ondersteunen bij het uitoefenen van zijn recht om vrij over zijn eigen politieke toekomst te beslissen.”
Albanese waarschuwde dat, zolang Israël fysiek aanwezig blijft in de Bezette Palestijnse Gebieden – inclusief de Gazastrook – het gaat om internationaal onrecht. Dat onrecht mag door geen enkele staat, ook niet door de VS, worden aanvaard, ondersteund of geholpen.
“Het Internationaal Gerechtshof was duidelijk: de zelfbeschikking van het Palestijnse volk is een onvervreemdbaar recht en de VN en alle staten hebben de plicht om het te helpen realiseren. Dat kan alleen maar beginnen met de onmiddellijke en onvoorwaardelijke terugtrekking van de onwettige aanwezigheid van Israël in de bezette Palestijnse gebieden. De ene onrechtmatige beheerder vervangen door een andere is geen zelfbeschikking, het is onwettig.”
“Het plan wordt al door sommige staten gebruikt als een ‘politieke drukventiel’”
Albanese zei verder dat de Palestijnen geen bewakingsmacht nodig hebben in de ruïnes van hun verwoeste vaderland. “Ze hebben een beschermende internationale aanwezigheid nodig die een einde maakt aan de onwettige bezetting door Israël. Een beschermende internationale aanwzigheid die de genocide stopt en het Palestijns vermogen tot zelfbestuur herstelt.”
“Bescherming betekent het opheffen van de blokkade, het waarborgen van onbelemmerde humanitaire hulp, het ondersteunen van een Palestijns bestuur, het garanderen van het recht op terugkeer en het volledig handhaven van het internationaal recht”, voegde ze er nog aan toe.
Albanese waarschuwde dat het plan al door sommige staten wordt gebruikt als een ‘politieke drukventiel’. Zij willen er de noodzakelijke discussies mee opschorten over sancties en andere concrete maatregelen om de ernstige schendingen een halt toe te roepen.
“Het internationaal recht buitenspel zetten, maakt de VN medeplichtig”
“Staten kunnen ernstige schendingen van dwingende normen niet negeren omdat een politiek plan tijdelijk diplomatiek gemak biedt. Ik dring er dan ook bij alle staten op aan – met name die vóór de resolutie hebben gestemd – om het besluit te interpreteren en uit te voeren conform het bindend internationale recht,” zei ze.
“Het internationaal recht buitenspel zetten, maakt de VN medeplichtig. Het ondermijnt het Handvest van de VN en kan alleen maar leiden tot een intensivering van het menselijk bloedbad.”
”Dit is een existentieel moment”, zei Albanese. “De internationale gemeenschap mag niet toestaan dat de toekomst van Gaza – of de toekomst van het Palestijnse volk – wordt bepaald zonder hun medewerking en toestemming. Alleen een benadering die gebaseerd is op rechtvaardigheid, wettelijkheid en zelfbeschikking kan leiden tot echte vrede.”
Francesca Albanese is de speciale rapporteur voor de mensenrechtensituatie in de sinds 1967 bezette Palestijnse gebieden. Dit artikel verscheen eerder op Pressenza. De vertaling is van Jan Reyniers.
