Versterkt klimaatverandering het Vlaams Belang?

Versterkt klimaatverandering het Vlaams Belang?

maandag 17 juni 2019 17:11

Klimaatverandering verhoogt de kans op conflicten. Dat zou volgens een aantal wetenschappers wel eens een goede voedingsbodem kunnen zijn voor autoritaire politieke partijen.[1] Terwijl links roept “change the system, not the climate”, bestaat de kans dat steeds meer mensen bescherming zoeken achter de muren en matrakken van extreemrechts.

De oorlog in Syrië en de politieke reacties in Europa kunnen gezien worden als eerste tekenen daarvan. De verandering van het klimaat blijkt één van de oorzaken te zijn van de oorlog in Syrië. Vanaf de jaren ’80 zal Syrië drie zware droogtes meemaken.[2] Droogtes die tot dan zeer uitzonderlijk waren. De zwaarste van de drie heerst van 2005 tot 2010. Dit zou de zwaarste droogte zijn geweest in 900 jaar. Volgens wetenschappers is de kans op zo’n zware droogte drie maal toegenomen ten gevolgen van klimaatverandering.

De droogte dwong Syrische landbouwers om massaal naar de steden te trekken. Die massale migratie naar de steden heeft geleid tot spanningen die mee aan de oorsprong lagen van de burgeroorlog. Zoals we weten moesten heel wat Syriërs vluchten voor die burgeroorlog, voor een deel vluchtten ze naar Europa. Migratie en terreur groeiden –  zo als u weet – uit tot belangrijke thema’s in de Europese politiek. Zo wint Orban in Hongarije in 2018 opnieuw de verkiezingen met “sterke” antimigratiestandpunten. Eerder in die campagne wordt hij door een Hoge Commissaris van de VN beschuldigd van racisme.[3]

Maar ook ons eigen landsdeeltje kunnen we erbij betrekken. Theo Francken werd de populairste politicus met zijn “strenger” (onmenselijker) vluchtelingenbeleid. Vlaams Belang won de verkiezingen, onder andere door te roepen dat Francken te veel migratie toeliet.[4] Syrische vluchtelingen waren tijdens die campagne nog steeds de grootste groep onder de vluchtelingen die arriveren in België. En migratie bleek het belangrijkste thema voor de Vlaamse stemmers om hun keuze te bepalen.[5] We zouden dus kunnen stellen dat ook in Vlaanderen autoritaire partijen voordeel halen uit de gevolgen van klimaatverandering.

Deze droogtes in Syrië zijn de eerste opstootjes van wat we deze eeuw kunnen verwachten. De komende decennia gaan we rond de Middellandse Zee gelijkaardige zaken zien maar op een grotere schaal. Droogtes, hittegolven en zandstormen zullen vaker voorkomen. Tegen het einde van deze eeuw is een deel van het gebied rond de Middellandse Zee onbewoonbaar mogelijk onbewoonbaar. De onrust lijkt dus verder te gaan toenemen aan de zuidelijke grenzen van Europa. De 21e eeuw zou dus heel wat kansen kunnen bieden aan politici die campagne willen voeren vanuit de angst voor “massamigratie”. Extreemrechtse politici hoeven klimaatverandering dus niet te erkennen om er toch politiek gewin uit te halen.

Om hier tegenin te gaan zal de klimaatbeweging duidelijk kant moeten kiezen in de klassenstrijd die gaande is. De hoogopgeleide klimaatactivist die een vleesetende en autorijdende arbeider als deel van het probleem ziet in plaats van als mogelijke strijdkameraad, zal makkelijk worden weggezet als “de linkse elite” die denkt dat ze “ons” moet uitleggen hoe “we” moeten leven. Wanneer de klimaatbeweging geen duidelijk klassenstandpunt inneemt, creëert ze dus een opening voor de standpunten van uiterst rechtse politici.

[1] James McCarthy (2019) Authoritarianism, Populism, and the Environment: Comparative Experiences, Insights, and Perspectives, Annals of the American Association of Geographers, 109:2, 301-313, DOI: 10.1080/24694452.2018.1554393

[2] https://www.climatecentral.org/news/climate-change-contributing-factor-syrian-conflict-18718 en https://www.climatecentral.org/news/syrias-drought-worst-900-years-20087

[3] https://www.politico.eu/article/hungary-election-2018-viktor-orban-fidesz-jobbik/

[4] Een voorbeeld: https://www.hln.be/nieuws/binnenland/aantal-asielaanvragen-in-april-met-31-procent-gestegen-tegenover-vorig-jaar~a00799ec/

[5] https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/06/04/ze-stemmen-anders-maar-walen-denken-niet-zo-veel-linkser-dan/

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!