about
Toon menu
Boekrecensie

"Groeten uit Griekenland", onthullend portret van het echte Griekenland

Sinds 2000 woont en werkt Bruno Tersago in Griekenland. Het begon met een blog, enkele artikels op deze site en Bruno werd VRT-verslaggever ter plaatse. "Groeten uit Griekenland" weerlegt de mythes en beschrijft het menselijke drama dat de EU aanricht, ten bate van Franse en Duitse banken, terwijl de Griekse elite ongemoeid wordt gelaten
maandag 22 juni 2015

Reeds op de tweede pagina komt Tersago tot de kern van zijn motivatie voor dit boek: “Dat het grootste deel van de financiële noodhulp naar Duitse en Franse banken gaat, is hier en daar misschien bekend. Dat slechts 11 procent van de grootste noodlening aller tijden naar de Grieken zelf vloeit, is dat veel minder.” 

Tersago schreef met 'Groeten uit Griekenland' een bundel verhalen van gewone mensen, bedelaars en taxichauffeurs, gepensioneerde artsen die hun praktijk heropenen, zwervers die vijf jaar eerder nog een eigen handelszaak hadden, en van oligarchen die rijker dan ooit worden, van corrupte politici en hun medeplichtigen in Brussel en andere Europese hoofdsteden... “een tableau vivant van een bevolking die gewurgd wordt”.

Ceci n'est pas un derdewereldland

In Griekenland zijn werkloosheidsuitkeringen goed voor 360 euro per maand en beperkt tot twaalf maanden, daarna verval je naar niets, zero. Bovendien, twee jaar nadat je je werk verliest heb je ook geen ziekteverzekering meer.

Cijfers en statistieken, ze komen telkens weer terug, niet in saaie lijsten en droge analyses, maar in de verhalen van mensen als wij, zoals de gepensioneerde Dimitris. Die verzamelt tijdens het seizoen elke dag olijven van de bomen in de stad. Daarmee kan hij zijn pensioen van 450 euro wat verhogen, waarmee hij zijn vrouw en zijn werkloze dochter onderhoudt, die terug thuis is komen wonen.

Antonis heeft helemaal géén werkloosheidsuitkering, nadat hij jaren voor de stad Athene heeft gewerkt. Die had echter 'vergeten' zijn sociale bijdragen te betalen. Verhalen volgen van mensen die uit hun huizen worden gezet omdat ze de huur of de hypotheek niet meer kunnen betalen.

“Een en ander is bijzonder cynisch voor een generatie van Grieken die in de jaren 1960 en 1970 is grootgebracht met het idee dat je zeker niet voor de communisten mocht stemmen, omdat die toch alleen maar je huis in beslag nemen.”

Tragisch én cynisch is het verhaal van Yiannis, die de gebouwen van de financiële politie bewaakt, jawel, “de instantie die zwartwerk en belastingontduiking opspoort”. Hij verdient er 520 euro per maand mee en zijn werkgever betaalt géén sociale bijdragen. Dit is ook het verhaal van Niki, die voor een supermarktketen werkt die collectieve arbeidsovereenkomsten heeft afgeschaft.

Tersago vertelt het allemaal zeer sec en dat werkt. De feiten zijn voldoende sprekend. Zo heeft hij het over de vele duizenden die in de winter geen brandstof voor verwarming meer kunnen betalen, omdat de subsidies voor brandstof door de EU werden afgeschaft. Je komt het werkwoord 'afschaffen' regelmatig tegen doorheen alle verhalen in dit boek.

Een Griekse tragedie

In 2005 had Griekenland een van de laagste zelfmoordcijfers ter wereld. Sinds het begin van de crisis is dat compleet veranderd. Jongeren zien geen perspectief meer in hun eigen land. “Schattingen gaan uit van ongeveer 120.000 nieuwe migranten sinds 2010.

Studie na wetenschappelijke studie toont ondertussen aan dat het austeriteitsbeleid uitsluitend focust op sociale inleveringen en de economische elite van het land buiten schot laat. Dit kon niet anders dan leiden tot de huidige menselijke catastrofe. Toch blijft de EU onverminderd doorgaan en dezelfde eisen stellen, die niet werken. Ondertussen verglijdt de openbare gezondheidszorg in Griekenland naar die van een derdewereldland, mét goedkeuring van 'Brussel'.

De vorige Griekse regering reageerde 'gepast' op de nieuwe ellende en miserie in de openbare hospitalen. “De Griekse Raad voor Radio en Televisie (beval) in januari 2013 aan de massamedia om geen beelden van ellende meer te tonen op straffe van een boete”.

OK, dat is niet helemaal fair. Die regering heeft wel degelijk inspanningen gedaan om de gezondheidszorg te verbeteren ... voor buitenlanders met financiële middelen. Privé-ziekenhuizen hebben immers veel Griekse patiënten verloren, die zich dat niet meer kunnen veroorloven en naar de slecht uitgeruste openbare ziekenhuizen moeten. Om de privé-ziekenhuizen te 'helpen' heeft de regering dus beslist om het medisch toerisme te stimuleren.

Politiek kliëntelisme en corruptie

Bruno Tersago schuwt ondertussen de zelfkritiek niet. Er is inderdaad heel wat verkeerd gelopen in Griekenland in de jaren voor 2008. Zo liep het platteland leeg omdat politici kwistig banen uitdeelden bij de overheid in de hoofdstad.

De corruptie is een rot dat alle lagen van de bevolking treft. Er zijn echter belangrijke morele verschillen.Voor de mensen onderaan de sociale ladder – het grootste deel van de bevolking – is corruptie een overlevingsstrategie, het verschil tussen armoede en net nog rondkomen.

Voor 'Zij' aan de top is corruptie echter de brandstof van de machine, die hen al rijk maakte voor de crisis. Sinds de crisis draait die machine even goed door, soms zelfs sneller dan tevoren. Tersago vertelt ook het verhaal van die andere Grieken, met hun cijfers, hun statistieken. Zij komen ruim aan bod in het tweede deel van het boek, kortweg getiteld 'Zij'.

Cadeau's van de kolonels

De EU heeft nog steeds niet geëist om de belastingvrijstelling van de scheepsreders af te schaffen. “De overeenkomsten die zijn aangegaan in de periode van 21 april 1967 tot 23 juli 1974 (de periode van het fascistische kolonelsregime) en die de scheepseigenaars vrijstelden van belastingen, blijven van kracht.”

De verwevenheid van politiek en zakenwereld is zo innig dat je eigenlijk niet van aparte sferen kan spreken. Tersago geeft er een uiterst gedetailleerd verslag van, dat leest als het vlot geschreven rapport van een onderzoeksrechter. Geen details daarover in deze recensie, lees hier slechts deze namen: Melissanidis, Marinakis, Kyriakou, Vardinoyiannis, Bobolas, Psycharis, Alafouzos en ontdek hun verhaal in het boek. Laat hun 'cijfers' bezinken. Dit is geschreven door iemand die Griekenland door en door kent.

Belastingontduiking: een nationale sport

In Griekenland is rondlopen met hopen cash geld blijkbaar nog steeds normaler dan bankkaarten gebruiken. Eenvoudige zaken zoals privé-zwembaden opsporen om zwartgeldcircuits en belastingfraude te ontdekken, het lijkt een makkie. Niet in Griekenland. Dit land heeft een kadaster van de grondeigendom dat sinds 1970 niet meer is geactualiseerd. In feite heeft het land geen kadaster die naam waardig.

Artsen geven 5000 euro inkomsten aan bij de belastingen, maar wonen en werken wel in de dure wijken van de stad en rijden er ostentatief met een Porsche Cayenne (de goedkoopste versie kost je 86.000 euro).

Tussendoor haalt Tersago een politieke mythe van een heel andere orde onderuit. De PASOK is een van de twee traditionele partijen die samen met de conservatieve Nieuwe Democratie (ND) alternerend aan de macht was sinds de val van de dictatuur in 1974.

PASOK is de Griekse afkorting van 'Panhelleense Socialistische Beweging'. “Veel binding, laat staan voeling, had Andreas Papandreou (oprichter van PASOK en vader van Georgos Papandreou) niet met andere socialistische partijen in Europa. Vele Griekse analisten beweren zelfs dat hij niet eens wist wat socialisme precies betekende.”

Het privatiseren van hemel en aarde

Het hoofdstuk 'Bezetting' gaat niet over de Tweede Wereldoorlog. “Dit is het verhaal van enkele anonieme boekhouders die uit hun vliegtuig uit Brussel stapten en de economie van een soeverein land overnamen ... dit is ook het relaas van politici die de tekst (van het Memorandum dat de voorwaarden van de leningen vastlegt, nvdr) van meer dan vierhonderd pagina's goedkeurden zonder hem te lezen, van het privatiseren van hemel en aarde, en van een bevolking die wordt uitgehold als een mergpijp.”

Dat van die politici mag je letterlijk nemen: “Zo vertelde toenmalig minister van Openbare Orde Chrysochoïdis, die het Memorandum mee moest uitvoeren, op televisie dat hij de tekst had ondertekend zonder hem te lezen.”

Het resultaat van de Europese 'besparingen' is hallucinant. Dit boek lezen is zelf voor de reeds geïnformeerde lezer confronterend. Hoe is dit kunnen gebeuren, zonder dat wij daar hier tegen protesteerden?

Wat Tersago beschrijft is niet meer of niet minder dan de afschaffing van de democratie en zijn grootste historische verwezenlijking, de sociale welvaartsstaat – 'democratie' en 'sociaal', ironisch genoeg zijn dat Griekse woorden (net als 'ironie').

Het is nochtans niet dat dit werd doodgezwegen. De protesten van de Griekse bevolking op het Syntagmaplein en de brutale repressie in Athene gingen de wereld rond.

In zijn boek neemt Tersago ook de tijd om allerlei wilde verhalen over Griekenland en de Grieken te weerleggen. Zo zouden Grieken massaal geen tol betalen op de autostrades. Dat klopt. Alleen is er meer aan dat verhaal, die deze burgerlijke ongehoorzaamheid in een ander daglicht stelt.

De Grieken moeten betalen voor subsidies die de privé-bouwbedrijven krijgen om nieuwe wegen te bouwen. Die tolwegen worden echter zo gebouwd dat er geen alternatieve wegen zijn. Op heel wal plaatsen is de tolweg de enige verbindingsweg.

Mensen moeten dan zelfs tolwegen nemen voor korte lokale afstanden, om naar de supermarkt te gaan of de kinderen van school te halen. De opbrengst van de tol gaat bovendien niet eens naar het onderhoud van die wegen. Het staat letterlijk in de privatiseringscontracten dat de nieuwe eigenaars vrij beslissen wat ze met de tolwinsten doen.

Wanneer de overheid beslist om subsidies te geven aan de bedrijven om mensen aan te werven, gaan die bedrijven vervolgens over tot het aanwerven van personeel zonder loon. Dat hoeft niet, vinden ze, want ze hebben toch de overheidssubsidie al. Dat wordt niet bestraft. Je aanwerving weigeren om die reden daarentegen, dat kan niet. Dan verlies je alle sociale rechten, hoe karig die ook zijn.

Syriza of extreem-rechts

Bij al die miserie blijven de Grieken allerminst passief. Boerenmarkten, gemeenschappelijke keukens, ruilbeurzen, herstelateliers, de Grieken zetten het systeem een neus en behelpen zich. Er is zelfs een 'time bank' waar mensen 'tijd' die ze voor elkaar aan iets besteden met elkaar kunnen uitwisselen. Failliete bedrijven worden in zelfbeheer verder gezet.

Daar staat tegenover dat grote buitenlandse mijnbouwbedrijven met Europese goedkeuring hun winsten versluizen naar andere EU-lidstaten, waar ze minder of geen belastingen betalen.

Het boek eindigt met een overzicht van uiterst rechts in Griekenland en Tersago waarschuwt: als Syriza mislukt, dan is de kans groot dat extreem-rechts de volgende verkiezingen wint.

“Als dit boek bijdraagt tot het creëren van een begin van begrip, dan is mijn opzet in ieder geval geslaagd.”

Daar is Bruno Tersago met 'Groeten uit Griekenland' in geslaagd. Wie dit boek leest kan niet langer onwetendheid veinzen over de humanitaire tragedie die de Griekse bevolking overkomt. Wie dit boek leest en toch blijft vasthouden aan het neoliberale beleid van de Europese instellingen bekent definitief kleur: meer voor ons, niets voor de rest.

Heel veel zal afhangen van de steun en solidariteit die de Grieken krijgen van onderuit, niet van de EU-regeringen maar van de EU-burgers. Om die solidariteit te kunnen mobiliseren is in de eerste plaatse andere informatie nodig dan wat we dagelijks in de mainstream media lezen, horen en zien. Dit boek is een uiterst belangrijk wapen in die strijd voor een ander Europa.

Met Bruno Tersago ter plaatse hebben Vlaanderen en Nederland de unieke inkijk van een 'Griek' in Griekenland, die zelfs de meest ervaren 'buitenlandcorrespondent' niet kan evenaren. Hij schrijft bovendien heel vlot. Geen droge analyse maar menselijke verhalen met cijfers en statistieken.

Dit boek dient vertaald te worden in het Frans, het Engels, in alle talen van de EU. Ook in het Grieks.   

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

14 reacties

  • door Stine op maandag 22 juni 2015

    Dank je wel Bruno! Ook ik woon in Geiekenland en kan wat je schrijft enkel beamen of zelfs aanvullen!

  • door eddy de keyser op maandag 22 juni 2015

    Wat een opluchting om ook eens een andere opinie te horen dan diegene die bvb B. De Wever gisteren in Terzake weer ten berde bracht. Altijd maar afgeven op deze linkse Griekse regering, maar er wel vergeet bij te vertellen dat al deze miserie is veroorzaakt door de vorige rechtse regeringen in Griekenland. Er wel vergeet bij te vertellen dat alle Europse steun aan Griekenland in de zakken van de banken is terechtgekomen. Ik hoop dat de regering Tsipras deze storm overleefd en kan bewijzen dat het anders kan ! Ook met links. En dat zal BDW met zijn gewauwel over extreem links niet kunnen tegenhouden.

    • door Toondw op woensdag 24 juni 2015

      Ik heb het deze man horen vertellen en het is schrijnend Maar Duitsland en Frankrijk hadden wel geld geleend aan Griekenland om hun eerste schulden te voldoen en hadden dan ook terugbetaling verwacht...toch logisch?. Dat de Kerk en de Griekse reders buiten schot blijven, dat de echte rijken reeds lang weg zijn, dat Griekenland reeds jaren een nefaste pensioenstelsel uitwerkt en toepast, mag toch geweten zijn. Dat jaren terug Griekenland bij Europa mocht komen, ondanks de vervalste bewijzen van goed gedrag, is én aan Europa én aan Griekenland te wijten...en nu rest er nog enkel het "gereduceerde" pensioen waardoor opnieuw arme mensen word.en geschapen en dat is een grote schande. De originele fout ligt bij de regering in Griekenland en Europa. Hun "mea culpa" kan niet luid genoeg klinken!

    • door Toondw op woensdag 24 juni 2015

      Eddy Kerps, uw conclusies worden te vlug getrokken. Het is niet omdat u BDW niet kunt verdragen dat het probleem wordt opgelost. De vorige regeringen waren fout, de nieuwe regering ging er eens iets anders van maken, maar, helaas, geld blijft geld en zonder geld koop je niets. Ik geef Europa even veel schuld maar als banken lenen willen die normaal hun geld terug...ook dat van Griekenland!

  • door Paul Lookman op maandag 22 juni 2015

    Dit boek moet niet enkel vertaald worden, het moet verplichte literatuur worden in de les maatschappijleer van het secundair onderwijs. Het zou de traditionele media sieren als zij, met toestemming van de auteur, samenvattingen publiceren.

  • door Carlos Pauwels op maandag 22 juni 2015

    Waarop wacht Syriza om paal en perk te stellen aan de hierboven beshreven wantoestanden? Daarvoor moeten ze toch niet bij het handje genomen worden door "de instellingen"? Daar beslissen ze toch zelf over! Zij moeten de corruptie en het fiscaal systeem aanpakken. Europa moet daar niet het bevel of toestemming toe geven. Daar beslissen ze souverein over. Als dat nog niet aangepakt is, aan wie ligt dat dan? Als ze alleen maar die twee mistoestanden zouden aanpakken zou dat de steun van Europa fel vergemakkelijken. Waarop wachten ze? Europa moet ook indachtig zjn dat ze het corrupte en failliete Griekenland hebben toegelaten tot de EU en de eurozone. Gedeelde schuld dus, gedeelde tegemoetkomingen dus. En wat die banken betreft: had men die moeten laten failliet gaan? Dan waren de deposito's van Griek modaal ook blowing in the wind en zouden ze geen miljarden euro's hebben moeten (kunnen) afhalen de laatste maanden. Dat die Grieken bezitters van die miljarden misschien eens de aanzet geven tot wat solidariteit. Dat zou pas een goed signaal zijn. Vergeet het! Of mochten die Duitse en Franse banken misschien wel failliet gaan? Dan waren het niet alleen de Griekse deposito's meer die foetsie waren. Dan ontplofte de hele santeboetiek. En wat De Wever zei in de Zevende Dag, toen hij zich afvroeg hoe Spanje, Portugal, Ierland, Cyprus zouden reageren als ze horen dat Griekenland tegemoetkomingen zou krijgen die zij niet gekregen hebben was toch een terechte vraag? De doos van Pandora doet men best niet open. Wie weet wat er uit komt. Syriza kan de held van het verhaal worden als ze zelf eerst binnenshuis opkuisen. Zij hebben al veel tijd verloren. Spanje, Portugal, Ierland en Cyprus zijn er uitgeraakt, nu nog Griekenland. Iedereen heeft er alle belang bij dat dit goed afloopt.

    • door ria aerts op dinsdag 23 juni 2015

      Hoe durft u... na dit artikel. Misschien kunt u er ook niet aan doen, lijdt u aan het Stockholm-syndroom?

      • door Tanguy Corbillon op dinsdag 23 juni 2015

        "Dan ontplofte de hele santeboetiek."

        Ah Ria, zie veeleer hoe de verwarring toeslaat. Vergeet niet dat we werden opgevoed met het idee dat we beter kunnen sparen. Het is zowat ons ethos. Wat bankiers vervolgens doen met dat gespaarde geld, dat bleef tot nu zogoed als volledig buiten beeld.

        Hoe kunnen we economisch verantwoordelijke burgers worden, als de verantwoordelijken die ons voorstellen doen -van de politicus tot de bankier- dat niet echt zijn?

      • door Carlos Pauwels op dinsdag 23 juni 2015

        Ik heb nu eenmaal een mening en ben daar moeilijk van af te brengen door meligheid. Rationaliteit, dat is wat mij leidt. Een gesprek met een psycholoog kan misschien ook helpen. Stockholm is heel ver van mijn bed en ik voel mij goed in mijn vel.

        • door Piet De bisschop op woensdag 24 juni 2015

          Soms heb ik de indruk dat het aankweken van een olifantenvel een noodzakelijke voorwaarde is om in onze samenleving nog goed te kunnen functioneren. En rijmt 'alles is relatief' niet op 'er is geen alternatief' ?

        • door sam vanderleyden op woensdag 24 juni 2015

          @Carlos pauwels, de man met "een" mening. Ik heb slecht nieuws voor u als u beweert dat wat u leidt enkel rationaliteit is. Immers uw denkbeeldige rationaliteit is op de dool... Een trein zonder rails, een compas zonder magnet, een foundering op de wolken... Het zit hem al ingebakken in de manier waarop u verwoord: U stelt impliciet dat Syirza niets doet, geen hervormingen, dat syriza wacht.... Wel daar dwaalt u al, u geeft zelfs voor die implicite stellingname geen enkel fundering. u ponneert het als een voldongen feit, een dogma... Daar is niets, maar dan ook niets rationeel aan. Dat lijkt eerder op religie... Het spijt me dat ik uw enige mentale strohalm wat onderuit haal. Ik besef dat u geen ander keuze hebt. Dat het een autoreflex is wanneer u uw identiteit koppelt aan een idee over uw mentaliteit uw idee over uw handelen. Dat u uw hakken in het zand zet met alle mogelijke (zelfs eventueel intellectueel van de pot gerukte) argumenten, is te verwachten. Dat is een logische reflex en zeer menselijk, maar geen nood, vaak kan men in de diepte terug de grond vinden. Good luck Carlos... veilige reis gewenst (als u durft ten minste...)

          • door Carlos Pauwels op woensdag 24 juni 2015

            Beluister eens Frank Vandenbroucke, Minister van Staat, op canvas in Terzake van dinsdag 23 juni en oordeel dan zelf wat Syriza al verwezenlijkt heeft sinds ze aan het bewind zijn. Er is nog geen begin gemaakt om de boel op te kuisen. Integendeel, aan het pensioenstelsel mag volgens Syriza nie geraakt worden. Nea Demokratia en Pasok hebben Griekenland naar de verdoemenis geholpen en Syriza? Alleen maar onhaalbare voorstellen om zijn kiezers zoet te houden. Nu is er enige beterschap nu de nijper op de staart komt te zitten. Syriza die voor de oplossing zorgt? Oorlog binnen de partij, ja. Dat zal hij oogsten. Misschien moet men Maus en enkele van zijn collega's eens naar Griekenland sturen. En waarom niet, ook Frank Vandenbroucke?

            • door sam vanderleyden op maandag 29 juni 2015

              Ik beluister veel liever Bruno Tersago... Voor mij is deze man als bron wel een pak geloofwaardiger. Misschien is dat moeilijk om te begrijpen? Het is me onderhand wel duidelijk waar uw idëen vandaan komen, of liever en correcter gezegd: "hoe / op welke manier" uw ideëen en uw beelden gevormd worden. Misschien is aldaar een zelfkritische reflex wel op zijn plaats?

  • door Veerle Schollen op dinsdag 30 juni 2015

    "We zijn allemaal Grieken" vond ik elders op de website... Het zou een droom zijn mocht zulk zinnetje dankzij de Europese burgers viraal gaan hè...

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties