Als het aantal maandelijkse steungevers van DeWereldMorgen.be niet drastisch stijgt, krijgt u binnenkort enkel een zwart scherm te zien.

Beste lezer,


Als u vindt dat DeWereldMorgen.be moet blijven bestaan, word dan maandelijkse steungever. Onze financiële middelen krimpen, terwijl het aantal lezers groeit.

Gemiddeld hebben we maandelijks 350.000 unieke bezoekers. Maar het geld dat we van onze partners krijgen is sinds onze opstart gehalveerd doordat zij moeten besparen. Bovendien komt één derde van onze inkomsten van subsidies en is het lang niet zeker of we die zullen behouden.

DeWereldMorgen.be is in Vlaanderen een belangrijk forum voor visies, verhalen en stemmen die niet of te weinig aan bod komen. Om die zichtbaar te maken, moeten we dag na dag keihard werken. Dat doen we met een klein team dat gelooft in zijn project.

Wij willen graag doorgaan met DeWereldMorgen.be. Nu meer dan ooit. Er is nood aan media, waar informatie over alle geledingen van de maatschappij te vinden is.

Uw steun is nodig. Niet om winst te maken, maar om te doen waar we goed in zijn.

Steun via paypal

Steun via homebanking

Geef een permanente opdracht ten gunste van DeWereldMorgen.be
op nummer BE20 5230 4277 5156 (BIC: TRIOBEBB)
met vermelding "steun DeWereldMorgen.be"

about
Toon menu
Opinie

Vk14: Verpakking of inhoud?

Wat hebben we deze week geleerd over het boeiende, maar vermoeidende spel der verkiezingen? Imago is alles. Duiding is een rekbaar en vrijblijvend begrip geworden. De verkiezingscampagne, die wordt volgens kenners beslist op Twitter. Voorts heet Bruno Tobback een zure politicus en een bij voorbaat slecht verliezer en vermag een overleden ex-premier meer dan 100.000 affiches.
zaterdag 17 mei 2014

Wat dat imago betreft: we wisten het stiekem al, maar sinds kort mag het ook ongegeneerd worden gezegd: verkiezingen gaan over hoe jezelf verkoopt. Kort door de bocht gezegd: het maakt niet zo gek veel uit wat je aan de man brengt, zolang het maar aanslaat, zolang het goed oogt en klinkt. Tot grote verbijstering van politici die het spel meespelen, maar amper kunnen verbergen dat hun hart ligt bij de dossiers en de daden.

Het Humo-interview van reclamemaker Guillaume Vanderstichelen met Meyrem Almaci van een paar weken geleden was in die optiek ontluisterend. De opzet was an sich al apart: gerenommeerd reclameman interviewt beslagen politica. De reclameman stelde zelfzeker dat ‘de politiek’ het helemaal verkeerd aanpakt. Politici zijn veel met inhoud bezig, en te weinig met de verpakking. “Ze moeten mensen doen dromen.” Kortom: of je nu een nieuw parfum of een maatschappijvisie aan de man brengt, slogan en sfeer primeren. De lezer voelde Almaci’s onbehaaglijke verbijstering toenemen naarmate het gesprek vorderde.

Begeesterd

Nu is er uiteraard niets mis met mensen doen dromen. Integendeel. Het is net omdat mensen willen dromen dat een burgerinitiatief als Ringland zo'n aanhang vindt.

Het is uitgerekend dat durven dromen over een betere samenleving dat heel wat mensen in de politiek en het middenveld drijft. Het is ook omdat mensen willen dromen en begeesterd worden dat negatieve stemadviezen en een ongezonde fixatie op ‘de vijand’ niet werken als campagnestrategie.

Maar onderschatten we burgers niet door te stellen dat dromen over hoe het anders en beter kan niet samengaat met een inhoudelijk verhaal? Zijn mensen werkelijk te kortzichtig om te begrijpen waar het om gaat? Of zijn wij het die er niet in slagen hen daar enig inzicht in te helpen verwerven? Het stelselmatig schrappen van alles wat naar duiding ruikt (zie de heisa rond Joos en wie weet binnenkort Terzake) zal in ieder geval weinig bijdragen tot de emancipatie en de informatie van burgers.

En is het wel wenselijk om reclametechnieken, bedacht om behoeften te creëren en daar winst mee te maken, in te zetten om een complexe maatschappelijke visie aan te bieden?

Formats

Er was een tijd dat je voor de betere politieke duiding bij de openbare omroep moest zijn. Maar de mensen lusten al dat serieux niet meer, of zo wordt althans beweerd. Zelfs politieke duiding moet tegenwoordig ludiek en luchtig zijn. Anders kijkt er geen hond. Geestige en originele formats moeten al die onverteerbare politieke berichtgeving wat minder zwaar op de maag doen vallen. Verkiezingsprogramma Het Beloofde Land valt bij momenten nauwelijks te onderscheiden van talkshows à la Café Corsari. Niet dat dat gezellige gekeuvel de kijkcijfers ook maar enigszins lijkt te beïnvloeden. Het Beloofde Land scoort op de drukste avond nauwelijks meer dan 500.000 kijkers. Tot zover de mythe dat infotainment mensen massaal naar hun tv-scherm lokt.

In de verkiezingseditie van Terzake zien we dagelijks een groep ‘auditeurs’ op zoek gaan naar de sterktes en zwaktes van elke partij. In het selecte clubje herkennen we onder meer politicoloog Carl Devos, hoofdredactrice Isabel Albers (De Tijd), marketingexperte Aline Julia, ex-reclamemaker Guillaume Van der Stighelen, journalist Jan Segers (Het Laatste Nieuws) en columnist/sportjournalist Hans Vandeweghe (De Morgen) en komiek Bert Kruismans. Een opmerkelijk amalgaam. De diversiteit en het heterogene karakter van onze samenleving in acht genomen, kunnen we dit groepje moeilijk als representatief beschouwen voor de gemiddelde Vlaamse kiezer.

Als het werkelijk de intentie van de nieuwsdienst is om partijen te laten doorlichten door mensen met een mogelijks relevante visie, waar zitten dan de auditeurs uit de sociale bewegingen, de cultuursector, het middenveld quoi?

1200 euro

Het concept leidde zowaar tot een bescheiden mediarelletje, toen sp.a-voorzitter Bruno Tobback zijn zelfbeheersing verloor en zijn afschuw voor het hele auditeurs-idee van zich af raasde voor het oog van de camera’s. ‘Tussen de auditeurs zitten ondernemers, een sportjournalist, een journalistieke fan van Bart De Wever en de hoofdredactrice van een ondernemersgazet’, hekelt Tobback in De Morgen. ‘Waarom niet iemand die geen 4.000 euro per maand verdient? Waarom niet iemand die voor een baas werkt of moet rondkomen met 1.200 euro?’

Volgens de sp.a-kopman lijden de auditeurs aan ‘de mediaziekte van deze tijd’. ‘Ze bleven veel te veel hangen bij de perceptie en de marketingtoestandjes. Hoe kan een politicoloog zich hiertoe lenen? De hele samenleving betaalt hem net om verder te kijken dan de perceptie’, aldus Tobback.

Onvriendelijk

Het voorval haalde de kranten en die waren het erover eens dat Tobback in de fout was gegaan. Newsmonkey.be wijdde er een heel artikel aan met de woorden “Zure Tobback” in de kop.

Niemand haalde het in zijn hoofd om toe te geven dat de man misschien wel een punt had. Dat bleek er maar weinig toe te doen. Het punt was dat hij boos was geworden en iets onvriendelijks had gezegd en dat dat onvergeeflijk en nefast was voor zijn – al gehavende – imago. Politici dienen ten allen tijde sympathiek en charismatisch te zijn. Of ze nu gelijk of ongelijk hebben doet weinig ter zake.

Diezelfde week tweette Wouter Verschelden (ex-De Standaard, ex-De Morgen en nu hoofdredacteur bij Newsmonkey.be) dat de campagne beslist zou worden op Twitter. Een opmerkelijke uitspraak, rekening houdend met het feit dat ons land zo’n slordige 700.000 twitter-accounts telt, waarvan er slechts 150.000 min of meer actief gebruik maken van het medium. De Twitteraars maken dus minder dan 2 % van de stemgerechtigde bevolking uit.

Het klopt dat politici en journalisten doorgaan voor de actiefste tweeters. Maar hieruit afleiden dat de campagne daar en door hen wordt beslist, getuigt van behoorlijk wat zelfgenoegzaamheid.

Contrast

Die sfeer van zelfvoldane media- en marketing-speak staat in schril contrast met de sfeer die er heerst op de kopstukkendebatten die Samenlevingsopbouw samen met een aantal andere middenveldorganisaties organiseert onder de noemer Ieders Stem Telt.

Politici worden er uitgedaagd door gewone, vaak kansarme burgers uit diverse organisaties over werkloosheid, leeflonen, energiekosten, betaalbaar wonen en pensioenen. Niks ludiek concept, geen gezellig en sympathiek gekeuvel, maar pertinente vragen van mensen die niet op Twitter zitten. Dat levert in de praktijk veelal een oprecht en geanimeerd debat op waarbij inhoud primeert. Burgers blijken dus wel degelijk prima in staat om te doorgronden waar het om draait en te doorprikken wat nergens op slaat.

Op zondag 25 mei kunnen bijna 8 miljoen Belgen hun democratische stem uitbrengen. De vraag is wat er moet doorwegen in hun keuze: de verpakking of de inhoud.

reageer

5 reacties

  • door Frank Roels op zondag 18 mei 2014

    Inderdaad. Zie ook goede analyse door Tom Cochez van de woordenschat die DeMorgen en Newmonkey aanwenden om Bruno Tobback af te kraken; niets geen inhoud natuurlijk. Maar ook de vraag die Carl Devos stelde, heeft al een ideologische implicatie: "hoe komt het dat de socialisten de kosten van de sociale zekerheid zo hoog hebben laten oplopen?" Ook daarover kommentaar op: http://www.apache.be/2014/05/16/de-bankschroef-rond-bruno-tobback/?utm_source=Contacten+Apache&utm_campaign=93316e915e-Apache_be_Nieuwsbrief_44_A_B_test_25_04_2014&utm_medium=email&utm_term=0_3a1b2a0b9f-93316e915e-392815625&mc_cid=93316e915e&mc_eid=efbba28ac0

  • door Jan Moerman op dinsdag 20 mei 2014

    Prima artikel. Ik dacht ook even 'oei' toen ik hoorde beweren dat de campagne op Twitter zou gevoerd worden, maar dat blijkt dus prima mee te vallen.. Ik vraag me af of er van die 'elke stem telt'-debatten ook beelden te vinden zijn, want ook ik zoek naar inhoud, en zie de vele politici waarbij de inhoud wat ver te zoeken is al graag eens op hun bek gaan. 't Is niet lief van me, ik weet het :) Eigenlijk zou men deze debatten beter uitzenden, dus. Ik stem dan ook met plezier voor een partij met mensen die een representatieve doorsnede van de bevolking vormen. Nog één iets: betaal ik de lonen van politicologen? Ik dacht dat die ook andere jobs hadden (zoals professor bv) en dat politicoloog zijn er dan 'bij kwam' en niet met belastingsgeld betaald werd, want anders moet je uiteraard je broodheer weer naar de mond praten, natuurlijk.. ?

  • door Peter Darin op dinsdag 20 mei 2014

    Heel interessant artikel. Alle duiding op de VRT werd vanaf begin deze eeuw onder impuls van Siegfried Bracke "infotainment". Geen tijd voor een genuanceerd verhaal. Alles in korte, snelle quotes.

    En laat dat nu net een format zijn dat populisten genre De Wever goed ligt. Bracke zelf zit ondertussen bij de N-VA maar zijn oud-collega's op de nieuwsdienst vertrekken nog steeds van zijn "inzichten" bij het maken van hun duidingsprogramma's. Geen één van hen stelt zich daar vragen bij. Jezelf heel serieus nemen is dan ook veel gemakkelijker.

  • door Berten Debergh op dinsdag 20 mei 2014

    Prima artikel! Als gewone burger vraag ik me af hoelang die "poppenkast" nog doorgaat. Het is enkel maar verpakking aan het worden...en correcte en gedegen inhoud hoor je zelden. Vandaag zegt politicus A slag zin A ... en morgen B (soms het tegenovergestelde!). Wie durft het eeens aan om echt te confronteren op basis van de toekomst i.p.v. wat te leuteren hoe goed we het samen deden of wat te goochelen met sloganzinnen als : wij zijn sociaal maar niet socialistisch, wij hebben alles klaargelegd om morgen uit te voeren, we zullen besparen om u nog meer te geven. Morgen wil ik samen met velen gelukkig leven! Hoe zal ik dat precies zien op het terrein? Meer pensioen? Voor mij zou het een statusquo kunnen zijn terwijl mijn buur die met een klein pensioentje moet overleven, best een stevige verhoging krijgt. Meer industrie? En wat dan met de leefomgeving? Wat met het werkklimaat in die bedrijven? Wat met de verdeling van de winst (ceo's 1000 x meer?)? Wat met de interimjobs die je zoet en tam houden en weinig of geen vooruitzicht bieden? Woningbouw? Siert eenvoud of financieren we nog grotere paleizen met gemeenschapsgeld? Laat dit even primeren op ludieke en sloganeske uitzendingen met puur entertainmentgehalte! Zeg eens concreet hoe je dit of dat zult aanpakken en hoe je het prijskaartje zult verzilveren! maak eens duidelijk in welke samenleving ik morgen zal terechtkomen en met welke coalitiepartner(s) je dit echt mogelijk acht! B. Debergh

  • door Patrick op dinsdag 20 mei 2014

    Eerlijk gezegd: de debatten op La Une zijn m.i. boeiender dan het gechronometreerde circusformat op Een of Canvas. Inderdaad een erfenis van Siegfried Bracke (de "driescondenregel" als ik me goed herinner) die elk diepgaand debat fnuikt. Telkens wanneer het interessant dreigt te worden moet er een ander onderwerp aangesneden worden of wordt het betreffende gesprek bruusk afgebroken. "Au suivant!" Nu, we moeten niet terug naar de ellenlange zondagochtenduitzendingen van toen; de slinger sloeg dan in de andere richting door. Een en ander zou te hebben met de "aandachtsboog" (of hoe het heten mag): de domme burger/kijker kan zich maar een beperkt aantal minuten op een onderwerp concentreren.Op zich is dat juist, maar het resultaat is dat de kijker amper nog aandacht wil opbrengen voor politici die mekaar slogans en oneliners naar het hoofd slingeren of onder tijdsdruk in geruzie en onbegrijpelijke kakofonieën afglijden die van weinig beschaving of respect getuigen. Reclametypes zijn immers tot het inzicht gekomen dat de aandachtsboog van een volwassene eigenlijk dezelfde is als die van een goudvis en dat je dus evengoed de kijker als een bijna hersenloos bokaalvisje kunt benaderen. Geen haar op hun alwetende hoofden dat eraan denkt dat ze het al jaren verkeerd voor hebben. Hun "adviezen" leiden tot de trieste vertoningen die we zien, vertoningen die zelfs de naam "infotainment" niet verdienen. En volgende zondag worden we nog maar eens getrakteerd op een loodzware verkiezingsuitzending waarin andermaal een lawine onzin over ons uitgestort zal worden. Verpakking boven inhoud, inderdaad. De verpakking van een rol huisvuilzakken geeft meer informatie dan die van een verkiezingsuitzending: daar staat minstens de juiste prijs op...

Lees alle reacties