Opinie

Onze klimaatangst is een luxe die we moeten aangrijpen

Afbeelding
Fridays for future in Heidelberg (2021). Foto: Stephan Sprinz, CC BY 4.0.
Fridays for future in Heidelberg (2021). Foto: Stephan Sprinz, CC BY 4.0.
Terug van weggeweest? Het publieke debat over klimaat, smelten van de hitte, experten op praatprogramma’s. Klimaatangst bij veel jonge mensen ebt echter niet periodiek weg, maar kruipt net in de kleren en sluimert al jaren. Maar we moeten beseffen dat net die angst een breekbare luxe is in een wereld vol onzekerheid.

We herinneren het ons nog goed, de reacties van vooraanstaande politici toen tienduizenden jongeren in 2018 en 2019 op straat kwamen om ambitieus klimaatbeleid te vragen. “Kom niet op straat, blijf op school, studeer en los het binnen een paar jaar zelf op”.

Reacties die de urgentie ontkenden, activisme en maatschappelijk engagement ontraadden en een proevertje bleken te zijn van het beleid dat we de jaren daarna voorgeschoteld kregen. We zijn meer dan een half decennium later, en tijdens deze hittegolf voelen velen van die jongeren de waakvlam van angst en klimaatstress zich mengen met een diepgaande boosheid.

Onze generatie is ongezien in de steek gelaten. Daadkrachtig klimaatbeleid is keer op keer uitgesteld. En zo schuift de problematiek door naar een generatie die de crisis niet heeft veroorzaakt. Het is nalatigheid, en het ontlopen van historische verantwoordelijkheid. Maar bovenal drijft het de spot met één van de kerntaken van een overheid: haar burgers beschermen.

Want in de zoveelste hittegolf trachten te studeren, terwijl nieuwe fossiele gasboringen opgestart worden in Deense wateren, en windmolens op land in Vlaanderen quasi onmogelijk worden gemaakt, dat is een loopje nemen met onze gezondheid en onze toekomst. Zo liep onze emmer vol met een mengeling van boosheid en angst, wat dan tijdens de hitte verdampte tot een bodempje van machteloosheid en teleurstelling.

Laten we onze angst dan ook vaker in woorden uitdrukken, en inzetten als wapen

Maar de angst die velen voelen, toont ons onderliggende besef: er zijn nog zo veel zaken die we te verliezen hebben, waar we van houden, maar die bedreigd worden door de klimaatcrisis. En dat is een bevoorrechte positie, want zolang we bang zijn om te verliezen waar we om geven, kunnen we deze strijd niet opgeven, en is het niet te laat.

Zoals de anatoom Henry Gray zei: “It's good to be scared, it means you still have something to lose”. We zitten nog niet in de situatie van Tuvalu, dat een digitale kopie van het land en haar cultuur maakt voor wanneer deze eilandnatie volledig onder de zeespiegel verdwenen is. Dat terwijl Tuvalu een verwaarloosbaar kleine bijdrage heeft gehad aan de klimaatcrisis.

Greta Thunberg keek wereldleiders in de ogen en zei: “Ik wil dat jullie de angst voelen die ik elke dag voel”. Laten we onze angst dan ook vaker in woorden uitdrukken, en inzetten als wapen. Laten we ons even kwetsbaar opstellen als dat wij werkelijk zijn op deze veranderende planeet.

We geven onze angst een plaats, want we hebben veel te verliezen. Maar we koesteren ook de hoop, want we hebben nog veel meer te winnen. Tijd om politieke wil te tonen. Doe het.

Daan Reydams & Liv Onkelinx zijn co-voorzitters van Jong Groen.

Vandaag op de hoogte van de wereld van morgen?