about
Toon menu
Opinie

Gruwel Islamic State is geen nieuw fenomeen

De misdaden van IS zijn gruwelijk, ze zijn echter geen nieuw fenomeen. Dit soort wandaden zijn een constante in de conflictgebieden van de voorbije twee eeuwen tot nu. De verontwaardiging over deze misdaden is ook niet altijd even groot als nu. Niet elk slachtoffer heeft immers dezelfde relevantie.
woensdag 17 september 2014

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Voorlopig is het einde van de gruwel van IS niet in zicht. De organisatie dreigt binnenkort opnieuw een Brit te onthoofden. De verontwaardiging over deze wandaden is groot. Sommige commentatoren menen zelfs dat een morele grens werd overschreden. Dit zou een strijd van de beschaving tegen de barbarij zijn.

Dergelijke gruweldaden zijn allesbehalve een nieuw fenomeen. De manier waarop hier op deze misdaden wordt gereageerd, is echter selectief. Blijkbaar zijn niet alle slachtoffers van bruut geweld evenveel verontwaardiging waard.

Bassam Raies

Dat blijkt onder meer uit de manier waarop werd gereageerd op het vermoorden van mensen, onder wie ook journalisten, in Syrië in de voorbije maanden. IS is met de onthoofding van twee Amerikaanse en één Brits slachtoffer immers niet aan zijn proefstuk toe. In Syrië werden in de voorbije maanden meerdere Syrische burgers op gelijkaardige manier afgemaakt.

In de derde week van augustus (de exacte datum is niet bekend) werd Syrisch journalist Bassam Raies vermoord. Reporters without Borders en het Committee to Protect Journalists hadden er geen commentaar bij. In de Europese en Amerikaanse media werd er geen melding van gemaakt. Tijdens de recente aanval van Israël op Gaza werden elf mediaprofessionals gedood (journalisten, cameramannen, geluidstechnici).

Terug in de eigen geschiedenis

De Europese kolonisten pasten routineus willekeurige onthoofdingen en verminkingen als terreurmethode toe, van de negentiende eeuw tot de vroege jaren 1960.

Foto's van Britse, Franse, Portugese, Nederlandse, Belgische, Duitse, Spaanse, Amerikaanse en Australische soldaten en kolonisten met in hun handen de hoofden van weerbarstige inboorlingen werden gretig getoond in kranten en weekbladen (de enige visuele media van die tijd). Verontwaardigde reacties waren er niet. Het waren triomffoto's van de beschaving tegen de wilde inboorlingen.

El Salvador

In de recentere geschiedenis werden gruwelijke afslachtingen van onschuldige mensen, waaronder onthoofdingen, als terreurmethode systematisch toegepast in Centraal- en Latijns-Amerika. Doodseskaders onder leiding van officieren, opgeleid in the School of the Americas, pasten de daar aangeleerde terreurmethodes toe, met als uitgesproken bedoeling de bevolking in een permanente staat van angst te brengen, die elke impuls tot sociaal verzet in de kiem zou smoren.

Tussen 1979 en 1992 werden in El Salvador 75.000 mensen afgeslacht. Tijdens de burgeroorlog werd dat geweld voorgesteld als gelijk verdeeld tussen de rechtse doodseskaders met Amerikaanse steun en de linkse guerrilla's, waarvan werd beweerd dat ze door de Sovjet-Unie werden gesteund.

Na 1992 wees onderzoek uit dat meer dan 80 procent van de doden door de doodseskaders waren omgebracht. Waar de repressie van de linkse guerrilla's was gericht tegen soldaten, politieagenten en politieke leiders, gingen de doodseskaders echter achter leraars aan, syndicalisten, journalisten, landbouwingenieurs en priesters, zowat iedereen die de bevolking een stem wilde geven.

De wreedaardigheden van de Salvadoraanse doodseskaders waren ruim bekend. Hun terreur was immers bedoeld om gezien te worden door de eigen bevolking. Er werd in de media ruim over bericht, er werd ook militair tussenbeide gekomen, weliswaar om de daders te ondersteunen, niet de slachtoffers.

Guatemala

In Guatemala duurde de burgeroorlog nog langer, van 1960 tot 1996. Daar was de terreur van de door de VS opgeleide doodseskaders vooral gericht tegen de autochtone bevolking, hun leiders en sympathisanten. Ook hier waren onthoofdingen en gruwelijke verminkingen routine.

De onderzoekscommissie die na de burgeroorlog onder auspiciën van de VN de slachtingen onderzocht, kwam tot de slotsom dat hier van genocide sprake was geweest. Ook deze wreedheden waren ruim bekend op het ogenblik van de feiten zelf.

Rios Montt, één van de generaals verantwoordelijk voor deze jarenlange slachtpartijen, werd in 2013 door de Guatemalteekse rechtbank voor genocide veroordeeld tot levenslang. Met ruime financiële steun van Amerikaanse advocaten wist hij dat eerste vonnis te laten vernietigen op juridisch-technische gronden. De heropening van zijn proces wordt door de VS actief tegengewerkt.

Nicaragua

Nicaragua was nog een ander Centraal-Amerikaan land dat kreunde onder een burgeroorlog van 1979 tot 1990. Toen de linkse guerrilla van de Sandinisten in 1978 prowesterse dictator Anastasio Somoza van de macht wist te verdrijven, hergroepeerde de VS onder president Reagan onmiddellijk de verslagen presidentiële garde in buurland Honduras. Reagan noemde de 'Contra's' zijn 'vrijheidsstrijders'.

Tijdens hun slachtingen werd dat geweld voorgesteld als een burgeroorlog tussen links en rechts. De onderzoekscommissie na 1990 stelde vast dat de de Contra's systematisch alle projecten en personen hadden geviseerd die de economie en de sociale samenhang van het land probeerden te herstellen. Zo werden bijna alle landbouwscholen vernietigd, leraars inbegrepen. Ook hier waren onthoofdingen en gruwelijke verminkingen onderdeel van de toegepaste terreur.

Colombia

In Colombia heerst nog steeds een burgeroorlog, die al sinds 1948 bezig is. Doodseskaders terroriseren er nog steeds grote gebieden. Hier paste president Kennedy (1960-1963) voor het eerst de nieuwe militaire doctrine voor Latijns-Amerika toe van 'nationale veiligheid'.

De Latijns-Amerikaanse legers moesten zich niet meer beperken tot de klassieke taak van elk nationaal leger, namelijk het verdedigen van het territorium, maar namen de handhaving van de openbare orde over van de politie.

In het Colombiaanse parlement hebben vandaag nog meer dan veertig procent van de leden banden met paramilitaire doodseskaders ('paramilitair' betekent illegale gewapende organisaties met een interne 'militaire' structuur – dikwijls waren het ook gewoon echte militairen of politieagenten die zonder uniform opereerden).

Colombia is al tientallen jaren het land met het grootste aantal interne vluchtelingen ter wereld en is al even lang één van de gevaarlijkste landen ter wereld voor journalisten en vakbondsactivisten.

Van Colombia in 1948 over Centraal-Amerika in de jaren 1980 terug tot nog steeds Colombia vandaag, kenmerkten deze doodseskaders zich door de openlijke brutaliteit waarmee ze te werk gingen. Onthoofdingen, verminkingen, folteringen, niet alleen van mannen, maar ook van moeders en kinderen, tienduizenden werden vermoord.

Over de nieuwe terreur van doodseskaders in Honduras sinds de staatsgreep van 2009 is amper iets te lezen, horen of zien. In 2009 waren er onder de slachtoffers van de repressie drie journalisten, elf in 2010, zes in 2011, zeven in 2012, twee in 2013 en dit jaar 2014 tot nu twee.

Waardige en onwaardige slachtoffers

In 1988 schreven econoom en media-analyst Edward Herman en Noam Chomsky, professor linguïstiek en politiek criticus van het Amerikaanse buitenlandse beleid, het boek Manufacturing Consent. Het werd heruitgegeven met nieuwe hoofdstukken in 2002 en een hernieuwde versie wordt volgend jaar verwacht.

In dit boek leggen beide auteurs uit hoe de vrije media functioneren, aan de hand van vijf filters die bepalen wat nieuws is en hoe het nieuws wordt gebracht. Daarnaast leggen ze het concept 'waardige en onwaardige slachtoffers' uit.

In grote lijnen komt die opdeling hierop neer.

Waardige slachtoffers zijn de slachtoffers van onze vijanden, onwaardige slachtoffers zijn de slachtoffers van de misdaden die we zelf begaan of onze partners en bondgenoten. Die status bepaalt of een slachtoffer nieuwswaardig is en indien zo, op welke wijze ze in het nieuws aan bod komen.

Elke politieke moord is een misdaad, ook als we ze zelf begaan

Zelfs de meest uitgesproken critici van de westerse invasies in Irak en Afghanistan veroordelen de wandaden van IS. Een wereld waarin rechtvaardigheid ernstig wordt genomen, zou echter niet zo selectief omgaan met deze brutaliteiten.

Hoe erg onthoofdingen van onschuldige journalisten ook zijn, ze zijn niet minder gruwelijk dan drone-bombardementen in Afghanistan en Pakistan, waarbij duizenden onschuldige slachtoffers vallen, ze zijn niet minder erg dan bombardementen van een weerloze bevolking in Gaza. De onthoofdingen van IS onderscheiden zich hiervan enkel in de aard van de slachtoffers.

Zolang de wereld wordt opgedeeld in 'waardige' en 'onwaardige' slachtoffers, zal aan deze gruwel geen einde komen. Deze gruwel kan slechts stoppen als wij hier de verantwoordelijkheid erkennen voor wat de voorbije dertien jaar in onze naam is gebeurd in het Midden-Oosten en als wij de misdaden, begaan in onze naam, durven erkennen.

Nieuwe bombardementen zijn niet de oplossing voor IS. Het is uit de woede en de onmacht veroorzaakt door deze massale luchtaanvallen dat de gruwel van IS is ontstaan.  Nieuwe luchtaanvallen zullen de onveiligheid in het Midden-Oosten en de rest van de wereld alleen maar vergroten.

reacties

3 reacties

  • door HELENE PASSTOORS op donderdag 18 september 2014

    Ik zou andere woorden gebruiken, Lode: waardevolle en waardeloze slachtoffers. Of in de woorden van Desmond Tutu: 'dirt cheap'. Anderen hebben het over de 'heilige status van het blanke lijf'. (sanctification of the white body).

    Ik denk niet dat die ISIS 'uit woede' die blanke journalisten onthoofdden, maar uit berekening. En de VS - en met hen Europa - loopt er natuurlijk met hun zware soldatenlaarzen meteen in. Zonder politieke visie of beter: met een blindemans visie...

    Alle gruwel die jij noemt (en je zou er nog een lange lijst bij kunnen voegen) volgt de aloude idee van almacht en terreur: sla er op, trap erop en ze zullen leren wie de baas is! En dat werkt zelfs bij honden niet, ooit bijten ook die terug.

    In Afrika bestaat er een spin die een honderdtal kleintjes op haar rug draagt. Maar dat zie je niet, je ziet alleen een dikke spin. En als je daar dan op trapt, dan heb je een huis vol spinnetjes...

    Als het Westen alwéér op de spin trapt, krijgt het wat het vreest: honderden spinnetjes méér. Als het dan ook nog zijn militaire overmacht inzet met een anti-Islam ideologie - en daar komt het nu op neer - dan kunnen we het wel helemaal vergeten.

    Het is niet voor niets dat IS recruteert en vecht op basis van ideeën, hoe ziek dan ook. Zoals het nazisme deed, het fascisme, het kolonialisme. En waar is het grote, solidaire, genereuze idee om er tegenover te stellen? Nergens. Integendeel: door continu de Islam en Moslim landgenoten te bestoken en aan te vallen, spelen we het spel van objectieve bondgenoten van Al Qaeda, IS, Israëlische agressie en andere gevaarlijke, nietsontziende zieken die niets liever zien. En wekken steeds meer antipathie in de toekijkende wereld. De wereld van de 'onwaardige' of waardeloze lijven.

  • door spacemonkey op donderdag 18 september 2014

    Allemaal zeer goed geschreven en gedocumenteerd..Nogmaals mensen hou het toch simpel . Seek it in simplicity Steve Jobs...om er maar eentje te noemen.

    Het soort dingen in het artikel is *vele* malen eerder gebeurt in de (on) menselijke geschiedenis.

    Willen of niet de *ideale* randvoorwaarden tot dat soort dingen,GROEIEN met de dag

    Teveel mensen met teveel on-realistische levensverwachtingen en dromen, gecreëerd door de" mega publiciteit machine van een ontaard kapitalistisch systeem.

    Natuurlijk komen daar op zijn minst wrijvingen van of oorlogen.Natuurlijk gaan die ontstaan op de plaats die zich daar het meest toe ...leent.

    Natuurlijk is dat een verouderd gemixt cultureel over bevolkt gebied, waar ivgl tot de complete rest van de wereld, nog iets te rapen valt.Een vogel voor de kat noem ik dat dan.Simpel weg een herhaling van de geschiedenis die wij *allemaal* maken of er ons steentje toe bijdragen dan toch.

    Toch zijn er nog steeds van die ON-WERELDSE idioten die (durven) te denken dat het *deze* keer wel anders zal lopen.Waarom dan wel ?

    Omdat de mensen zoals aangetoond *lomper* worden dan de vorige generaties?

    Omdat straks bij de meest *infantiele* verstoring van de pamper society (brow-out) het hele bejaardenhuis tot stilstand driegt te komen.

    Omdat Europa wel *hoog* van de toren blijft blazen maar in brokstukken uiteen valt, economisch al lang op retour is en zelfs geen eigen leger heeft of een defensie beleid om het groeiend aantal interne en externe bedreigingen het hoofd te bieden.

    Het soort mensen dat denkt omdat 10 % van de populatie Beethoven of Bach weet te smaken de wereld een veilige plaats is om in te leven ?

    Het soort mensen die zelf wel eens een *degelijk* boek lezen en verder dan niet zien wil dat 90 % niet verder komt dan dag allemaal en story magazine.

    Het is dat soort mensen buitenstanders die als *eersten* het zwijgen wordt opgelegd door het plaatselijk administratief *dictatoriaat* , of later door een nieuwe vreemde en barbaarse *cultuur*? die *anderen*.

    Dat was de hele geschiedenis door een *vast* gegeven waarom zou dat dan plots in 2014..2015 of wat anders zijn?

    Omdat de meeste mensen bange - infantiele relatief domme wezens zijn en blijven (buiten de minderheden) die laatsten verdwijnen echter gaan op in de *waanzin* waarin gestuurde en gemanipuleerde massa's zich te buiten gaan aan hun ware aard van het BEEST.

    basta ...naar de volgende evenwicht instelling zijn we onder weg.Bifurcatie noemt dat in de natuurkunde sorry.

    Spacemonkey

  • door Charles ouvry op donderdag 18 september 2014

    Produit du terroir...

    Ergens in m’n achterhoofd meen ik mij een Amerikaan, ene zekere David Petraeus, te herinneren als een man die best wel weet hoe je Al Qaeda moet aanpakken. Hij gooide er meer dan 103.000 Sahwa (betaalde Sunnihuurlingen tegen aan) en na deze Anbar Awakening restte Al Qaeda niks anders meer dan z’n heil in Syrië te zoeken. Daar zijn ze groot geworden, ver weg van US bombardementen of militairen. En deze wederopstanding hebben ze enkel te danken aan Bashar al-Assad die z’n eigen bevolking aanpakt als de militaire vijand. De gruwel zit hem niet alleen in het massaal bestraffen van de bevolking maar ook in de manier waarop hij z’n gevangenen behandelt. http://www.dailymail.co.uk/news/article-2543050/Military-photographer-smuggles-55-000-torture-photos-Syria.html Een betere moederkoek voor IS lijkt mij moeilijk te vinden, niet?

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties