Nationale staking tegen de opgestoken middelvinger van de regering
Na de historisch grote betoging van 140.000 mensen op 14 oktober reageerde Bart De Wever met het posten van een foto van Margaret Thatcher en het voorstellen van een indexsprong en btw-verhogingen. Het is dan ook niet verrassend dat steeds meer werknemers en hun vakbonden hiertegen in actie willen komen.
Volgende week gaan ze drie dagen in staking. We spraken met Ann Vermorgen, voorzitter van het ACV, en Bert Engelaar, algemeen secretaris van het ABVV, over de eisen van deze actieweek en waarom dit voor iedereen belangrijk is.
Waarom gaan jullie nu al over tot actie, terwijl de regering toch nog steeds onderhandelt over mogelijke maatregelen?
Bert Engelaar (ABVV): “Eigenlijk beginnen we zondag al met de betoging tegen geweld op vrouwen van Mirabal. Dat hoort erbij. Veel maatregelen zijn inderdaad nog niet beslist, maar dat is net dankzij het protest dat we al maanden voeren. Door drie dagen te staken, maken we het hen moeilijker om zomaar beslissingen door te duwen."
"Zolang wij niet aan de onderhandelingstafel worden uitgenodigd, is betogen en staken de enige manier waarop mensen hun stem kunnen laten horen. De geschiedenis leert: als je pas protesteert wanneer alles al beslist is, ben je te laat.”
“De geschiedenis leert: als je pas protesteert wanneer alles al beslist is, ben je te laat”
Ann Vermorgen (ACV): “Het gaat om rechtvaardigheid. Uit alles wat tot nu toe uitlekt, blijkt dat opnieuw uitsluitend werknemers de rekening betalen. Mensen zijn oprecht colèrig. Het zomerakkoord heeft er al zwaar ingehakt: nacht-, weekend- en zondagswerk zonder extra vergoeding, het annualiseren van overuren, steeds meer flexibiliteit, langer en harder werken voor minder loon én minder pensioen. Dat is al een mokerslag."
"En dan komt de begroting er bovenop: voorstellen voor een indexsprong, gefoefel aan de index, btw-verhogingen, én het verder blokkeren van de lonen. Voor werknemers is de maat vol.”
Heeft het wel zin om nog actie te voeren als je met een regering zit die geen millimeter lijkt te bewegen?
Ann Vermorgen: “Ja. De regering hangt in de touwen en dat voelen vooral de centrumlinkse partijen – Vooruit, CD&V en Les Engagés. Wie had er gezegd dat ze de index hadden gered? Wie zou de pensioenen redden? Wie wil er meer koopkracht voor de mensen? Dan zullen zij nu hun verantwoordelijkheid moeten nemen."
“De regeringspartijen proberen stoer te doen, maar intern voelen ze de druk”
"De alternatieven bestaan: een vermogensbelasting, een gelijke fiscale behandeling van arbeid en vermogen, het aanpakken van fiscale achterpoortjes zoals het verpakken van lonen als vennootschapswinsten, een echte strijd tegen belastingfraude, én het schrappen van loonsubsidies die, niet alleen volgens de bonden, maar ook volgens de Nationale Bank, het Planbureau, IMF en het Rekenhof géén extra jobs opleveren."
"Dat men deze oplossingen niet eens wil overwegen, is intellectueel oneerlijk.”
Bert Engelaar: “De Wever doet alsof hem dit niet raakt, maar ondertussen zijn er al diverse maatregelen bijgestuurd of uitgesteld door de druk op straat. Als sociaal protest écht niets zou betekenen, hadden ze veel sneller en dieper gesneden. Ze proberen stoer te doen, maar intern voelen ze de druk.”
Hoe schatten jullie de acties in? Is er veel animo? Gaan er veel stakers zijn volgende week?
Bert Engelaar: “De actiebereidheid is groot. Ik was de voorbije dagen in Limburg en Vlaams-Brabant en overal hoor ik hetzelfde: verontwaardiging en boosheid, maar ook vastberadenheid. De regering zegt dat staken de economie schaadt, maar dat bewijst juist wie de welvaart creëert: de werknemers."
"Jongeren doorprikken de mythe dat dit beleid ‘voor hen’ zou zijn”
"Als men zelf berekent dat één stakingsdag honderd tot driehonderd miljoen euro kost, dan toont dat hoe cruciaal arbeid is. Dan verdienen werknemers respect, geen misprijzen.”
Ann Vermorgen: “De staking zal ook echt zichtbaar zijn: bijna geen treinen, weinig ander openbaar vervoer en de luchthaven die platgaat. Dinsdag staken de openbare diensten en leerkrachten massaal — de woede in het onderwijs is bijzonder groot."
"In de privésector wordt overal aan piketten gewerkt. En wat mij diep raakt: het grote aantal jongeren die de mythe doorprikken dat dit beleid ‘voor hen’ zou zijn. De realiteit is dat ze nog meer in precaire jobs worden geduwd, zonder perspectief op een waardig pensioen. Zelfs een woonlening krijgen, is onmogelijk als je van het ene flexibele contract naar het andere hopt.”
Het was ook opvallend hoeveel jongeren er waren tijdens de nationale betoging op 14 oktober.
Ann Vermorgen: “We hebben als gemeenschappelijk vakbondsfront bewust met een jongerenblok geopend om dat regeringsverhaal te doorbreken. En jongeren hebben massaal gereageerd."
"Een jaar volgehouden actie heeft hun bewustzijn verhoogd. Zij zien dat protest iets oplevert: onlangs nog het behoud van de landingsbanen, die eerst zouden verdwijnen."
"Als sociaal overleg opnieuw wordt geweigerd, zijn verdere acties bijna onvermijdelijk”
"Het besef groeit dat het zomerakkoord en de begrotingsplannen samen een onverteerbare cocktail vormen: harder werken, minder zekerheid, meer flexibiliteit en minder perspectief. Jongeren pikken dat niet meer.”
Wat betreft de komende actiedagen: de kans dat de regering op 27 november toegeeft, wordt door niemand hoog ingeschat. Wat doen de bonden daarna?
Bert Engelaar: “Ik zie niet hoe deze regering in de kerstperiode tot een akkoord kan komen dat ook wij kunnen dragen. Daarna zullen we als vakbonden samen een analyse maken: wat hebben de actiedagen opgeleverd en in welke richting vaart de regering?"
"Als sociaal overleg opnieuw wordt geweigerd, zijn verdere acties bijna onvermijdelijk. Men zal ons dat moeilijk kwalijk kunnen nemen. Na een hete winter kan ook een hete lente komen. Het zal van de regering afhangen of ze het sociaal klimaat even slecht regelt als het fysieke klimaat. Ik hoop dat ze de knop in de goede richting draaien, maar ik vrees voor verdere opwarming.”
“Dit protest gaat niet verdwijnen”
Ann Vermorgen: “Wij blijven in actiemodus zolang er niets beslist is. En als er wél beslissingen komen die werknemers opnieuw raken - een indexsprong, of andere onevenwichtige maatregelen - dan twijfel ik er niet aan dat er in januari of februari nieuwe acties volgen."
"De mensen zijn het beu dat altijd bij hen wordt begonnen met besparingen. Dit protest gaat niet verdwijnen.”
Bedankt allebei om in deze drukke dagen voor jullie toch even aan de telefoon te willen komen.
Ann Vermorgen: “Heel graag gedaan”
Bert Engelaar: “Ik wil nog even zeggen dat het ABVV het een zeer jammerlijke en pijnlijke wending vindt, dat kritische media zoals DeWereldMorgen op zo een rechtse wijze de mond worden gesnoerd. Jullie hebben al onze steun om verder nieuws van onderuit te blijven brengen.
