De community ruimte is een vrije online ruimte (blog) waar vrijwilligers en organisaties hun opinies kunnen publiceren. De standpunten vermeld in deze community reflecteren niet noodzakelijk de redactionele lijn van DeWereldMorgen.be. De verantwoordelijkheid over de inhoud ligt bij de auteur.

Verzetsmeisje Hortense Daman gelauwerd met ereburgerschap en boek, ook als blijvend ideaalmodel

zondag 4 september 2022 19:52
Spread the love
Vandaag waren we uitgenodigd op het posthume ereburgerschap van verzetsmeisje Hortense Daman in Leuven. Haar verhaal is adembenemend. Niet ouder dan 13 was zij toen Duitsland de oorlog begon in september 1939 en 14 toen op 10 mei 1940 de Stuka jachtbommenwerpers in Leuven de oorlog begonnen door de wijk waar zij woont in Leuven, waar Philipsfabrieken zijn, met bommen op te schrikken.  Kort daarna aanvaardt haar oudere broer, die bij het Verzet is, schoorvoetend haar medewerking als postbode voor berichten, en al snel ook als smokkelaar van zendapparatuur, wapens, springstoffen… Tientallen keren kon het meisje doorheen strenge Duitse controles vanwege SS, Gestapo en Wehrmacht komen dankzij een combinatie van haar ondernemingszin, moed, vindingrijkheid, intelligentie en meisjesscharme. Op een bepaald moment, het lijkt wel de bekende scène in de film Zwartboek van Paul Verhoeven, vlucht zij door een trein voor controles, om te belanden in het gezelschap van een SD officier die belast is met het bestrijden van het verzet in haar stad! Ook dan kan zij koelbloedig blijven en weg raken.
Nadat haar broer verraden werd, wordt ook Hortense tenslotte opgepakt en de hele familie wordt naar Duitse strafkampen gezonden. Moeder en dochter belanden in het beruchte Ravensbrük, de hel voor vrouwen. Op haar jonge lichaam worden medische proeven uitgevoerd, die haar bijna onvruchtbaar maken, en op het moment dat het Rode Kruis haar kan meenemen naar Zweden om aan executie te ontsnappen, weegt het meisje nog maar dertig kilogram.
Als in de beste oorlogsfilms, heeft Daman veel meeval, misschien een beschermengel, en zij herstelt en huwt een soldaat met wie zij in Engeland gaat wonen, zo vertelde mij haar zoon. Hortense kreeg inderdaad twee kinderen. Haar broer François, was uitgeblust na de hoogst intense periode die de oorlog in het Verzet betekende, zo vertelde mij haar neef, Michel, en hij stierf enkele jaren na de Bevrijding.
Meer info vindt u op de Facebookgroep die de naam van de heldin draagt en op de site, beiden aangelegd met veel steun van de buurt Pleinstraat in Leuven, die ook de kiem legden voor de hoge erkenning door het stadsbestuur van Leuven, dat dus op 4 september culmineert in het Ereburgerschap van de stad, precies op de datum dat Leuven werd bevrijd in 1944, overigens, de wonderen zijn de wereld nog niet uit.
De biografie van de heroïsche Daman is net heruitgegeven, haar verhaal werd van vergetelheid gered door Mark Bles, een oud-officier van de Britse Special Forces. Het is een pakkend verhaal geworden, dat een leerzame inkijk biedt in zowel de oorlog in ons land (en Leuven) als in de bijzondere wereld van het Verzet.
Ideaalmodel voor alle tijden
Tijdens de laudatio benadrukken verschillende autoriteiten waaronder burgemeester Ridouani, dat mevrouw Daman een voorbeeld blijft, ook juist voor ons, de huidige generatie, bijna tachtig jaar na de oorlog. Naar ik zelf ook geloof zijn wij allen geroepen ‘verzetsstrijders’ te zijn in onze eigen tijd en context. Een gedrocht als Fox News vraagt om bestreden te worden, voor wie daartoe goed geplaatst is, bijvoorbeeld. Misgroei in onze Belgische media (zie mijn recente kritiek op het tv-journaal format) of bij complotdenkers of de soms dramatische gedachten van onwetenden vind ik ook de bestrijding meer dan waard. Negatie van het gevaar voor klimaatverstoring idem. Vanuit passie voor waarheid en vrijheid en de goede gang van zaken, mag wie die roeping kent, verzet te bieden, toch strijd leveren voor ons gemeenschappelijk heil.

Op de foto signeert zoon Christopher mijn exemplaar van het enthousiasmerende verhaal van deze uitzonderlijk straffe madam.Hij draagt voor de gelegenheid de diverse eremedailles die zijn moeder ontving vanwege de Belgische Staat. (Door omstandigheden, zo vertelde de man mij, is de erkenning voor het fenomenale verzetswerk niet tot stand gekomen in haar tweede thuisland, Engeland).

Meer biografische verhalen en anekdotes vindt u in een notendop op de site http://www.hortensedaman.be en natuurlijk in het vernieuwde boek, uitgegeven bij Standaard Uitgeverij/Manteau. Nu spoedig in alle grote boekhandels te koop. Via de Facebookwebpagina kunt u aansluiten bij verklarende wandelingen in de leefomgeving van betrokkene, scholen kunnen voordrachten aanvragen.
Voor een ruimer begrip, zie ook de films, romans, studiewerken en stripverhalen over het Verzet, zoals de film Defiance waar ik onlangs een recensie van meegaf op deze plek (klik door op de oranje woorden bovenaan dit blogbericht om het overzicht te zien te krijgen).

Cover Hortense Daman, meisje in het verzet. SHS

Creative Commons

take down
the paywall
steun ons nu!