Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Analyse

20 miljard om banken te redden, maar problemen Italië zijn groter dan dat

De derde grootste bank van Italië wankelt en de overheid staat met 20 miljard euro klaar om de noodlijdende bank te redden. Een late oprisping van de financiële crisis of is er meer aan de hand?
woensdag 21 december 2016

Symbolisch is het zeker. Monte dei Paschi is niet zomaar een bank. Opgericht in 1472 is de oudste bestaande bank ter wereld. Al in de 15de eeuw speelde deze bank een gelijkaardige rol als het Belgische Landbouwkrediet (nu Crelan): leningen geven aan landbouwers.

Hoe erg het gesteld is met de bank maken enkele cijfers duidelijk. De aandelen daalden dit jaar met 86 procent. Sinds 2008 heeft de bank al 8 miljard kapitaal opgebrand. MPS maakte donderdag zelf bekend dat alle geld op is binnen vier maanden. Dan kan geen enkele rekeninghouder nog geld afhalen. Tussen januari en september van dit jaar hebben die dat al massaal gedaan. MPS zag in die negen maanden op die manier 14 miljard euro verdwijnen van de rekeningen van klanten.

De oorzaak van die rampzalige cijfers is een pakket aan slechte leningen die de bank uitschreef ter waarde van 50 miljard euro.

Monte dei Paschi heeft dus vers kapitaal nodig en als het van de Europese Centrale Bank afhangt, moet die operatie voor het einde van dit jaar rond zijn. De privésector staat niet te springen om daarmee over de brug te komen. Een poging om zo 5 miljard op te halen mislukte.

Dan blijft enkel de overheid over. Woensdag ging het Italiaanse parlement akkoord met een nieuwe schijf van 20 miljard euro overheidsgeld om MPS en andere noodlijdende banken te hulp te schieten.

Daar zijn twee problemen mee. Ten eerste is de Italiaanse schuld met 130 procent al torenhoog. Die 20 miljard euro komt daar bovenop. Het tweede probleem is dat de Europese Unie een tijd geleden beslist heeft dat overheden enkel nog banken mogen redden als een deel van het verlies gedragen wordt door de aandeel- en obligatiehouders en in laatste instantie ook de rekeninghouders.

Maar dat ligt heel gevoelig in Italië. Zo’n 2,1 miljard euro van de obligaties van de bank zijn in handen van gewone Italianen. Die – vaak oudere mensen – werden jaren geleden overtuigd om hun spaargeld te investeren in die obligaties die als een volstrekt betrouwbaar product werden voorgesteld. Voor veel van die mensen gaat het om spaargeld dat ze nodig hebben om rond te komen als ze op pensioen gaan.

Toen de Italiaanse regering vorig jaar vier banken redde, zagen 130.000 Italianen hun spaargeld in rook opgaan. Eén gepensioneerde die in één dag 100.000 euro verloor, beroofde zich van het leven. De sterk gemediatiseerde zelfdoding schokte Italië en bracht de regering-Renzi in moeilijkheden.

Diezelfde Renzi moest eerder deze maand opstappen nadat hij een referendum over een grondwetshervorming verloor. Veel marge heeft de regerende Democratisch partij niet met de (extreem)rechtse partijen Vijfsterrenbeweging en Lega Nord die staan te dringen om de macht over te nemen.

De Italiaanse regering vecht nu achter de schermen een robbertje uit met de Europese Instellingen om toch de gewone obligatiehouders te sparen. De EU staat voor de keuze: het hard spelen en daardoor het eurokritische kamp aan de macht helpen of haar eigen regels overtreden.

Volgens specialisten is die 20 miljard trouwens niet genoeg om alle noodlijdende banken te redden. Het echte cijfer ligt dichter bij 50 miljard euro. In totaal worden de banken geplaagd door 360 miljard aan slechte leningen.

Die verdoemde euro

Maar belangrijker is wat op de achtergrond speelt. De invoering van de euro was op zijn zachtst gezegd niet echt heilzaam voor de Italianen. Sinds 2000 is de Italiaanse economie bijna niet gegroeid. Het Italiaanse mirakel uit de jaren 50 en 60 is alleen voor de oudere inwoners een verre herinnering.

De werkloosheid flirt met de 12 procent, hoger dan het Europese gemiddelde. Vorig jaar zochten 40.000 gefrustreerde jongeren andere oorden op. Aangezien het meestal om hoogopgeleiden gaat is hier sprake van een echte brain drain.

Italië heeft weinig te winnen bij het huidige beleid van de eurozone. Het kan de eigen munt niet devalueren en structureel zit het helemaal fout doordat de sterkste EU-economie, Duitsland, de lonen te weinig laat stijgen.

De crisis in Italië is er dus één waar alles wat fout loopt binnen Europa samenkomt: een financiële crisis die nooit echt werd opgelost, de besparingskoers en de weeffouten van de Europese Unie en de daarmee gepaard gaande opgang van populistisch-rechtse partijen.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

3 reacties

  • door antond op donderdag 22 december 2016

    De geagggregeerde privé-schulden zijn in Italië uitgesproken laag. De totale (geaggregeerde) schuld van Italië is ongeveer 270% van het nationaal product, duidelijik lager dan België (meer dan 350%), Nederland (zelfde als België), Spanje (idem).

    De overheidsschuld is natuurlijk hoog, maar het voordeel is dat dit onmiddellijk in ieders vizier is. De privé-sector in Italië staat er behoorlijk sterk voor, in vergelijk met de rest van Europa en zeker de VS.

    Dat wil niet zeggen dat er geen werk te doen is, maar geloof niet alle onheilsprofeten op hun woord. Italië functioneert al generaties lang met een overheid die inefficiënt en af en toe onbehoorlijk bestuurt, maar de privé sector heeft al heel lang alle klappen op kunnen vangen.

    De alarmbellen rinkelen klinkt beter dan dit te relativeren, en is intellectueel soms zelfs een beetje modieus. Het kapitalisme is al heel lang en vaak op sterven na dood verklaard. Het is nochtans het enige systeem dat ooit heeft gewerkt. Waar het aan de macht is, is waar alle asielzoekers en vluchtelingen naartoe willen. Toeval? Dacht van niet. Of zie je iemand bij de ambassade van Cuba of Venezuela in de rij staan?

  • door Carlos Pauwels op vrijdag 23 december 2016

    Een echte catch 22. Kiezen tussen de pest en de cholera. Italië is het nieuwe Griekenland. Een van die Zuid-Europese landen die niet thuis horen in de EU. Dat is hoofdzakelijk een kwestie van Zuiderse mentaliteit, een Zuiderse way of life. Tegen alle Europese regels in hoor ik vandaag (vrijdag) op TV dat de overheid de bank heeft overgenomen. Proficiat aan de Italiaanse belastingbetaler: hij is een bank rijker. Het is wel de grootste probleembank (samen me die Duitse) van de EU, maar wie maalt daar nu om? De Europese regels i.v.m. de Bail-in zijn hier flagrant met de voeten getreden. Nu eens zien hoe de EU zich uit die slangenkuil gaat redden. Die Bail-in regels zijn op die manier een lachertje en dat belooft voor de toekomst. Na het lezen over die bank doet mij dat onmiddellijk denken aan Dexia (ARCO). De beleggers (nee, geen spaarders) bedrogen, zelfs door de overheid in Italië en met medeweten ervan in België. Beide overheden hebben een (groot) probleem. Als de Europese regelgeving gevolgd wordt en dat zou moeten, zitten ze beiden in de shit, in de bullshit. Drie overheden in de problemen, de EU, Italië en België, 't zal schoon worden! Terloops, dat garantiefonds dat hier om de deur komt piepen wordt op het internet zelfs vergeleken met ons ter ziele gegane Zilverfonds. En in dat verband heb ik ook al gelezen dat het niet 100% sluitend is i.v.m. die zo gezegde gegarandeerde 100.000 euro. Er is een reële kans dat het in bepaalde omstandigheden ontoereikend is (geen geld genoeg beschikbaar). En dan komt de spaarder, ook die met minder dan 100.000 euro, in het gedrang (is opgenomen in de richtlijn). Voor de grotere spaarders onder de 100.000 euro ( bv. 90.000 euro) is spreiding dus ook een must. En zeker niet sparen en niet beleggen bij dezelfde bank is ook niet dom.

  • door Carlos Pauwels op zondag 25 december 2016

    Uit bijkomende informatie leer ik dat de 5 miljard die men wou ophalen niet lukt. De Italiaanse overheid koopt voor 21 miljard obligaties op en pompt die in de bank als (waardeloze) aandelen ten koste van de belastingbetaler. Volgens Bloomberg heeft 5,4% van de Italianen obligaties in de bank. Die obligatiehouders zijn 2 keer zo vermogend als de gemiddelde Italiaan. Volgens cijfers van de Italiaanse centrale bank is het gemiddeld vermogen van die huishoudens 501.986 euro, waarvan 70% vastgoed. Het landelijk gemiddelde is 218.135 euro. Moest men de Europese regelgeving volgen zouden die obligaties ter waarde van gemiddeld 35.000 euro waardeloos worden. Veruit het grootste deel van het vermogen blijft intact. Die obligaties zijn van 342 miljoen euro in 2012 gezakt naar 161 miljoen euro in 2016. Een deel van het verlies is dus nu al ingecalculeerd. Er zitten nog 2 andere banken in de problemen, Veneto Banca en Banca Popolare Vicenza. Voor de hele Italiaanse banksector gaat het om 360 miljard aan slechte leningen. De Europese regelgeving wordt met de voeten getreden en dat wordt gedaan uit vrees voor veel financiële en politieke instabiliteit. En dat brengt mij terug tot ARCO. Ook hier zoekt men een regeling om politieke instabiliteit te vermijden: groot stemmenverlies voor de CD&V en naar het schijnt nu ook al bij de NVA. Want ook nogal wat NVA kiezers zouden belegd zijn in ARCO. Ik krijg inderdaad de indruk dat men bij de NVA de broeksriem al aan het lossen is. Hoe ze het gaan doen weet ik niet. Maar met het voorbeeld Italië in het achterhoofd sluit ik niet uit dat men ook hier gaat proberen de vloer aan te vegen met de Europese regelgeving, ondanks rechtspraak die dat verbiedt. Moest Jezus nog leven, hij zou veel werk hebben om al die Farizeeërs uit de tempel te jagen.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties