Zaterdag 26/09/2015 – academische zitting bij de opening van het 10de werkjaar van de UAB met als thema FAIRe MEDIA

Zaterdag 26/09/2015 – academische zitting bij de opening van het 10de werkjaar van de UAB met als thema FAIRe MEDIA

zondag 4 oktober 2015 22:12

We lezen op de webstek:

Wees welkom op de academische zitting bij de feestelijke opening van het tiende werkjaar van de UAB met het thema FAIRe MEDIA – Journalistiek waar iedereen beter van wordt.
Op het programma van zaterdag 26 september: inspirerende visies op Faire Media en boeiende rondetafels voor professionelen en wakkere burgers.
Locatie: Bernarduscentrum Antwerpen – Van 11:00-16:00 – I.s.m. Vredescentrum, CIMIC en Evens Foundation.

Biedt jouw krant een beter begrip van de wereld en overstijgt ze de waan van de dag?
Zet jouw radio schijnwerpers op wat goed werkt in de samenleving, zonder zin voor kritiek te verliezen?
Gebruikt jouw weekblad beelden die de waarheid eer aandoen, zonder de menselijke integriteit overboord te gooien?
Hanteert jouw nieuwsblog heldere en toegankelijke taal, zodat de drempel laag is?
Spoort jouw krant lezers aan om te reageren en mee het debat te voeren, zonder te vervallen in welles-nietes-discussies?
Is jouw tv-zender er niet alleen om te informeren, maar ook om te inspireren, op een ludieke manier?
Geeft jouw nieuwssite minderheden een stem, zodat de berichtgeving divers en pluralistisch is?

Dagvoorzitter Bavo Wouters (Klasse en UAB) leidt alles in goede banen.
Voormiddag:
Fijne gastsprekers geven hun visie op Faire Media
Tine Hens (journalist en auteur)
Gie Goris (hoofdredacteur MO*)
Ides Debruyne (Managing Director Journalismfund.eu vzw)
Moderator Pieter Knapen (secretaris-generaal en ombudsman, Raad voor de Journalistiek)

Namiddag:
Tijdens de rondetafels wordt samen vormgegeven aan Faire Media en dit onder leiding van bevlogen experts
Rondetafel 1: Naar de kern van Faire Media
Hoe herken je Faire Media? Is een charter wenselijk?
Met Bleri Lleshi (filosoof) en Noortje Wiesbauer (UAB)
Rondetafel 2: Faire Media in de praktijk
Zijn er good practices? Welke mechanismes maken Faire Media mogelijk?
Met Pieter Knapen (secretaris-generaal en ombudsman, Raad voor de Journalistiek) en Wouter Bulckaert (eindredacteur Klasse)
Rondetafel 3: Durf te vragen Hoe Faire Media in de media krijgen? Welke rol wil jij daarbij spelen?
Met Tine Hens (journaliste en auteur) en Christine Huyge (freelancejournaliste en UAB’er)

Context
In het kader van onze inspanningen onder het motto “Imagining, sharing and acting for a better world”, in het kader van ons 10-jarig bestaan, in het kader van 500 jaar “Utopia” van Thomas More in 2016, … organiseren we een extra reeks kleine en middelgrote initiatieven om bij een hopelijk toenemend publiek de aandacht te vestigen op de nood en kansen om “samen te dromen, het beste van onszelf te geven” voor een betere leefkwaliteit van ik~jij~wij(k)~wereld, een kwestie van “politiek” in de betekenis die Peter Sloterdijk daaraan geeft in de allerlaatste zin van zijn boek “Sferen”: de kunst van het atmosferisch mogelijke.

Eén van de gelegenheden die we scheppen is een Academische Opening, die niet zozeer “ceremonieel” is, dan wel een momentum om ruchtbaarheid te geven aan onze maatschappelijke bezorgdheid en aan de noodzaak om te werken aan een betere wereld. We focussen hierbij telkens op een specifiek aspect, dat we vervolgens in een brede samenhang bekijken. Het belichten van “good practices” en een constructieve aanpak staan voor ons en onze partners centraal en zijn zowel een statement als een daad van verbeeldingskracht en weerwerk.

Onze academische opening staat in het teken van FAIRE MEDIA en we willen die dag dan ook een “wake up call” de wereld in sturen. Tijdens de voormiddagsessie zullen vier sprekers uit de doeken doen wat voor hen “faire media” inhoudt, wat het belang is van utopieën in de journalistieke praktijk en welke bijdrage zij daarin leveren. In de namiddag vinden verschillende rondetafels plaats, om specifieke aspecten van faire media te verdiepen en een aanzet te geven tot actie.

I.s.w.m. CIMIC en Vredescentrum en Evens Foundation
Werkgroep: Christine Huyge, Bavo Wouters, Robertina Van Damme, Lotte Dodion, Guido Minne, Noortje Wiesbauer & Ruth Loos
Communicatiebeeld “Daily Report” met dank aan Lauren Grusenmeyer en Ines Cox

 

Lotte Dodion, directeur van het Vredescentrum, opent “van harte welkom” in deze mooie Eugeen Gifezaal. De historiek van het gebouw gaat terug naar de 14de eeuw, toen refugium van de Sint-Bernardsabdij (Hemiksem), van 1570 af zetel van het Bisdom Antwerpen. In 1794 werd het paleis de zetel van het Franse Bestuur (Napoleon heeft hier een tijd gelogeerd), nadien bleef het voormalige “Hof van de Bisschop” de zetel van het Provinciebestuur. In 1878 werd aan de oostzijde de vergaderzaal van de Provinciale Raad bijgebouwd door architect Gife, gestoffeerd met het meubilair van de eerste senaat te Brussel (1830).
Tijdens WOI was het Duits krijgsgerecht hier ondergebracht…
Tijdelijk gaan hier de zittingen van de provincieraad door.
https://inventaris.onroerenderfgoed.be/dibe/relict/4507

Vrede en Media, overal zijn er conflicten! Het Alfa en Omega.
Vandaag kijken we naar alternatieven.

Het woord gaat naar Noortje Wiesbauer, docente filosofie en coördinator Maatschappelijke Dienstverlening aan Sint Lucas, departement Kunst van de Karel de Grote-Hogeschool Antwerpen, multochtoon zoals ze zelf poneert. Noortje licht even de UAB toe samen opgericht met Ricardo Petrelli, econoom en politicoloog en bezieler van de Groep van Lissabon. Het is een grassroots universiteit en transdisciplinair met 4 faculteiten en vandaag een telg er bij.
Water – Anderheid – Mondialiteit – Verbeelding – + FaireMedia
We dienen niet te hameren op “fouten” maar wel met oplossingen te komen:
“plus est en vous”.
Dit is het momentum om een volgend bloemblaadje toe te voegen.
Noortje verwijst naar de verklaring van Sevilla: een onderzoek door de UNESCO “Is de mens van nature goed of slecht?”
“Niets is vreemder dan de mens”…

Bavo Wouters, coördinator acties & campagnes magazine Klasse, zet zich achter de microfoon en stelt de sprekers voor (zie inleiding)

Tine Hens “goedemorgend” iedereen.
Zegt te huiveren om grote woorden te gebruiken.
Journalistiek heeft een wezenlijke en zeer belangrijke rol te spelen op dit keerpunt in de democratie. Deontologie!
Deze dag is een aanzet van ideeën. De wereld is complex dus journalistiek is dat ook.
Tine haalt even een historisch feit aan van de moordaanslag op 28 juni 1914 op aartshertog Frans Ferdinand van Oostenrijk-Este, de troonopvolger van Oostenrijk-Hongarije en aartshertogin Sophie door de Servische nationalist Gavrilo Princip. Beiden komen om het leven. Dit vormde de directe aanleiding tot het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Edoch waren de Franse kranten meer in de ban van een eerder fait divers waarbij Henriette Caillaux, echtgenote van de Franse Eerste Minister Joseph Caillaux, op 16 maart 1914 de hoofdredacteur van Le Figaro, Gaston Calmette, neerschoot en doodde.

Het is moeilijk om de impact van een gebeurtenis in te schatten.
Vroeger was het dus niet beter.
Vandaag zijn het de vluchtelingen. Dit gegeven is een keerpunt, maar deze mensen worden niet aan het woord gelaten. Enkel de topontmoetingen komen in het nieuws.
Journalistiek heeft de neiging het detail tot hoofdzaak te maken.
Feiten, data en cijfers zijn belangrijk.
Het interview dient hervormd te worden!
Weerbarstige journalistiek is journalistiek die samenwerkt. Bv het “dieselgate”: de artikels worden geschreven vanuit een VW perspectief en niet uit het oogpunt van de gezondheidsschade.

Journalisten dienen zich te scharen aan de kant van de machteloze.
Tine toont een cartoon van Llctrr waarbij de verkoper zegt dat de aluminiumvelgen optioneel zijn en daarnaast staat een VW bestuurslid met in de spreekwolk “geweten optioneel”.
Onafhankelijkheid is géén ijdel woord. Journalistiek mag zich nooit ondergeschikt maken aan “de broodheren” (reclame,…)
En nu iets positiefs: George Orwell kroop mee in de mijnen om over de mijnwerkers en toestanden te schrijven. Een journalist is een mens op aarde en dient zich onder de mensen te bevinden.
Journalistiek mag ook niet afhankelijk zijn van de markten.
Journalistiek dient herijkt te worden.
Een journalist dient weerbarstig en gedreven te zijn.
Dank u Tine!

Gie Goris neemt de “fakkelfoon” over.
Hoe kun je een “ander” medium laten werken in deze wereld?
“Het idee van rechtvaardigheid”
Steun de vrije en onafhankelijke pers!
Media dienen een beschermende stem te spelen voor hen die anders niet aan bod komen.

In India zijn er 821 TV zenders waarvan de helft mediakanalen zijn. Er is maar één journalist die over het landelijke India schrijft, dus over armoede, wantoestanden, huisvesting,… op het platte land en hij heeft er onlangs de brui aan gegeven…
Er wordt enkel geschreven voor de midden- en upperklasse. Over Bollywood, cosmetica, schoonheidsidealen, etc
Volgens Vodafone zou informatie in 2020 geen waarde meer hebben.
Volgens Joris Luyendijk is informatie nog nooit zo belangrijk geweest!
Er is een tegenstelling tussen informatie en inzicht.
Nieuws is suiker voor het brein, voor het lichaam is het vergif. Het nieuws maakt je vooral “dikker”.

Hij licht even “de Correspondent” toe.
Per journalist zijn er in de reguliere pers 4 PR mensen medeactief…
We hebben nood aan geïnformeerde burgers in een democratie. De overheid heeft daar een belangrijke functie in.
De Vlaamse regering heeft de media gecommercialiseerd.
De markt is de Heilige Graal. Het Alfa en Omega.
Over de opdracht (content) van de journalistiek wordt nooit gepraat. Kritische verslaggeving komt weinig aan bod. Het is meer “lippenstift” journalistiek (lifestyle).
Als je journalisten geen stabiliteit kan bieden schrijven zij enkel uit commercieel oogpunt.

Faire Media dienen voor mij betrouwbare media te zijn. Alternatieve media moeten beter zijn dan de anderen.
Geëngageerde journalistiek gaat uit van de veerkracht van mensen en van de kritiek op “de macht”.
We dienen te zoeken naar een nieuwe invulling.
De best functionerende stukken zijn meestal niet de beste stukken.
Journalistiek heeft ook een maatschappelijke opdracht die veel breder dient gedeeld te worden.

We schenken nu de aandacht aan Ides.
Wat is de ambitie van de media?
Er zijn nieuwe ijkpunten nodig.
De Scandinavische landen scoren beter op het vlak van kwaliteitsjournalistiek en zijn weinig “corrupt”.

We dienen te stoppen met klagen, edoch is “actie” nodig!
Pluriformiteit en onderzoeksjournalistiek!
Stelling: de kostprijs om nieuws te maken bepaalt welk nieuws er komt, goedkoop nieuws dus. Het type informatie wordt dan weer bepaald door het business model.
Hoe meer diversiteit, hoe beter.
De dominante media lijken als twee druppels water op mekaar.
De overheid biedt steun aan de commerciële media.
De commercie overheerst en de content hinkt achterop.
Bij de Openbare Omroep zou de impact moeten primeren.
Neutraliteit/kwetsbaarheid/de spoeling wordt dun/er is een ongezonde media concentratie en blijkbaar vindt niemand dat alarmerend.

Besparingen leiden tot schaarste.
Veel wordt uitgevoerd door onderbetaalde freelance journalisten.
Er komen nieuwe spelers bij zoals telecombedrijven.
Productiehuizen maken o.a. documentaires en de “timeslots” om deze uit te zenden worden schaarser en schaarser.
http://media21.be/
We moeten zoeken om de startups te financieren want nieuwe initiatieven moeten ondersteund worden.

Bleri Lleshi die ook DJ is bij FM Brussel blogt.
3 punten:
– Diversiteit dient meer aan bod te komen, er zijn genoeg “andere” mensen. Met de vluchtelingencrisis komen meestal de blanke mannen aan het woord. Het is moeilijk een andere stem te doen gelden. Alles wordt “geculturaliseerd”
– Meertaligheid is noodzakelijk
– Traag en positief nieuws is meestel niet interessant voor de media.
The inspirator.
De media wekken de illusie op dat de wereld crimineel en slecht is…

Peter vuurt enkele vragen af op het plenum:

Inhoudelijk aan Tine:
Welke waarden, de code van de journalistiek: vooral de onafhankelijkheid en de neutraliteit.
Wat is het alternatief tegen de commercialisering? Je bewust zijn van de reclame inkomsten.

Aan Gie:
De overheid die de media financiert: is enkel werkzaam in goed draaiende democratieën.
Politici denken te veel in de trant van “ik geef jullie geld en ik bepaal (partijgebonden) welke inhoud er zal geleverd worden.
Men subsidieert niet het kritische nieuws.
Wat met de persvrijheid en het recht op vrije meningsuiting?
Hybride modellen: wat is het gevolg? Ook diversiteit in de inkomsten.
Als journalist dien je te streven naar transparantie.
Is nieuws een gemeen goed of een commercieel iets?
“Het product” nieuws.

Noortje sluit het eerste gedeelte en dankt iedereen voor de inzet en betrokkenheid.
Men zegge het voort.
Dank aan de sprekers met een Aandeel voor een betere Wereld.

Tijd voor receptie en broodjeslunch verzorgd door http://www.bitsnbites.be/
en “netwerkmoment”.

Start van de Ronde Tafels. ‘k Zit nummertje 2 bij. “Faire Media in de praktijk”:
Wouter stelt het magazine “Klasse” voor, de duiding en achtergrond.
Pieter stelt a.d.h.v. 10 casussen het “hoe” de media nieuws brengen waarbij heel duidelijk de belangrijkheid van de titel wordt belicht. Deze moet de aandacht trekken edoch dient deze correct te zijn. De titel zet de toon. De titel wordt meestal gekozen voor het doelpubliek. De titel moet neutraal zijn maar kan een stellingname zijn.
De casussen ga ik hier niet één voor één toelichten maar het was zoals onlangs de titel: “trein in twee gebroken” edoch was het enkel de koppeling die was losgeraakt…

Een journalist dient onafhankelijk te zijn, wat cruciaal is, maar mag wel een standpunt innemen volgens Pieter.
Het belang van de woordkeuze en –gebruik wordt even duidelijk gesteld.
Niemand mag bepalen over wat de media dienen te schrijven anders wordt de persvrijheid en de neutraliteit aangetast.
De kernwoorden zijn: waarheidsgetrouw, onafhankelijk, fairplay, open vizier, de menswaardigheid en privacy dient gerespecteerd te worden.
Wat is “de waarheid”? (ethisch – filosofisch)
Het nieuws gaat razendsnel de wereld rond en is even snel verouderd.

Tot slot nog een afscheidswoordje van Noortje.”Dank voor de geëngageerde belangstelling. FaireMedia dient au serieux genomen te worden.
We gaan voor een vredevolle samenleving!”

Ps ook bij het MinderhedenForum wordt journalistiek hoog in het vaandel gedragen. Er zijn opleidingen tot journalist voor mensen van andere origine.
http://www.minderhedenforum.be/wat-zeggen-wij/media/eenzijdige-beeldvorming

Tot slot nog wat bijeen gesprokkelde quotes over FaireMedia: (deze lijst is niet limitatief)

FAIRe MEDIA Journalistiek waar iedereen / de wereld beter van wordt

… hebben een autonome redactie en zijn niet afhankelijk van reclame-inkomsten of commercieel beleid`
… zorgen voor een brede interpretatie van de actualiteit en verengen die niet tot de dagelijks te blussen brandjes
… bieden inzicht en een beter begrip van de wereld en overstijgen zo de waan van
de dag
… maken ruimte en tijd voor gedegen onderzoek, wars van hijgerige hypes en
sensatie
… zetten de schijnwerpers ook op wat goed werkt in de samenleving, zonder hun zin voor kritiek te verliezen
… zijn alert voor onrecht, scheefgegroeide situaties en conflicten en belichten die in een brede context, met aandacht voor woord en wederwoord
… tonen de mogelijkheden in de wereld, naast de beperkingen
… omarmen de verschillen, in plaats van die op scherp te stellen
… leggen de nadruk op het verbinden van mensen en gemeenschappen, niet op het
in stand houden van tegenstellingen
… zorgen voor betrouwbare informatie, wel wetende dat de blik van de journalist – en zijn of haar bewondering, nieuwsgierigheid, achtergrond, onrechtvaardig-heidsgevoel, woede…) de weergave van de feiten kleurt
… zijn waardegedreven en vinden hun oorsprong in een maatschappelijk
engagement, waardoor ze het individueel belang overstijgen
… geven minderheden, kansarme en minder zichtbare groepen in de samenleving
een luidere stem, zodat de berichtgeving diverser en pluralistischer wordt
… hebben de bedoeling om van de wereld een betere plek te maken voor iedereen,
niet enkel voor wie het nu al goed heeft
… zijn er niet alleen om te informeren, maar ook om te inspireren en dit mag best op een ludieke manier
… sporen lezers aan om te reageren en mee het debat te voeren, zonder te vervallen in welles-nietes-discussies of scheldpartijen
… hanteren een heldere, toegankelijke taal, zodat de drempel verlaagt
… zijn ondubbelzinnig in het benoemen en duiden van feiten, zodat je niets tussen de regels hoeft te lezen
… verklaren hun keuzes, zodat de lezer begrijpt waarom een bericht wel of niet aan bod komt
… gebruiken beelden die de waarheid eer aandoen, zonder de menselijke integriteit overboord te gooien
… respecteren de journalistieke deontologische code en zwichten niet voor druk van buitenaf

Meer info = http://www.universiteitalgemeenbelang.be/nl/about
Word lid en u bekomt een aandeel voor een betere wereld én nog zoveel meer!

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!