about
Toon menu

De beeldtaal van de haat en waarom we ons zorgen moeten maken

Er is veel ophef over de cover van het Poolse weekblad wSieci. Daarop is een vrouw te zien die in een Europese vlag gewikkeld terwijl ze gegrepen wordt door 'donkere' handen. De bijhorende titel laat niks aan de verbeelding over: "De islamitische verkrachting van Europa." Wie zijn geschiedenis kent weet dat dit soort iconografie verbonden is met de meest donkere en bloedigere episodes uit de recente geschiedenis. Laten we de beelden even voor zichzelf spreken.
vrijdag 19 februari 2016

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Dit is de bewuste cover van het Poolse magazine:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ook de binnenkant van het magazine, laat weinig aan de verbeelding over:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wie dacht dat dit in een uniek geval is, heeft het mis. Ook het Nederlandse NRC publiceerde na de voorvallen in Keulen een wel erg bedenkelijke cover:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dit soort afbeeldingen waarin weerloze vrouwen seksueel aangevallen door andere, 'vreemde' of 'barbaarse' mannen heeft een bijzonder lange voorgeschiedenis. Er is bijvoorbeeld een rechtstreekse link te leggen tussen deze recente afbeeldingen en het beeld van onderworpen volkeren ten tijde van het Europese kolonialisme:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Exact dezelfde beeldtaal zien we terugkeren in de nazi-propaganda. De Jood werd daarin geportretteerd als een seksuele pervert die uit was op het seksuele schenden van de als maagdelijk en onschuldig afgebeelde Duitse vrouw:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

Het aanwakkeren van de angst voor 'vreemde' verkrachters was ook een onderdeel van de oorlogspropaganda tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een overwinning van de Amerikanen zou leiden tot verkrachtingen van Duitse vrouwen door zwarte mannen, volgens de nazi's:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ook het Italiaanse fascisme probeerde dit soort angst voor de geallieerden aan te wakkeren:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Niet dat de (blanke) Amerikanen zelf hun handen in onschuld konden wassen. Heel gelijkaardige beelden werden ook binnen de VS zelf verspreid. De zwarte man werd er steevast afgebeeld als seksueel geperverteerd, losbandig, bruut, wild en uit op de 'maagdelijkheid' van blanke vrouwen. In de populaire (blanke) cultuur vond dit beeld gretig ingang:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

En ook in de VS werd de angst voor verkrachting tijdens de wereldoorlogen ingezet in de oorlogspropaganda:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wie even moeite doet, zal makkelijk tientallen gelijkaardige afbeeldingen vinden waarin tot vijand verklaarde volkeren of groepen worden geportretteerd als brutale verkrachters.

Hoewel er, naar gelang de context, verschuivingen zijn in wie als dader en slachtoffer afgebeeld wordt, hebben deze afbeeldingen één ding met elkaar gemeen. Ze zijn gericht op het dehumaniseren en diaboliseren van de 'ander' of de 'vijand'.

Steeds dienen ze om de haat aan te wakkeren en het geweld verder te doen escaleren of te legitimeren. Net daarom dat we ons zorgen moeten maken wanneer dit soort iconografie anno 2016 opnieuw probleemloos zijn weg vindt naar de mainstream media.

 

reacties

9 reacties

  • door antond op zaterdag 20 februari 2016

    Het 'ontmenselijken' van mensen die 'anders' zijn is middeleeuws en past niet bij ons -verlicht- wereldbeeld. We moeten ons best doen om vervolgden te ontvangen. Tegelijkertijd is het heel moeilijk om een onderscheid te maken tussen hen die worden verdreven door oorlog en vervolging en hen die op de vlucht zijn voor honger en gebrek. En eigenlijk is dit onderscheid ook niet relevant, hoewel dit 'officieel' wél wordt gehanteerd. Want eten, drinken, onderdak en onderwijs zijn óók mensenrechten.

    We mogen geen duimbreed toegeven aan druk om anderen mensenrechten te onthouden, of deze druk nu komt van autochtonen (populisten) of -en vergeet dat dat ook kan en is gebeurd- van allochtonen, meestal uit de extreem islamistische hoek. We moeten onze holebi's en Joden nèt zo goed beschermen als onze allochtonen, tegen élke vorm van extremisme.

    • door Didier op maandag 22 februari 2016

      @antond. Waar is er onlangs een cover verschenen waarop (bijvoorbeeld) homo's als kinderschennners worden geportretteerd of joden als parasieten? En zullen we die "vervolgden" toch maar slachtoffers blijven noemen - slachtoffers van onze desastreuze inzet om ons "verlicht wereldbeeld" overal in de wereld te willen opdringen? Trouwens, waar juist bevindt zich dat element van 'verlichting' in een beschaving die onmiskenbaar afstevent op desintegratie in een of andere vorm, en niet eens in staat zal blijken zichzelf daarvoor te behoeden?

      • door antond op donderdag 25 februari 2016

        Het gaat niet alleen om covers op magazines, maar ook om gedrag op straat. Het uitschelden of intimideren van moslims door autochtonen kan evenmin als gelijkaardig gedrag, gericht tegen bijvoorbeeld Joden of holebi's, door migranten. Het komt allebei voor, en het mag allebei niet!

        • door Didier op vrijdag 26 februari 2016

          Het wangedrag dat jij citeert is (gelukkig genoeg) relatief zeldzaam, zéker vergeleken met de groeiende haat naar de groep waarvan sprake in het artikel. Een haat die bovendien goed op weg is maatschappelijk aanvaard te worden. Die covers zijn bovendien een belangrijke trap hoger, en over die escalatie – dáarover alleen – ging dit artikel. Door er andere fenomenen bij te sleuren, verklein je een beangstigend exces en dat is, zacht uitgedrukt, onverantwoord gedrag.

          • door antond op donderdag 3 maart 2016

            Beste Didier, ik tel hier 2 eigentijdse plaatjes. Hoewel ze stuitend, vind ik het nogal overdreven om aan de hand van twee foto's (in één en hetzelfde magazine, in Polen) van een trend (of zelfs escalatie) te spreken. Vooroordelen zijn van alle tijden, en we moeten er waakzaam op zijn. Maar overdrijven werkt contraproductief. The boy who cried wolf, weet je wel..? Of er moet veel meer beeldmateriaal zijn, maar ik ben daar niet van op de hoogte, jij wel?

            Ook vind ik dat je alleen geloofwaardig bent als je elk wangedrag aan de kaak stelt, zónder aanzien des persoons. Anders handelen en oordelen (i.c. selectieve verontwaardiging, we hebben het daar al eerder over gehad) werkt niet, want dit wordt -terecht- als willekeur ontmaskerd.

  • door roby vandoren op zaterdag 20 februari 2016

    En in een iets geciviliseerder vorm zie de ontvoering van Europa in https://nl.wikipedia.org/wiki/Europa_%28mythologie%29

  • door antbover op zondag 21 februari 2016

    Wat we allemaal lezen in onze zgn. onafhankelijke pers , dat grenst aan het ongelooflijke , van zodra het gaat over vreemdelingen , asielzoekers , ontheemden. België niet racistisch , amai zeg. En onze media ? Aanvallen op Libië om terroristen te doden , op de media , niets daarover. Over de ontbossing van Vlaanderen , ho maar , waar heb je het over( ! ).Over de verliespositie van Europa t.o.v. Groot - Brittannië niks van. ik weet één ding , nl. dat Europa op basis van haar racisme en daaraan gekoppeld , haar economisch perspectief , op apegapen ligt. Europese identiteit ? Amaai , waar haalt men dat vandaan. Alles onder de slogan : elk zijn of haar eigen onafhankelijkheid. M.a.w. laat mij gerust Europa .

  • door needlepoint op zondag 21 februari 2016

    En omdat het er altijd was, moeten we het dan nu maar als een soort vanzelfsprekendheid zien? Er wordt altijd gezegd, we leven nu in 2016, de beschaving toch! Needlepoint

  • door Berten Debergh op donderdag 25 februari 2016

    We moeten ons inderdaad zorgen maken. Het ideaal van vrijheid, gelijkwaardigheid en broederlijkheid is stilletjes weg ondergesneeuwd. Wapenhandel, fraude, plundering van andere werelddelen, vernietiging van het milieu, al maar meer ongelijkheid,... tieren welig! Is dit ons vooruitgangsideaal ... of gaat het veeleer om een mooie voorgevel die een afvalbelt verbergt? Eerlijk duurt het langst! En de afbrokkelende gevel zal plots in één keer omvallen ...want er wordt zelfs niet geïnvesteerd in goede steunberen ( humane denkbeelden en positieve samenwerking)! Het begon ooit met taal, taal die sprak over verbondenheid, engagement en visie! Nu stokt het Europees verhaal door de taal van haat, van handen in de broekzak en kortzichtigheid! Niet de komst van migranten is de grootste bedreiging, wel de ont(w)aarding van onze eigen cultuur! We zijn nu al het Avondland geworden! Straks gaan we de Nacht in!

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties