Samen tegen de haat/Unis contre la haine

Samen tegen de haat/Unis contre la haine

vrijdag 9 januari 2015 21:29
Spread the love

Na een aanslag past enkel solidariteit en bezinning. De lijken zijn
echter nog niet koud of er springen al aasgieren op om ze te recupereren. In
plaats van herdenking van de slachtoffers gaan we in ware oorlogstijl over tot
een klopjacht op de daders. Plots worden personen die elke tegenstand als ‘bijna
crimineel’ afschilderen en hoofddoeken of zelfs afbeeldingen van regenbogen wouden
verbieden verdedigers van de vrije
meningsuiting. Voor de 30 studenten die dezelfde dag in Jemen omkwamen lijkt er
heel wat minder medelijden. Het is blijkbaar pas als ‘zij’ ‘ons’ aanvallen dat we
dat echt erg moeten vinden. Terroristen die na een professionele aanslag hun
identiteitskaart in de auto achterlaten, ik denk niet dat ik paranoïde moet
zijn om dat iets te eenvoudig te vinden. Maar eigenlijk maakt dat niet uit.
Veel meer dan complot theorieën over de daders is er nood aan solidariteit met
de slachtoffers. De sereniteit die gepast zou zijn is ons echter niet gegund. Ik
zou veel liever mijn woorden sparen voor de herdenking van de slachtoffers maar de oorlogsretoriek die je vandaag hoort
schreeuwt om een antwoord. Daarom moet ik toch heel even mijn gedacht kwijt.
Verder kunnen we de doden niet tot leven wekken en concentreren we ons
bijgevolg dus beter op de redding van wie nog leeft, bijvoorbeeld de
vluchtelingen die elke dag verdrinken op weg naar Europa waar ze jammer genoeg
niet welkom zijn. Al was het maar om de zaken een beetje in hun context te plaatsen.

De ene ruitenwisser afgebroken en achter de andere een boete, dat is
wat ons vandaag dreigt te overkomen. Langs de ene kant worden onze
democratische waarden letterlijk aangevallen en ondertussen probeert men ze
langs de andere kant (zogezegd als verdediging) van binnenuit af te breken.
Ford(t) Europa is geen gezinswagen en dat voelt vooral degene voor wie geen
plaats is. Maar door haat en angst te zaaien zullen er zich geen nieuwe wegen
openen, integendeel. De enige manier waarop we vooruit raken is door samen te
werken aan een project waar iedereen beter van wordt, het openbaar vervoer van
de samenleving. 

Ik ben verontwaardigd over de aanslagen op Charlie Hebdo. Daarvoor
hoef ik geen fan te zijn van het magazine of het zelfs maar ooit gelezen hebben, daarvoor hoef ik
enkel mens te zijn. Niemand verdient het om omwille van welke reden ook
vermoord te worden. Bovendien is een aanslag op een satirisch magazine altijd
een (al dan niet bedoelde) aanslag op de vrije meningsuiting en dat is voor mij
een fundamenteel recht, volledig onafhankelijk van de inhoud van die mening. Het verdedigen van de vrije meningsuiting voor ideeën waar je zelf achter staat is namelijk niet erg moeilijk. De
vrije meningsuiting zal absoluut zijn of ze zal niet zijn. If we don’t believe
in freedom of speech for those we despise we don’t believe in it at al (Noam
Chomsky). 

Maar even groot als mijn verontwaardiging over de aanslagen is mijn
verontwaardiging over bepaalde reacties. Reyers laat woensdag had een sereen
gesprek moeten worden waarin solidariteit met de slachtoffers centraal zou
moeten staan. Bart De Wever en Mia Doornaert gedroegen zich echter als lijkenpikkers, en recupereerde de aanslag om haat, verdeeldheid en angst te zaaien.
Niet de slachtoffers stonden centraal, wel de ‘schuldigen’ namelijk de islam,
de communisten, en alles wat links is of niet dezelfde visie deelt als hen en
dus ‘geradicaliseerd’ is. We moeten daarom vooral heel bang zijn van deze ‘extremistische’
groeperingen die ‘allianties’ sluiten en onze ‘waarden en normen’ afwijzen.

Met veralgemenende beeldspraak schetsen ze een simplistisch model
waarin iedereen die niet aan met hun ideeën akkoord gaat gevaarlijk, vijandig
en ondemocratisch is. Ik ben geen moslim en ik ken veel te weinig over de islam
om er grote uitspraken over te doen. Ik ben wel een radicaal atheïst, communist
én democraat. Bovendien ben ik radicaal voorstander van de vrije meningsuiting
(ook extreme/extremistische meningsuiting). Radicaal zijn staat niet gelijk aan
terrorisme. Het betekent niets meer dan dat je een probleem bij de wortel
aanpakt. Het is de radicale keuze voor wetenschap (soms deels ten koste van religie) die
voor een enorme vooruitgang in ons denken heeft gezorgd. Het is de radicale
keuze voor vrijheid waaraan we de vrije meningsuiting te danken hebben. Deze
keuzes zijn in het verleden door machthebbers steeds afgeschilderd als
gevaarlijk, vijandig of extreem en staan nog steeds onder druk. De revolutie
van ratio en vrijheid is nog steeds niet door iedereen verwerkt. Het is het conservatieve
obscurantisme dat aan de basis ligt van aanvallen op deze verworvenheden. Radicalisering
is niet de dader, wel het doelwit van deze aanvallen.  

Terroristen en dictators verschuilen zich achter (meestal krankzinnige
interpretaties van) religie en ideologieën om macht uit te oefenen. Het is de
drang naar macht, meestal veroorzaakt door het ervaren van onmacht die hen tot
waanzin drijft. Het gelijk stellen van hun ideeën met de ideeën waarachter ze
zich verschuilen zou een overwinning betekenen die we ze niet mogen gunnen.
Angst is een slechte raadgever. Het enige juiste antwoord dat we deze dwazen
kunnen geven is dat van vastberadenheid en solidariteit. In plaats van voor ze
te beven zouden we deze achterlijke individuen moeten uitlachen om hun
gestoorde drang naar macht.

In plaats van te verbinden verspreidt Bart De Wever door middel van
angst en een ‘verdeel en heers’-politiek zijn reactionaire denkbeelden. Enkel wie
zijn waarden deelt mag lid worden van zijn ‘club’. Wie daarbuiten valt moet
worden geweerd en bestreden. De homogene Vlaamse gemeenschap zonder
socialisten, vakbondsafgevaardigden, moslims, regenbogen, … is echter een
gevaarlijk waanbeeld. Het is net voor de verscheidenheid aan meningen en
culturen dat vrije meningsuiting bestaat. In een moderne samenleving kan je
namelijk van mening verschillen zonder de ander letterlijk het zwijgen op te
leggen en het is maar door afwijkingen van de norm dat vooruitgang kan bestaan.
In plaats van de democratie te versterken wil De Wever vooral meer veiligheid
en als het nodig is wil hij daar zelfs het leger voor inzetten. Maar wie vrijheid
inruilt voor veiligheid zal ze allebei verliezen, en verdient geen van beiden. Het
zijn niet figuren als deze zielige man aan wie we onze vrijheden te danken
hebben. Dit soort mensen zijn enkel bekommerd om aanslagen op onze vrijheden
als ze deze kunnen gebruiken om onze verworvenheden van binnenuit af te breken.  

Onze verworven rechten worden aangevallen door gekken met
machinegeweren, maar ook van binnenuit bedreigt door mannen in pak. We kunnen bang
in een hoekje kruipen of samen vechten voor iets beter. Daarvoor moeten we naar
de wortels van het kwaad durven gaan en ze uittrekken. Het zijn niet de afkomst,
ras, geloof of ideologie van kwaadaardige individuen die ons bedreigen. Het
zijn angst en onmacht van uitgesloten individuen die zich tegen de samenleving
keren omdat ze zich er niet welkom of thuis in voelen. Door steeds meer mensen
af te stoten creëren we enkel meer vijanden en maken we onze eigen angsten
waar. In plaats van te verdelen moeten we net die angst en onmacht bestrijden
met solidariteit. We moeten ijveren voor een samenlevingsmodel waar naast
radicale vrijheid iedereen ook een radicaal gelijke toegang heeft tot die
vrijheid. Vrijheden zijn namelijk pas rechtvaardig als ze voor iedereen gelden.
Zo niet noemt men dat discrimineren en worden vrijheden privileges, en die zullen
worden aangevallen. Als we dat willen voorkomen zullen we nood hebben aan een
model waar niet concurrentie, niet uitsluiting maar solidariteit en
samenwerking centraal staan. Wij zijn één, nous sommes un. Charlie, Ahmed en
iedereen die wilt werken aan een betere wereld. Samen tegen de haat, Unis contre la haine!

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!