De community ruimte is een vrije online ruimte (blog) waar vrijwilligers en organisaties hun opinies kunnen publiceren. De standpunten vermeld in deze community reflecteren niet noodzakelijk de redactionele lijn van DeWereldMorgen.be. De verantwoordelijkheid over de inhoud ligt bij de auteur.

Slimme meters zijn slim voor wie, precies?

zondag 14 februari 2021 16:25
Spread the love

Als we jaarlijks de tellers van onze oude gas-, water- en elektriciteitsmeters doorsturen naar de nutsbedrijven, welke extra informatie kunnen die bedrijven dan afleiden uit deze eenvoudige getallen? Welke extra informatie kan hieruit geëxtrapoleerd worden over de persoonlijke levenssfeer van de consument, de levenspatronen van onze gezinnen? De bedrijven kunnen afleiden dat het gezin gekoppeld aan de meters een jaarlijks consumptiepatroon vertoont dat goed gelijkt op wat een gemiddeld gezin vertoont. Of het kan afleiden dat een gezin wat meer, of wat minder, consumeert dan het nationaal gemiddelde. “Big, fat, deal”, zoals ze in het Engels zouden zeggen.

Laten we nu echter even stil staan bij wat de nieuwe “slimme” (t.t.z. digitale) meters mogelijk maken, en meer specifiek die verdomd slimme elektriciteitsmeters. Digitale elektriciteitsmeters meten continu je stroomverbruik, dag in, dag uit (in tegenstelling met een jaarlijkse momentopname) en communiceren die gegevens naar de elektriciteitsnetwerkbeheerders. Wat kunnen zulke bedrijven met zo’n gigantische non-stop gegevensstroom allemaal te weten komen over je gezin?

Al jaren bestaan “smart home” producten die je globaal stroomverbruik analyseren met wel heel vernuftige software om er de individuele elektrische apparaten in te identificeren. Het is namelijk zo dat ieder apparaat haar eigen verbruiksvingerafdruk heeft, zowel qua puur verbruiksevolutie (in Watt) als wanneer het apparaat aangezet of uitgezet wordt. Dus die slimme meters zullen externe bedrijven toelaten om zowel de samenstelling van je verzameling elektrische toestellen te achterhalen, plus hoe je gezin individueel deze toestellen gebruikt. Cannabis hobbyisten zullen zich algauw anders moeten organiseren!

Het mag sommigen tegenwoordig nog ontglipt zijn, maar firma’s zoals Google en Facebook zijn fenomenaal machtige multi-nationals geworden door het, in de allereerste plaats, verzamelen van gigantische stromen real-time data dat hoogst persoonlijke gegevens bevatten. Achter de schermen van onze globale economie, in uithoeken die onze mainstream media zelden belicht, gonst een wereldwijde markt voor data over consumenten. Welke garanties zullen wij consumenten krijgen, wanneer de “slimme” meters door onze strot geramd zullen worden, zodat firma’s zoals Eandis, Fluvius en andere netbeheerders, de verzamelde data niet zullen doorverkopen aan de hoogste bieder?

Moeten we als chronisch naïeve consumenten de netbeheerders geloven in alles wat ze zeggen en schrijven wanneer ze het over de digitale meters hebben? In een heel professioneel samengesteld Eandis document genoemd “Uw nieuwe verbruiksmeters praktisch bekeken” legt de netbeheerder het volgende uit in het deeltje “Achter de schermen: hoe werkt het?”

Slimme meters zijn digitale verbruiksmeters die communiceren in twee richtingen: van en naar de verbruiker, van op afstand en op elk gewenst moment. Om hun gegevens door te sturen, maken de meters gebruik van het elektriciteitsnet, want alle woningen zijn via het stroomnet verbonden. Om dat mogelijk te maken, ontwikkelde Eandis een uniek systeem dat alle ruis en storende signalen kan filteren.

Klare taal. De gegevens worden via het elektriciteitsnet zelf verstuurd. Amper enkele zinnen verder staat echter het volgende:

In samenwerking met de telecommunicatieoperatoren zorgt de installateur van uw slimme meter(s) ervoor dat uw bestaande modem kan worden gebruikt, zonder dat u daar enige hinder van ondervindt.

Daar gaat die klare taal dus al. Want wat zal het nu zijn? Communiceren slimme meters via het elektriciteitsnet, of via onze internetverbindingen? Of zijn er twee parallelle gegevensstromen via deze twee totaal verschillende netwerken?

Hoe hopen netbeheerders het vertrouwen te bekomen van consumenten als ze zulke, op zijn zachts gezegd, verwarrende “hoe werkt het” informatie de wereld insturen? En indien de slimme meters effectief via onze modems onze verbruiksgegevens doorsturen naar de netbeheerders, kunnen consumenten dan, analoog met de verplichte en universeel gehate prosumentenbijdrage, de netbeheerders factureren voor het gebruik van onze internetverbindingen (humor)? En wat te maken van de zwart-op-wit bewering dat “u daar geen enige hinder van ondervindt”? Vraag maar eens gelijk welke tiener die regelmatig via het Internet video spelen speelt, of extra toestellen die je netwerk bandbreedte belasten, en dus op hun allerminst de latency van communicerende toepassingen aantast, “enige hinder” kunnen veroorzaken.

Ieder van ons heeft tot nu toe altijd de fundamentele vrijheid gehad om wel of niet met een GSM rond te lopen (dat ieder van ons kan lokaliseren op gelijk welk moment), om wel of niet een TV of internetverbinding te bekomen. Slimme meters, in tegenstelling, zijn de allereerste digitale toestellen die ons opgelegd worden door de staat. Wie niet zoals een Neanderthaler thuis wilt leven, zal, vroeg of laat, een digitale elektriciteitsmeter moeten laten installeren. Het zijn de eerste “smart home” toestellen die onze alledaagse privacy 24/24 en 365/365 kunnen en zullen binnendringen, en die bij wet verplicht zullen worden. Voor de Star Trek fans onder de lezers, “Is resistance futile”?

Maar wat maken we ons eigenlijk druk over? We hebben toch die Gegevensbeschermingsauthoriteit, de GBA, beter gekend als onze privacy “waakhond”? Tegenwoordig wordt de GBA onder de loep genomen met een audit als gevolg van een “interne oorlog” (Knack artikel van 8 februari 2021: “Na interne oorlog: Kamer vraagt Rekenhof om doorlichting privacy waakhond”). Blijkbaar loopt het binnen de GBA grondig scheef en schots. Dezelfde politici die ons die slimme meters willen opleggen zijn dezelfde actoren die het volk ook sussen met het politieke marketing idee dat het land een functionele waakhond organisatie bezit dat netbeheerders zou kunnen beletten om onze hyper-gedetailleerde huiselijke levenspatronen om te zetten in profijt voor aandeelhouders.

Zelfs indien we als burgers een privacy waakhond zouden hebben met een gespierde mond vol scherpe tanden, dan is er nog het topic van hacking dat geen enkele wetgever of business lobbyist kan omzeilen. De niet-aflatende stroom van nieuwsberichten over wat hackers tegenwoordig allemaal kunnen aanrichten en/of bemachtigen bewijzen dat noch publieke, noch privé organisaties, systematisch er in slagen om hackers buiten hun informatica burchten te houden. Neem hierbij de welig tierende zwarte markt (Dark Web, iemand?) voor allerhande illegale maar gebruiksvriendelijke hacking tools, paswoorden, en andere datasets, en het is duidelijk dat hackers de nieuwe business opportuniteiten niet zullen laten liggen die universeel gebruik van slimme meters in het leven zullen roepen. Ik kijk uit tot men in de mainstream media te lezen krijgt hoe ouderwetse inbrekers met wat Internet street creds de informatie bekomen dat je gezin al dagen op reis was, voor ze aan de haal gingen met je dure flat screen TV. Want “gezin is op reis” zal altijd feilloos weerspiegeld worden in netbeheerder gegevens die aantonen dat de dagelijkse familiale symfonie van elektriciteitsverbruik abrupt stilgevallen is. (Je TV’s staan continu op standby, je koelkasten worden duidelijk niet meer geopend, je Internet modem streamt al dagen niets meer, je lichten blijven uit, je waterketel blijft koud.)

Slimme elektriciteitsmeters zijn zeker slim, maar voor wie precies?

Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!