Tentoonstelling Hollanders van de Gouden Eeuw/Reactie op conservator Amsterdam Museum

Tentoonstelling Hollanders van de Gouden Eeuw/Reactie op conservator Amsterdam Museum

woensdag 1 februari 2017 23:56

TENTOONSTELLING HOLLANDERS VAN DE GOUDEN EEUW/ REACTIE OP CONSERVATOR AMSTERDAM MUSEUM

ZIE OOK

http://www.astridessed.nl/tentoonstelling-hollanders-van-de-gouden-eeuwreactie-op-conservator-amsterdam-museum/

VOORAF:

De oplettende lezer heeft gezien, dat schrijfster dezes recentelijkeen brief aan de Directie van de Hermitage geschreven heeft omhaar beklag te doen over een tentoonstelling waarbij de Hollandse rijkenvan de ”Gouden Eeuw” werden verheerlijkt/in een goed daglicht werden gesteld, ondanks hun betrokkenheid bij onderdrukking en slavernij

Zie mijn brief:
http://www.astridessed.nl/hermitagehollanders-uit-de-gouden-eeuwtentoonstelling-wist-slavernij-in-caraibisch-gebied-en-de-oost-uit-de-geschiedenis/

Nu bleek, dat deze tentoonstelling werd gefaciliteerd door de Hermitage, maar feitelijk was opgezet door het Amsterdam Museum.Ik kreeg vervolgens een mail van de conservator van het AmsterdamMuseum, de heer van der Molen, die de positie van het Museum tenaanzien van de tentoonstelling toelichtte.Uit de mail bleek, dat hij [het Museum] wel degelijk oog had voorde misdaden uit de 17e eeuw, maar toch gekozen hadden voor dezehoe dan ook positieve benadering van de 17e eeuwse upper ten.Een oprechte poging, maar mijns inziens niet goed genoeg.Vandaar mijn reactie aan de heer van der Molen.
Maar vooraf vermeld ik de zijne
Zie direct hieronder

Astrid Essed

MIJN EERSTE BRIEF

http://www.astridessed.nl/hermitagehollanders-uit-de-gouden-eeuwtentoonstelling-wist-slavernij-in-caraibisch-gebied-en-de-oost-uit-de-geschiedenis/

REACTIE VAN DE HEER VAN DER MOLEN

Tom van der Molen <t.vandermolen@amsterdammuseum.nl>To Astrid Essed
CCInfo Hollanders van de Gouden Eeuw Annemarie de Wildt  Jan 31 at 11:49 AMGeachte mevrouw Essed, Dank u wel voor uw mail. Laat ik beginnen met u gelijk geven dat het inderdaad niet van deze tijd is om een tentoonstelling te maken over de Gouden Eeuw zonder aandacht te hebben voor de grote misdaden waarmee het handelsimperium werd opgebouwd. Slavernij, oorlog, onderdrukking maakten daar een belangrijk deel van uit en het is belangrijk dat daar aandacht aan wordt besteed. Het verheerlijken van zo’n periode (de term Gouden Eeuw is eigenlijk op zichzelf al heel problematisch) is echt uit den boze.We zijn ons er bij het maken van der tentoonstelling (ik was er als conservator bij betrokken) zeker bewust van geweest en hebben er wel degelijk aandacht voor gehad. Ook in de tentoonstelling zelf, in een aantal kabinetten stippen we onderwerpen als armoede, ziekte, criminaliteit en slavernij aan. Bepaald niet alleen maar bewondering of verheerlijking dus. Het is misschien goed als ik even de achterliggende gedachte van de tentoonstelling aanstip? Bij het Amsterdam Museum beheren we een buitengewone grote collectie groepsportretten uit de 17e en 18e eeuw. Uniek erfgoed, dat we graag willen laten zien vanwege de (kunst)historische relevantie. Als uitgangspunt van de tentoonstelling hebben we genomen waarom deze heren (en een paar dames) zich nu groepsgewijs op een portret lieten zetten. Dat deden ze uiteraard om zichzelf te profileren als voortreffelijke mensen (en nee, dat waren ze bepaald niet allemaal), ook voor volgende generaties. Vandaar dat we als ondertitel van de tentoonstelling “Kijk ons nou” hebben gekozen: deze Amsterdammers uit de 17e eeuw wilden graag laten zien dat ze bijdroegen aan de stad. Dat ze dat deden, maar tegelijkertijd buiten Holland heel wat kwalijker zaken op hun kerfstok hadden vertellen we later in de tentoonstelling, als we hun eigen zelfbeeld nuanceren.  In deze blog heb ik het een en ander uitgelegd, overigens denk ik nu, twee jaar later, dat we er meer aandacht aan hadden kunnen besteden dan we gedaan hebben: https://hart.amsterdam/nl/page/56704 . Bij het lezen van uw mail bekruipt mij het gevoel dat u de website gezien heeft maar de tentoonstelling nog niet, klopt dat? Op de website – vooral een marketinginstrument en zeker geen inhoudelijk doortimmerd document – wordt inderdaad schrijnend weinig aandacht besteed aan de zwarte kanten van de 17e eeuw. Mocht u de tentoonstelling zelf inderdaad nog niet gezien hebben nodig ik u graag uit om er samen een keer doorheen te lopen. Ik ben heel benieuwd of de tentoonstelling u enigszins milder doet stemmen en zo niet, hoor ik heel graag hoe u er over denkt. Met vriendelijke groet, Tom van der Molenconservator-
t.vandermolen@amsterdammuseum.nl-Amsterdam MuseumMuseum Willet-Holthuysen
www.amsterdammuseum.nl

MIJN REACTIE AAN DE HEER VAN DER MOLEN

AAN DE CONSERVATOR VAN HET AMSTERDAM MUSEUMDe heer T van der Molen,

Geachte heer van der Molen,

Vriendelijk bedankt voor uw snelle reactie.
Ik heb gewaardeerd,  dat u mijn bezwarentegen de accentuering/invalshoek van uw tentoonstellinghebt erkend en deels hebt toegegeven,dat er bij een tentoonstelling over de Gouden Eeuw aandacht hoort te zijn voor de misdaden, waarop het ”goud” uit die Eeuw grotendeels isgebouwd.Ook siert het u, dat u hebt toegegeven, dat er meer aandacht hadmoeten zijn voor de bloed kanten van de ”Gouden Eeuw”Tot zover vinden we elkaar.Maar mijn kritiek blijft overeind staan.Dat zal ik aanstonds toelichten.
Maar laat ik met uw vraag/constatering beginnen
U schrijft in uw laatste alinea:”Bij het lezen van uw mail bekruipt mij het gevoel dat u de website gezien heeft maar de tentoonstelling nog niet, klopt dat?”

Dat klopt, meneer van der Molen, dat geef ik eerlijk toe.Ik zal, als mijn schema het toelaat, de tentoonstellingwellicht in persoon bezoeken.Maar Ik ben  blij te horen [want dat heb ik uiteraard niet gezien]dat er in een aantal kabinetten kennelijk wel degelijk armoede,ziekte en slavernij zijn aangestipt.Dat is een goede zaak, maar niet goed genoeg.Omdat dan toch nog centraal staat de ”grootheid”van mensen, rijk zijn geworden [of wier rijkdom in standgehouden is] door slavernij en onderdrukking, in de Republieken Overzee.
Maar allereerst geef ik u wat inzicht in de wijze, waarop ik met de tentoonstelling in contact ben gekomen.

Toen ik in de Hermitage de zeer interessante tentoonstellingover Catharina de Grote bezocht, heb ik uw tentoonstelling aangekondigd gezienen mij al direct zeer gestoord aan de mijns inziens ongepasteaankondiging:”Kijk ons nou”
Ik besloot, na ook de website zorgvuldig te hebben bestudeerd[dat hebt u aan mijn schrijven kunnen zien], u hierop aan tespreken.Dat is gebeurd.

Mijn kritiek kwam, kort samengevat, dus neerop de titel ;”Kijk ons Nou” en de informatie op de website,die bijna 17e eeuw propaganda was en ik zeer stuitend vond.En die kritiek is overeind blijven staan:
UW UITGANGSPUNT

Zoals ik u in mijn vorige mail schreef:
Prima, dat u een tentoonstelling houdt over de17e eeuw [de zogenaamde ”Gouden Eeuw].Dat u een grote collectie groepsportrettenuit de 17 en 18e eeuw hebt willen laten zien, ookprima.Uniek erfgoed is het zeker en voor de historischebeleving belangrijk, dat het publiek hiermeein aanraking komt.Tot zover ben ik het met u eens:

KRITIEK

1NAAM TENTOONSTELLING/GEEN ”KIJK ONS NOU”, MAAR”RIJKDOM EN ONBEHAGEN” 
Kritiek heb en houd ik op de tentoonstellingstitel”Kijk ons nou”, ook na lezing van uw achtergrondinformatie:U stelt in feite de heren en dames uit de Gouden Eeuw ten toonin hun ijdelheid en de manier, waarop ze indruk willenmaken op hun tijdgenoten en het nageslacht.Dat is prima, maar wanneer u ervoor kiest, hencentraal te stellen [en dat mag natuurlijk], moet u opgelijk niveau aandacht besteden aan datgene, dat hen ”groot” gemaakt heeft of groot hield:De onderdrukking enarmoede in de toenmalige Republiek der Verenigde Nederlanden,hun onderdrukkings en slavernij rol in de Oosten het Caraibisch gebied en Brazilie.Dat bereik je niet door een titel ”Kijk ons Nou”,die riekt naar verheerlijking: 
Een betere titel was geweest ”Rijkdom en Onbehagen”Daarmee stelt u de dames en heren nog steeds centraal:maar laat wel direct zien, welke misdaden, massamoordenen onderdrukking er kleefden aan hun positie.

KTITIEK

2UW WEBSITE
U merkt op over uw website
”Op de website – vooral een marketinginstrument en zeker geen inhoudelijk doortimmerd document – wordt inderdaad schrijnend weinig aandacht besteed aan de zwarte kanten van de 17e eeuw. ”
Helaas is dat nog zwak uitgedrukt, want wat ik opuw website las, vond ik schokkend en dat heeft nietsmet inhoudelijk doortimmerd of marketing te maken

Ik citeer uit uw website
””Heb je je ooit afgevraagd waarom de Nederlander vrijheid en gelijkheid zo hoog in het vaandel heeft staan? Het antwoord hangt levensgroot aan de muur in de vorm van dertig reusachtige groepsportretten in de Hermitage Amsterdam. Het museum wijdt een tentoonstelling aan de Hollanders van de Gouden Eeuw. De onderlinge verhoudingen van toen liggen aan de basis van de hedendaagse normen en omgangsvormen.”
http://trendslator.nl/2015/01/ 13/kijk-ons-nou-in-de-hermitag e/

U begrijpt wel, dat ik hierover ernstig ben gevallen.Want het getuigt van ”gotspe” om waardenals ”vrijheid en gelijkheid” op een lijn te stellenmet de 17 eeuw, de bloed eeuw van onderdrukkingen het ontvoeren, folteren, vermoorden en totding maken van miljoenen Afrikanen!
Van de onderdrukking van duizenden mensenin de Oost, met massamoorden en slavernij[ook daar] compleet.Ik haalde in mijn vorige mail massamoordenaarJan Pieterszoon Coen aan [ik hoop niet,dat er ook een schilderij van hem hangt]Zo kan ik nog talloze andere voorbeelden noemen.

Ik denk zo [er wachten nog andere artikelen/commentaren op mij, zie ook www.astridessed.nl],dat ik het hierbij laat.U hebt gelezen, dat mijn kritiekovereind blijft staan, hoewel enigszins genuanceerddoor uw aandacht voor slavernij en onderdrukkingop de tentoonstelling, maar niet zondernogmaals, mijn waardering te uiten voor uw deelsten toon gespreide erkenning van mijn kritiek.
Dit hebt u goed verwoord in uw eigen blog,die u mij hebt toegestuurd, waarvoor dank

https://hart.amsterdam/nl/page /56704

Interessant verwoord, maar zoals u zelf terecht opmerkte
”overigens denk ik nu, twee jaar later, dat we er meer aandacht aan hadden kunnen besteden dan we gedaan hebben”
Goed zo!Klopt.Ik hoop dan ook, dat u bij een volgende tentoonstellingover de 17 eeuw [als die tenminste komt]de nadruk wilt leggen op diegenen, met wiensbloed, onderdrukking en barbaarse identiteitsroof,de Gouden Eeuw rijkdommen tot stand gekomen zijn.
Dat is niet alleen een kwestie van poetic Justice.Maar vooral ook van historische werkelijkheid.
Pijnlijk?Ja.
Dit erkennen en voor het voetlicht brengen,getuigt van moed.
Misschien heb ik hiertoe, met mijnschrijven, een kleine bijdrage geleverd.Ik vond het prettig, met u van gedachten te wisselen.Vriendelijke groeten
Astrid EssedAmsterdam 

www.astridessed.nl

Ook deze reactie wordt op mijn website geplaatst.Want mijn lezerspubliek hoort ook te weten,dat ik de tentoonstelling niet gezien heb.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!