De community ruimte is een vrije online ruimte (blog) waar vrijwilligers en organisaties hun opinies kunnen publiceren. De standpunten vermeld in deze community reflecteren niet noodzakelijk de redactionele lijn van DeWereldMorgen.be. De verantwoordelijkheid over de inhoud ligt bij de auteur.

Euro briefjes
Geld, van waar komt het eigenlijk?

Waarom banken criminele organisaties zijn

donderdag 4 maart 2021 21:02
Spread the love

Beschouw volgend fictief scenario eens. Je hebt een pak geld nodig… je bank weigert je te helpen. Je familie kan je ook niet helpen. Via, via ken je echter iemand in je buurt die de schimmige reputatie heeft om geld uit te lenen, natuurlijk in ruil voor de nodige interesten en handtekeningen. Wanneer je bij deze louche persoon, want duidelijk beklad met dure kledij en passende luxueuze toebehoren, een lening aangaat, dan verschijnt er op magische manier geld op je bankrekening! Je bent financieel gered!

.. Maar.., je vraagt je toch af hoe die man zo veel geld kan uitlenen? Wat zou je van deze geldlener vinden indien je te horen kreeg dat hij zelf het geleende bedrag niet had voor dat hij je die dure lening verkocht? Wat zou je van deze geldlener denken indien je onweerlegbaar bewijsmateriaal te zien krijgt dat die persoon hackers tewerk stelt die bankrekeningen kunnen manipuleren zodanig dat kredieten zomaar uit het niets verschijnen? Zou je deze persoon als held beschouwen, of als crimineel? Als een soort Robin Hood, of als stelende bedrieger?

Indien deze persoon de bovenmenselijke macht had om gelijk welke bankrekening aan te dikken met gelijk welk bedrag, zou je zo’n persoon niet en passant willen confronteren met al het leed in de wereld dat het gevolg is van financiële ongelijkheden? Hem eraan herinneren dat duizenden mensen verhongeren gewoon omdat ze geen geld genoeg hebben, of sterven van ziektes waarvoor ze de medische behandelingen niet kunnen betalen? Zou je die persoon niet vragen waarom hij snel eens de bankrekeningen van 11.11.11, Artsen Zonder Grenzen, Greenpeace, of andere verenigingen met een goed doel, ook niet even kan crediteren?

De meesten onder ons zijn er zich niet van bewust dat alle gewone banken op bovenstaand principe werken: allemaal creëren ze geld uit het niets wanneer ze leningen toekennen. En in plaats van hackers gebruiken ze boekhouders en IT professionals die de eigen boekhouding “gewoon” aanpassen.

Vermits dit zo’n fundamenteel belangrijke realiteit is, voel ik me verplicht deze te herhalen: wanneer banken leningen toekennen, creëren ze geld uit het niets.

Je morele reactie bij dit te lezen is een weerspiegeling van het geloven van de héél hardnekkige mythe (met de hulp van niet een weinig sociale brainwashing) dat banken die leningen uitschrijven dat geld ergens op hun eigen rekening hebben alvorens ze het overschrijven naar wie de lening aangaat. De verbluffende, choquerende realiteit is dat banken die leningen uitschrijven geld creëren – uit het niets! Vraag het maar aan gelijk welke professor economie die het financieel systeem kent, zo zit de wereld in elkaar!

In de moreel hopeloze wereld van financiën heeft dit systeem een universeel gekende, en in díe kringen, gerespecteerde naam: fractional-reserve banking. Doorheen de wereld zijn banken wettelijk gehouden om maar een fractie geld reserves (in de vorm van spaarrekeningen) te hebben vergeleken met het totaal aan uitgeschreven leningen. U droomt om een huis te bezitten, dus hebt u een hypotheek nodig. Banken crediteren uw bankrekening (of liever die van uw notaris) met geld dat nergens eerder bestond! Het is een handig fabeltje dat spaarcenten van anderen binnen het banksysteem overgeheveld worden om uw hypotheek mogelijk te maken. Zo werkt het dus niet.

Stel dat een bank 100 miljoen aan uitstaande leningen uitgeschreven heeft, hoeveel spaargeld reserves moet een bank dan hebben? M.a.w. hoe ver gaat de fundamentele fraude waarbij banken bepalen wat jij en ik kunnen lenen, terwijl ze zelf het geld niet hebben om aan ons uit te lenen? Het percentage reserves varieert van jurisdictie tot jurisdictie, maar in heel Europa is het percentage slechts.. één procent, 1%. In de Verenigde Staten, diezelfde jurisdictie die ons die memorabele financiële crisis van 2007/2008 gegeven heeft, is dit percentage zelfs academisch, het is 0%. In de EU moet een bank dus slechts een totaal van 1 miljoen euro aan spaarrekeningen van spaarders bezitten om aan de andere kant van de boekhouding 100 miljoen euro aan leningen uit te schrijven!

Dit brengt ons tot het onderwerp van de bank run of “stormloop op de banken”. Vermits Europese banken dus niet voor iedere gespaarde euro één euro aan leningen kunnen uitschrijven, maar wel 100 euro’s aan leningen, is het duidelijk dat geen enkele bank in een positie is om, indien alle spaarders hun spaarcenten terug willen afhalen van hun spaarrekeningen, die transacties aan te gaan. Het systeem van fractional-reserve banking is dus gebaseerd op de fundamentele leugen dat, wanneer je een spaarrekening hebt, je op ieder moment al je hard bijeen verzamelde spaarcenten van je rekening kunt halen. Zelfs indien een fractie van mensen dit zouden willen doen (die 1%, weet je wel?), valt heel het systeem als een kaartenkasteel in elkaar. Maar láng voor zo’n scenario ooit realiteit dreigt te worden, zijn er een resem wetten die ervoor zorgen dat het gepeupel nooit en masse hun eigen geld kunnen terugnemen. Die wetten, tussen haakjes, schrijven de bankiers zelf, waarna onze gemakkelijk te manipuleren volksvertegenwoordigers ze ondertekenen om ze op de wetboeken te plaatsen. Want de globale bankencrisis heeft ook bewezen dat politici altijd dansen naar de pijpen van de bankiers, en niet andersom.

Onlangs probeerde ik als reality check een klein veelvoud van de dagelijkse Bancontact limiet aan cash bij mijn bankfiliaal te bekomen. Laten we zeggen 5000 euro, een bedrag dat, voor alle duidelijkheid, kleiner was dan wat er op mijn bescheiden spaarrekening staat. Het antwoord van de bank op mijn geschreven vraag was een niet mis te verstaan Njet. Ik mocht zo’n som cash niet van mijn eigen rekening afhalen! Zelfs na schriftelijk aandringen bleef het antwoord een robuuste neen.

Hoe legt men dit uit? Geld dat elektronisch circuleert (overschrijvingen, winkel aankopen met “plastiek”, ..) is geen enkele bedreiging voor het financieel systeem, want zulke transacties gebeuren allemaal binnen het systeem, m.a.w. van één bank computer naar een ander. Voor de banken is cash echter een totaal ander dier. Cash is één van de Achilles hielen van het modern banksysteem omdat het moeilijk te controleren valt door de banken. Nog belangrijker is wanneer cash enige tijd buiten het systeem durft te vertoeven (onder uw matras?), dan ondergraaft cash de wettelijk verplichte reserves van banken. En zoals we eerder gezien hebben: spaarrekeningen massaal omzetten in cash staat gelijk met het instorten van het financieel systeem. Daarom bestaan die dagelijkse afhaallimieten voor Bancontact. Die 500 a 650 euro per dag afhaallimiet werd berekend als een bedrag dat ver onder de limiet is dat het financieel systeem in gevaar zou kunnen brengen. Daarom werden in het verleden al in verschillende jurisdicties die dagelijkse limieten nog verder omlaag gehaald ten tijden van verhoogd risico op bank runs (herinner u Griekenland in 2015, maar ook Libanon in 2020). Als bankiers hun job dreigen te verliezen, dan is het volk de eerste dupe die ervoor moet zorgen dat bankiers rijk blijven.

Dat de bankiers van deze wereld héél, héél slimme vossen zijn, dat zouden we al lang moeten weten. De bankencrisis van 2007/2008 heeft bewezen hoe deze criminelen zó goed de touwtjes in de handen hebben dat ze, doorheen de wereld, uit de gevangenis zijn kunnen blijven (uitgenomen in IJsland, maar da’s een ander verhaal). Too big to fail, met een wel heel brede glimlach, het soort glimlach die je altijd ziet op reclame van banken.

Als gevolg van de ophef rond de onthullingen van de financiële crisis zijn er toch enkele schokgolven doorheen de financiële wereld gegaan die ertoe geleid hebben dat banken aan zogezegde striktere operationele normen moeten beantwoorden (zie het Bazel III verdrag voor de geïnteresseerden). Maar wie dacht dat een globale financiële crisis de grote spelers van moraliteit zou kunnen doen veranderen (“greed is good”), is er aan voor de moeite. Eén van de nieuwe regels in de wereld van banken, die er, zoals altijd, op gericht is om de banken en het globaal financieel systeem te beschermen van een catastrofale implosie, is de regel waarbij banken die failliet dreigen te gaan, de spaarcenten van spaarders kunnen aanspreken om de boekhouding van de bank te redden. Dit systeem noemt de bail-in, in tegenstelling met de universele bail-outs waarbij in het verleden nationale staatskoffers aangesproken werden. De fameuze moral hazard werd dus al enkele jaren geleden begraven door het too big to fail concept in onze wetgeving te verankeren. Schandalig is een te genereuze verwoording, maar bankiers weten dat de tolerantie van het volk voor chronische sociale pijn quasi oneindig is.

Tot nu toe heb ik een ander kernwoord nog maar één maal gebruikt: interesten. Wanneer banken een lening uitschrijven rekenen ze hier interesten op. Banken verdienen zo geld wanneer ze leningen maken. Geef toe dat dit toch een fenomenaal vernuftig business model is: geld verdienen door geld te maken dat je zelf niet bezit! Als u of ik dit proberen worden we in het beste geval als geldvervalsers bestempeld, en van onze vrijheid beroofd.

In de literatuur bestaat een boek geschreven door William K. Black met de grappige titel “The Best Way to Rob a Bank Is to Own One” (de beste manier om een bank te bestelen is om een bank te bezitten). Maar waarom zich beperken tot slechts één bank? De fundamentelere realiteit is dat bankiers al lang doorhebben dat de beste manier om een hele bevolking te bestelen, een bank te openen is.

Henry Ford zei het al zo lang geleden:

It is well enough that people of the nation do not understand our banking and monetary system, for if they did, I believe there would be a revolution before tomorrow morning.

Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!