Transseksualiteit in Iran: Doe normaal of ga weg

Transseksualiteit in Iran: Doe normaal of ga weg

zaterdag 20 mei 2017 01:51

Eerder deze maand heeft de Kamercommisie Justitie een nieuwe wet goedgekeurd die het voor transgenders in België eenvoudiger maakt om van geslacht te veranderen. Voortaan kunnen transgenders via een administratieve procedure bij de burgerlijke stand hun beleefde genderidentiteit ook juridisch vastleggen. Een gedwongen geslachtsoperatie en sterilisatie, zoals voordien verplicht was, is niet meer nodig. Die wetswijziging is een belangrijke stap vooruit voor de rechten van transgenders in België. Toch blijven er nog heel wat stigma’s over transgenderisme bestaan. Uit cijfers van het Steunpunt Gelijkekansenbeleid blijkt bijvoorbeeld dat maar liefst 79 percent van Vlaamse transgenders ooit al slachtoffer werd van verbaal of psychisch geweld, en 32 percent werd al geconfronteerd met seksueel geweld. Een betere ondersteuning en een grotere maatschappelijke acceptatie zijn noodzakelijk om zulke cijfers te laten zakken.

De nieuwe verantwoordelijkheid die België lijkt op te nemen om transpersonen beter te beschermen, kunnen we alleen maar toejuichen. Een dergelijk verantwoordelijkheidsgevoel vinden we desondanks niet terug bij andere Europese landen, waar verplichte sterilisatie vaak nog wettelijk verplicht is. Dat het anders kan, bewijst bijvoorbeeld Argentinië, dat een van de meest progressieve holebi- en transwetgevingen ter wereld heeft. Juridische geslachtswijziging kan daar volledig op autonome basis, met zo’n 3000 aanvragen in het eerste jaar van de ‘Gender Law’.

Een bijzonder geval voor transgenderrechten is Iran, dat -op Thailand na- wereldwijd de meeste geslachtsoperaties uitvoert. Iran, berucht om zijn strenge religieuze politieke beleid, is een verrassende naam in het transgenderdebat. Het mag dan ook niet verbazen dat achter die geslachtsoperaties een gruwelijke onderdrukking van holebi’s verscholen zit. 

Terwijl homoseksuelen in Iran, onder bepaalde omstandigheden, ter dood veroordeeld kunnen worden, wordt transseksualiteit als een gezondheidsprobleem behandeld. Als gedwongen behandeling wordt een geslachtsoperatie en hormoontherapie voorgeschreven die transgenders zouden helpen bij hun zogenaamde ‘gender identity disorder’. Die therapie wordt zelfs gesubsidieerd door de Iraanse Overheid. ILGA (International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association) rapporteerde echter dat de geslachtsoperaties vaak onprofessioneel worden uitgevoerd en er geen rekening wordt gehouden met emotionele transitie, wat resulteert in depressies en zelfdoding.

Door de schijnbare openheid wordt Iran vaak valselijk voorgesteld als een paradijs voor transseksuelen. In werkelijkheid is Iran zijn beleid het resultaat van een losgeslagen binair denken, waar geen ruimte bestaat voor personen die zich tussen mannelijkheid en vrouwelijkheid begeven. Zo worden transgenders of crossdressers zonder legaal bewijs van hun transseksualiteit slachtoffer van extreem politiegeweld of veroordeeld omwille van hun afwijkende gedrag. Enkel met een officieel certificaat kunnen transseksuelen zich hiervan enigszins behoeden.

De drang naar een binaire samenleving wordt bijzonder problematisch voor holebi’s, die de traditionele familiewaarden niet belichamen. Heel wat holebi’s kiezen er bijgevolg voor zich uit te geven als transseksueel om op die manier hun seksuele geaardheid toch te kunnen beleven. Er bestaan ook sterke aanwijzingen dat holebi’s worden gedwongen een geslachtsoperatie te ondergaan, omdat hun zogenaamde afwijkende seksuele voorkeur een symptoom van transseksualiteit zou zijn. Shadi Amin, een Iraanse activiste, vat het huidige debat goed samen wanneer ze stelt dat er voor alle ‘seksuele afwijkingen’ één oplossing wordt gegeven: “go and change your sex.”

Irans transgenderbeleid toont ons de absurditeit van binair denken en de gevolgen van een kruistocht tegen alles wat anders is. Ook in België zorgt hokjedenken en transfobie jammer genoeg nog steeds voor hoge cijfers van geweld tegen transgenders. De nieuwe wetswijziging is een positief signaal, maar om transpersonen echt te steunen, hebben we dringend nood aan meer openheid. Door te blijven vasthouden aan genderstereotypen ontzeggen we elkaar de kans om ons volledig te ontplooien en een eigen identiteit op te bouwen. Laten we dan ook, in het licht van het PrideFestival, de normen even vallen en zijn, wie we willen zijn: man, vrouw en alles daartussen.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!