about
Toon menu
Analyse

Nieuw Charter Hamas is positieve evolutie

Eind april 2017 publiceerde de Palestijnse organisatie Hamas zijn nieuwe Charter bij monde van woordvoerder Khaled Meshaal. De berichtgeving erover was niet altijd evenwichtig. De Morgen titelde: 'Hamas roept niet langer op tot de vernietiging van Israël' en De Standaard: 'Hamas aanvaardt grenzen van voor 1967'. Lucas Catherine las het nieuwe Charter.
zondag 7 mei 2017

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Het oude Charter, uit 1988, was al een tijdje kaduuk en Hamas had zich al lang geleden neergelegd bij een Palestijnse staat in de bezette gebieden, als tijdelijke oplossing, tot heel Palestina zou worden bevrijd.

Sinds 2003 ontwikkelde Hamas een strategie in stappen. Die motiveerde het vanuit haar islamitisch gedachtegoed met het begrip ‘hudna’, letterlijk ‘bestand’. Het is een term die uit het islamitisch recht stamt en waaronder wordt verstaan ‘het opschorten van de oorlog wanneer dit in het voordeel is van de moslims’. In 2003 stelde de organisatie voor het eerst een hudna aan Israël voor. Die ging in op 29 juni 2003 maar werd verbroken toen Israël Hamasleider Ismail Abu Shanah vermoordde.

In 2004 verklaarde Hamasleider al Rantisi dat een hudna van tien jaar met Israël mogelijk zou zijn, op voorwaarde dat de Palestijnen een staat krijgen over heel het grondgebied van de Westelijke Jordaanoever en Gaza, met Jeruzalem als hoofdstad. Sjeik Yassin, stichter van Hamas, deed er nog een schepje bovenop. Voor hem kon zo’n bestand zelfs honderd jaar duren. Rantisi werd in maart 2004 door Israël vermoord en een maand later was het de beurt aan sjeik Yassin, die in zijn rolstoel platgebombardeerd werd.

Op dit vlak zit er dus niet veel nieuws in punt19: ... de oprichting van een soevereine onafhankelijke Palestijnse staat met als hoofdstad Jeruzalem binnen de grenzen van 4 juni 1967, net als het recht op terugkeer van de vluchtelingen maakt deel uit van onze gemeenschappelijke, nationale consensus maar betekent niet de herkenning van de Zionistische staat en houdt geenszins in dat we de Palestijnse nationale rechten opgeven.

Wel nieuw is dan weer dat Hamas zichzelf niet langer meer definieert als een dochterbeweging van de moslimbroederschap. In de nieuwe tekst staan geen korancitaten meer. Die kwamen in het oude charter van 1988 veelvuldig voor en in de argumentatie over hun politiek wordt minder beroep gedaan op de islam.

Enige belangrijke citaten die deze nieuwe ideologie duidelijk maken:

Artikel 2. Palestina heeft historische grenzen die gaan van de Jordaanrivier in het oosten tot de Middellandse zee in het westen. Van Ras al Nakura (nu Rosh HaNikra) in het noorden tot Um Rashrash (nu Eilat) in het zuiden. Heel dit land is Palestijns. De verdrijving van de Palestijnen en de stichting van de Zionistische staat heeft de rechten van de Palestijnen op heel hun land niet vernietigd.

Artikel 6. Alle Palestijnen, zowel binnen Palestina als er buiten vormen een natie met al zijn religieuze, culturele en politieke schakeringen.

Artikel 11. De Palestijnse zaak is een kwestie van koloniale bezetting en van verdrijving…

Artikel 12. Hamas verwerpt alle voorstellen om de rechten van de vluchtelingen te elimineren door ze in hun opvangland te laten naturaliseren of door ze ergens anders te doen vestigen.

Artikel 13. Het zionistisch project is racistisch, agressief en separatistisch en vernietigt de rechten van het Palestijnse volk.

Artikel 15. Hamas maakt een duidelijk onderscheid tussen de joden als volk van de Bijbel, tussen jodendom als godsdienst en het Zionistisch project. Het conflict is er niet met het joodse volk, omwille van religie, maar met het zionisme. Hamas heeft niets tegen joden omdat ze joods zijn, maar met de zionisten die ons aanvallen en bezetten.

Dit is een heel verschil met het oude Charter dat zwaar antisemitisch was. De vijand zat in het oude Charter ‘achter de Franse Revolutie en de meeste andere revoluties’, hij controleerde onder meer ‘de vrijmetselarij, de Rotary Club, de Lions Club en andere... Hij zat achter de Eerste Wereldoorlog toen het kalifaat werd afgeschaft en de Balfourverklaring afgekondigd... Hij zat achter de oprichting van de Volkenbond... Hij zat achter de Tweede Wereldoorlog... Zowel de imperialistische machten van het Westen als de communisten in het Oosten staan achter die vijand.’

Artikel 16 van het nieuwe Charter maakt dit nog duidelijker. Voor Hamas is het Joods Probleem, het anti-semitisme en het onrecht dat de joden is aangedaan een Europees verschijnsel. Dit is nooit gebeurd bij Arabieren of moslims. De basisdrijfveer van de zionistische beweging kwam voort uit dit Europees anti-semitisme. En het zionisme slaagde erin Palestina te bezetten als Europese kolonie, het zionisme is een gevaarlijk voorbeeld van nederzettingenkolonialisme.

Daarom stelt het nieuwe handvest dan ook in artikel 17: “De Balfourverklaring en het daarop volgend Brits Mandaat over Palestina was illegaal, net als de opdeling van Palestina door de VN”.

En in artikel 23, tegen dit zionisme moet “met alle mogelijke middellen worden gestreden: legaal, internationaal en vooral door gewapend verzet zullen we onze rechten terugkrijgen”.

Het oude Charter was ook tegen de Palestijnse bevrijdingsorganisatie PLO omwille van zijn seculier karakter: “Ook al appreciëren wij de rol van de PLO in het Arabisch-Israëlisch conflict, toch kunnen wij met zo’n seculiere instelling niet samenwerken… De dag dat de PLO de islam als richtsnoer neemt zullen wij hun soldaten worden”.

Nu wordt dit in artikel 27: “De PLO is de nationale koepel voor het Palestijnse volk in Palestina en daar buiten. We moeten de PLO behouden (en tussen de lijnen, dus niet de Palestijnse Autoriteit, de regering van de Palestijnse enclaves in de bezette gebieden) als democratische instelling waarin alle organisaties en geledingen van het Palestijnse volk zijn vertegenwoordigd… Wij geloven in pluralisme, democratie en dialoog.

De Palestijnse Autoriteit (PA) en de politiek van de huidige PA-leiding wordt verworpen. Niet de Palestijnse Autoriteit, maar de PLO vertegenwoordigt de Palestijnen. De PA-autoriteit heeft volgens de Oslo-akkoorden enkel een beperkte bevoegdheid over de Palestijnen in de bezette gebieden. De PLO vertegenwoordigt daarentegen alle Palestijnen, ook de vluchtelingen en de Palestijnse inwoners in Israël. Daarom stelt Hamas in artikel 29: “Hamas verwerpt alle Oslo akkoorden en wat er uit voortkwam”.

Tot slot wordt ook de rol van de vrouw ruimer gezien. In het oude Charter mocht ze alleen maar een rol spelen binnenshuis bij de opvoeding van de kinderen. Nu wordt dit in artikel 33: “De rol van de Palestijnse vrouw is belangrijk voor ons tegenwoordig en toekomstig werk. Zij heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in de Palestijnse geschiedenis en staat nu ook centraal in ons verzet, in onze bevrijding en in de opbouw van ons politiek systeem.

Al bij al betekent dit dus een grote evolutie waar Hamas positiever uitkomt dan wat traditioneel in de media wordt gesuggereerd.

Van Lucas Catherine verschijnt tijdens de zomer van 2017 bij EPO een geactualiseerde heruitgave van Palestina, de Laatste Kolonie uit 2002