Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

"Franciscus sluit aan bij oude traditie die mens niet als centrum van de wereld ziet"

De paus schreef een boek. Een encycliek, heet dat in het jargon. In de 180 bladzijden van "Laudato si'" zet hij de klimaatnegationisten te kijk en roept hij op om de ecologische crisis op een rechtvaardige manier aan te pakken. Bij de christelijke basisbeweging zijn ze alvast opgetogen met de tekst. "Eindelijk nog eens een tekst die niet wereldvreemd is", zegt Paul De Witte.
maandag 22 juni 2015

De christelijke basisbeweging heeft haar wortels in de late jaren '70 en vroege jaren '80. “Onder meer in de nasleep van de moord op Romero, de sociaal bewogen aartsbisschop van El Salvador, begonnen lokale gemeenschappen binnen de kerk op zoek te gaan naar alternatieve wegen”, zegt Paul De Witte, woordvoerder van de basisbeweging.

“Voor de enen lag de focus van die zoektocht heel sterk op de maatschappijkritiek. Voor de anderen draaide het meer om nieuwe liturgische praktijken. Op veel plaatsen gaan bijvoorbeeld vrouwen en gehuwde mannen voor in de vieringen”, aldus Paul De Witte. Van wat de paus zegt, trekken veel christenen actief in de basisbeweging zich normaal weinig aan. “Lees de encyclieken. Die zijn wereldvreemd en opgesteld in een taal die niemand aanspreekt”, zegt De Witte.

Maar onder de nieuwe paus Franciscus lijkt dat te veranderen. Paul De Witte: “Zijn vorige encycliek (die een paar maanden na zijn aantreding gepubliceerd werd en dus grotendeels door de vorige paus werd voorbereid, nvdr) bevatte al een andere taal. De manier van schrijven leek veel opener. Ook de nieuwe encycliek richt zich tot mensen die niet noodzakelijk die kerkelijke taal onder de knie hebben.”

De encycliek bevat heel wat ideeën, maar één van de meest in het oog springende is de link die de paus maakt tussen het klimaat en sociale rechtvaardigheid. “Zelf voel ik mij aangesproken door het boek De mythe van de groene economie. Daarin leggen de auteurs uit dat je de milieuproblematiek niet grondig kan aanpakken zonder de kapitalistische neoliberale orde in vraag te stellen. De paus gaat ook die richting uit en dat is een positieve zaak”, zegt De Witte.

Franciscus van Assisi

Bouwt de paus hier niet gewoon verder op een traditie binnen het christendom? Hij noemde zichzelf niet toevallig naar Franciscus van Assisi, bekend om zijn lofzang op de natuur en ook de encycliek is genoemd naar een gedicht van Franciscus van Assisi. Paul De Witte: “Dat is een heikel punt binnen het christendom. De onderzoeker Lynn White schreef lang geleden al dat de wortels van de ecologische crisis terugvoeren naar het scheppingsverhaal. Daarin staat dat de mensen moeten heersen over de natuur. Dat is problematisch als je de context niet begrijpt waarin die teksten geschreven zijn. Er bestond binnen het christendom altijd een tegenbeweging tegen dat antropocentrisme. Franciscus wordt soms afgeschilderd als die naïeveling die met de vogels kon praten, maar hij was heel politiek bewust en ging bijvoorbeeld tijdens de kruistocht met de sultan praten over vrede. Franciscus was een figuur die grenzen overschreed.”

In die tegentraditie krijgt de mens een plaats binnen het ecosysteem. “Paus Franciscus knoopt aan bij die traditie. Die link tussen sociale rechtvaardigheid en ecologie is heel belangrijk. Er bestaan ook radicale ecologen die het niet zo erg vinden dat de mensen in het Zuiden creperen. Als zij zich niet ontwikkelen, kunnen ze ook het klimaat niet kapotmaken, luidt de redenering. Ook het marxisme heeft hier trouwens boter op het hoofd. Ook in die traditie was er lang te weinig aandacht voor ecologie.”

De paus botste meteen op kritiek uit conservatieve hoek. De Amerikaanse presidentskandidaat Jeb Bush sneerde dat hij geen economische raad verwacht van priesters en bisschoppen. “Franciscus heeft zijn moment goed gekozen, vlak voor de klimaattop in Parijs. Dat conservatieven als Sanctorum en Bush steigeren, bewijst dat alleen maar. Hun reacties lijken op de kritiek die paus Leo XIII kreeg na de encycliek Rerum Novarum. De kerk moet zich niet moeien met economie en sociale zaken, klonk het toen. Nu zeggen die conservatieven dat de paus zich moet beperken tot ethische kwesties als abortus en euthanasie terwijl ecologie natuurlijk een ethische kwestie bij uitstek is”, zegt Paul De Witte.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

3 reacties

  • door Frans De Munter op dinsdag 23 juni 2015

    Inderdaad, deze paus heeft het beet dat wij met zijn allen mooi onderweg zijn naar een hoogst onaangename toekomst. Heeft onlangs ook reeds gesteld dat het beter is niet “te kweken” als konijnen: 7 miljard momenteel en 10 miljard onderweg. Waarschijnlijk heeft hij ook het boekje gelezen van Pascale Sevran 'Le Privilège des jonquilles' waarin deze laatste stelt dat het op de wereld zetten van kinderen de enige ongestrafte misdaad is.(zie wikipedia). In zijn kleine boekje (Tien Miljard) schrijft Stephen Emmott het volgende: “Ik heb een van de slimste, meest rationele wetenschappers die ik ken – een wetenschapper die zich met dit onderwerp bezighoudt, een jonge wetenschapper, een wetenschapper in mijn laboratorium – gevraagd wat hij zou doen als hij slechts één ding zou kunnen doen aan de situatie die ons te wachten staat. Zijn reactie? “Mijn zoon laten zien hoe een geweer werkt.” In ieder geval voor mijn echtgenote en mezelf: drie kinderen, vier kleinkinderen. Wij maken ons zorgen.

  • door Ronald Van Beneden op dinsdag 23 juni 2015

    En over contraceptie zwijgt hij als de dood. Wie heeft in het verleden de mensen aangezet te kweken als konijnen? Is dit niet de foute inschatting van iedere monotheïstische godsdienst? Zoveel volgelingen als mogelijk om macht te verwerven. Nu komen klagen over het milieu en de groene uithangen is hypocrisy ten top. Destijds werden mensen beroofd en slaaf gemaakt in het streven naar bezit en macht in naam van de kerk. Ook de klimaatverandering ligt plots aan het boosaardige kapitalisme. De schuld steekt de paus op de rijke, industriële landen, die de lucht vervuilen door het massaal gebruik van fossiele brandstoffen. Maar wie gaf het voorbeeld? Toch wel opvallend: De katholieke Kerk trok destijds ten strijde tegen het communisme en staatssocialisme. De visies van de paus op economisch vlak, sluiten anno 2015 wel erg dicht aan bij wat de socialisten uitgerekend willen… Dus Franciscus hoe goed bedoeld het is savonds goed eens in eigen hart te kijken vooraleer anderen te bekladden.

  • door Dave op woensdag 24 juni 2015

    Ik raad de auteur aan wat kritischer te zijn. De liefde voor religie bij conservatief links schiet me werkelijk in het verkeerde keelgat. Zondag met z'n allen naar de mis, en kunnen we daar te horen krijgen hoe we allemaal naar de hel gaan omdat we te veel willen kopen, bezitten en consumeren. De paus zal vanuit zijn villa eens goed lachen.

    http://www.knack.be/nieuws/wereld/de-paus-is-dol-op-de-groenen-omdat-ze-de-moderniteit-terugdraaien/article-opinion-581067.htm

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties