Warhol: 'Art is what you can get away with'

Plagiaat recht gesproken

donderdag 22 januari 2015 10:29

Recht en plagiaat

Doorgaans waagt men zich niet aan
commentaar op een gerechtelijk vonnis. De rechterlijke macht wordt dan
vanzelfsprekend geëerbiedigd. In de kwestie van Luc Tuymans en zijn ‘plagiaat’
van een foto van Katrijn Van Giel steekt daarentegen meteen een storm op. Er is
grote verdeeldheid. Er is de hegemonie van de Schepper vs de wet die voor
iedereen geldt.

Rechtspraak wordt wel vaker als krom ervaren. Ze heeft niets te
maken met een oordeel over goed of kwaad, noch staat ze borg voor
rechtvaardigheid. Er wordt slechts geoordeeld over wat al dan niet in strijd is
met de van kracht zijnde wet. Slechts enkele gedachten ten gronde.

Lang was in
de kunst kopiëren gebruikelijk en plagiaat de regel. De Egyptische kat, het
Dogon masker of de Japanse calligrafie: ze staan alle in het teken van
repetitie en imitatie. Pas met de westerse moderniteit werd plagiaat
verwerpelijk, zoal niet een misdaad. Uiteraard treden kunstenaars met elkaar ‘in dialoog’. Ze bevragen, bekritiseren of kiezen meer in het algemeen positie tegenover de traditie. Zijn trouwens parodie, persiflage en
parafrase in de postmoderne kunst niet meer regel dan uitzondering? Hoe verhouden zich dergelijke perspectieven
tot elkaar?

Kunstzinnige en juridische argumenten staan wel meer met
elkaar in spanningsverhouding. Talrijke kunstenaars of schrijvers kwamen omwille van hun werk
ooit in aanraking met het gerecht. Kunst kan volgens sommigen beschouwd worden
als een ontsnappingsroute uit de moraal. Andy Warhol: ‘Art is what you can get
away with’.

De kunstsector sympathiseert. ‘Gewone’ stervelingen zetten een vraagteken.
Fotografen reageren verontwaardigd. Zijn hun beelden niet in belangrijke mate (zoals) objet trouvé of ready-made? Bespelen ook zij niet met technische en esthetische vernuftigheid hun medium?

Een ding is zeker. De controverse regeert en de kunst lacht (diabolisch of niet) in haar vuistje.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!