Warschau: het wonder

Warschau: het wonder

maandag 18 oktober 2010 00:36

Opvallend bij aankomst is de aanblik van veel groen, grote lanen, en vele parken. Het Paleis van de Cultuur en Wetenschap staat in het hart van de stad en is het hoogste en meest opvallende gebouw in Warschau. Gebouwd in de jaren 50 in een gemengde stijl van Amerikaanse en Russische architectuur als een geschenk van Jozef Stalin aan de bewoners van Warschau, is het het meest gekende, maar ook meest gehate gebouw, want symbool van het communistisch regime, dat ondertussen al 20 jaar verdwenen is. De mooiste plaats in de stad, zo zeggen de Warsawanen, is op het uitkijkplatform op de 30ste verdieping, vanwaar je de hele stad, behalve de toren ziet. (Datzelfde  werd gezegd van de Eiffeltoren in Parijs.nvdr.)

De invloed van dat communisme (of sociaal-realisme) onder Stalin is ook elders nog zeer voelbaar in de architectuur, zoals bijvoorbeeld het Nationaal museum en het oude hoofdkwartier van de Partij; dat ironisch genoeg nu het handelscentrum en beursgebouw is  waar het kapitalisme heer en meester is. Mooie architectuur, naar onze opinie, écht monumentale gebouwen met strakke lijnen en eindeloze herhalingen, op gigantische schaal. Klein bestaat niet, in deze architecturale stroming.

Het openbaar vervoer werkt, en stipt ook. Je kan zowat overal geraken in de -weliswaar ouderwetse – trams en bussen. Maar ergens heeft dat wel iets, qua stijl en design. De stad heeft ook heel wat te bieden aan groene parken, mooi aangelegde en onderhouden historische gebouwen (want hoewel de binnenstad eruitziet als eeuwenoud is ze slechts in de jaren 50 gebouwd), brede lanen, paleizen en kerken. Een open stad met veel licht en lucht .
 

het Ghetto, de vernietiging en het Wonder van Warshau

Na de vernietiging van Warshau in de tweede wereldoorlog door de Nazi’s, en de daaropvolgende gevechten om de stad met de Russen werd de oude middeleeuwse binnenstad  minutieus gereconstrueerd, met pittoreske  huisjes in allerlei kleurtjes, kleine straatjes en een gezellig marktplein, waar de zeemeermin van Warshau met schild en degen de stad verdedigt.Die binnenstad is geheel autovrij, en een verademing, hoewel ontzettend toeristisch.
Tijdens die vernietiging van Warshau, waarbij na de opstand van de Joden in het ghetto letterlijk iedereen de stad werd uitgedreven, de stad werd kapotgebombardeerd en meer dan 90% werd verwoest, zou de zeemeermin  even op bezoek zijn geweest bij haar zusje in Kopenhagen; vandaar dat ze de stad niet heeft kunnen behoeden van de vernietiging.

Die jodenvervolging en de opstand wordt zeer levendig gehouden met vele monumenten en herdenkplaatsen, en een museum dat nu nog in aanbouw is. Verwacht wordt dat het in 2012 zal klaar zijn om het ghetto, de vernietiging en de wederopbouw, dat gekend staat als het Wonder van Warschau en werd erkend op de UNESCO-werelderfgoed lijst met alle égards te herdenken.

Ars Homo Erotica: Sebastiaan met Slavische looks

Onderdeel van het culturele programma van Europride 2010 is de tentoonstelling Ars Homo Erotica , opgezet in het Nationaal Museum, wat op zich al een sterke symbolische waarde heeft als teken van verandering. Er is slechts even een flauwe poging geweet vanuit de rechtse fracties in het parlement, die op een sisser uitliepen.  De nieuwe directeur van het Nationaal Museum stelde een externe curator aan om een uniek project op te zetten.
 

Pawel Leszkowicz dook in de archieven van het Nationaal museum en haalde daar de homo-erotische objecten, schilderijen en sculpturen boven. Gecombineerd met moderne werken geeft dit een unieke beleving voor de bezoeker, want altijd verrassend om overeenkomsten en verschillen te ontdekken. In de centrale hal van de tentoonstelling staat de sarcastische sculptuur die Polen verbeeldt, en eerder ook te zien was aan het gebouw van de Europese comissie tijdens het laatste Belgische voorzitterschap van de EU. De paters in pij die -naar analogie met het bekende standbeeld ter nagedachtenis van Iwo Jima- een vlaggenmast met regenboogvlag rechtzetten springen onmiddellijk in het oog als je het muzeum betreedt.

Bijzonder emotioneel en indrukwekkend vonden wij de zaal rond Sint-Sebastiaan. Altijd als symbool van de onderdrukking van homoseksuelen aanzien is de jonge Seb, die doorboord met pijlen en hangende aan een boomtak de pijn van het bestaan, maar ook de schoonheid van de man verbeeldt. In deze tentoonstelling combineert Leszkowicz de vele oude werken met de beeltenis van Sint-Sebastiaan met moderne variaties op het gekende thema, en een aangrijpende video-installatie van de sint-Sebastiaan-scene, waarin een jonge man door een militair squadron in Russische of Poolse uniformen geslagen en geschopt en uiteindelijk ook gedood wordt in een bos, naakt hangende aan een tak. Met het slavische aangezicht van de moderne sebastiaan geeft dat een verrassend en emotioneel geheel. 
 

Shopin’

Shoppen kan je ook in Warschau, de prijzen zijn bijzonder gunstig en je kan voor geen prijs in de mooiste hotels van de grote ketens verblijven (reken 60-70 EUR of 180 tot 200 sloty’s per nacht, in een hotelkamer met 5 sterren). Merkkledij, fetischwear en sneakers zijn trouwens zoals alles heel wat goedkoper. 1 Euro is grofweg 3 zloty.

Maar als men je in Warshau aanspreekt over ‘Shoppin’, gaat het meestal over Chopin, waar de stad van is doordrongen. ‘s Mans naam wordt zo uitgesproken om aan te geven dat de geniale componist met de emotionele pianomuziek van moeders zijde van Poolse afkomst is, wat zijn Franse naam (want een Franse vader)  niet doet vermoeden. Chopin was trouwens heel erg openminded, en een beetje Queer avant la lettre. Zijn levenspartner, de Parijse schrijfster en feministe avant – la – lettre, George Sand, pseudoniem voor Amandine Lucile Aurore Dudevant, beschreef hem als ‘Poolser dan de Polen zelf’.

Zeer de moeite waard is het ultramoderne Chopin-museum dat net 4 maanden geleden de deuren opende. Opgezet als een individueel te bezoeken belevings-, kijk-,luister- en doe-ervaring met de modernste technieken moet je dit zeker doen, als je Warschau bezoekt.
 
Nóg aangenaam zijn de wekelijkse concerten op zondag in het park, waar in een kleine 50 minuten een concertpianist(e) een interpretatie geeft van Chopins mooiste, en meest gekende en ‘poppy’werken. Ideaal om de kater van de afgelopen zaterdagnacht te  verteren op je rug in het gras met de mooie muziek van Polens bekendste in de oren. Recitals iedere zondag van mei tot oktober om twaalf uur, voor zij die het deftig wisten te houden, maar ook om vier in de namiddag voor de feestbeesten die het laat maakten.
 

De scene

Warshau heeft een bruisend nachtleven en een bijzonder uitgebreide gayscene, die opvallend gemengd is. Lesbo’s, homo’s, travo’s en transgenders mixen naadloos met hetero’s, en de gaydiscotheken zijn een aantrekkingspool voor alles en iedereen die hip en trendy is of wil zijn. Er zijn drie gaysaunas en flink wat cruisingbars, maar je moet het allemaal wat weten zijn. Zo zit de toegang tot de sleazy cruisingbar fanTOM verstopt in een overdekte doorgang, waarbij je een binnehof en twee poorten moet passeren. Een gewone witte deur in een gang, zonder meer, met in kleine letters de naam van de club en een anonieme bel naast de deur. Je loopt er zo voorbij, maar als je het hebt gevonden stap je binnen in een dungeon-type cruisingbar met een gezellige bar, knappe bartenders en verderop een heel erg uitgebreide cruising-area.
Vlakbij, op amper 2 minuten stappen vinden we de hyper-trendy danceclub Utopia, waar op stijl en cuteness wordt geselecteerd aan de deur. Be fashionable, cute en fabulous is de dresscode. Heel erg crowded en exclusief, dus neem uw trendiest outfit mee, of koop uw gucci, YSL of Armani in een van de vele megalomane moderne Shoppingcentra.

Zoals in alle grote steden zijn er DragQueenshows te over, waarvan die in Club Galeria op zaterdagavond zeer geestig is. Helaas spreken wij geen woord Pools, en is er uit de taal ook geen verband met andere romaanse of angelsaksische talen op te maken, maar bij DragQueens gaat het om de show en de pluimen, dus dat steekt niet zo nauw.

De meeste Poolse jongeren en gays spreken wel een woordje Engels, Duits en occasioneel ook wat Frans, en desnoods met wat handen-en voetenwerk en wijzen op plannetjes kan je je wel uit de slag trekken. De taxi nemen is de beste wijze om je ‘snachts te verplaatsen. Let wel op dat je een gereguleerde taxi neemt. Die voert het logo met de zeemeermin op de deur, vermeldt een telefoonnummer en vooral: werkt met een meter. De kans dat je 20 keer teveel betaalt voor je rit is groot als je in een rip-off taxi belandt. Reken op 6 zloty startgeld, en dan prijzen die varieren van 1.20 tot 1.80 zloty per kilometer. Vermijd de taxi’s van het hotel te nemen, want zij rekenen – hoewel officieel- 3 keer de prijs van een openbare taxi.

Wodka, en wel ad fundum

Eten kan je goedkoop, hoewel de plaatselijke cuisine ons, persoonlijk dan, niet zo aansprak. Met veel eenpansgerechten, gerookt vlees, worsten, en de onvermijdelijke kom Borsjt (een alles-in een-soep, die overal verschillend is ) is het een plattelandskeuken, maar wel met eerlijke en pure producten. Wij waren wél onder de indruk van de selectie kazen en de patisserie, taarten en koekjes van Poolse bodem.

En dan is er natuurlijk de Wodka! Met of zonder bizongras… Wodka drink je in Polen ad fundum, met een groot glas appelsap erachteraan. Ad Fundum, uit beleefdheid als je een glas aangeboden krijgt, . Voor de kater achteraf zijn de  zout-zuur gepekelde augurken ideaal, al moet je even van de smaak ervan leren houden.

Wij waren alleszins zeer aangenaam verrast van het cosmopolitische, openminded en gastvrije karakter van Warshau. Zij die hun wenkbauwen fronsten en ons meewarig aankeken toen we onze trip naar deze voor ons onbekende stad aankodigde moeten we dringend van hun vooroordel afhelpen. De Europride laat zien dat er een nieuwe wind waait door Polen, en dat dat overtuigende steun nodig heeft van onze Westerse wereld. Want ook de Warsawanen willen gewoon kunnen zijn wie ze zijn.

Warshau past in het rijtje Amsterdam-Parijs-Barcelona-Berlijn, en wel met overtuiging. En voor de prijs moet je het echt niet laten.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!