Sint-Annakerk (foto stad Gent)

Over skaters en gelovigen.

woensdag 30 oktober 2019 20:46

Heilige Anna, BVO

Er gebeuren vreemde dingen in de wereld. Dat moet ik je eigenlijk niet vertellen, maar het is goed om daar af en toe bij stil te staan. Zeker wanneer het lobbygroepen betreft die luidkeels staan te roepen dat het geen naam heeft en de opgetrommelde pers vervolgens in grotere getale aanwezig is dan de eigenlijke lobbyisten zelf.

Dat is bijvoorbeeld zo in het geval van SOS St.-Anna. De groep mensen die in het verzet gaan tegen de nakende beslissing van de Stad Gent en het Bisdom Gent om de kerk in het centrum van de stad, gelegen aan het gelijknamige plein, via erfpacht of middels een langdurige leenovereenkomst over te dragen aan de NV Delhaize. Deze laatste heeft immers via een openbare procedure plannen voorgelegd om er een upgrade winkel annex wijnbar annex restaurant in open te houden en is als beste keuze uit de bus gekomen. De procedure is inmiddels in een vergevorderd stadium want alle partijen aan de onderhandelingstafel (de Stad Gent met zowat de voltallige gemeenteraad, het Bisdom Gent en de Vlaamse Overheid die moet toezien op het naleven van de wet m.b.t. het historisch erfgoed) zijn voorstander. Zij het elk om hun eigen redenen. Wat hoe dan ook duidelijk moet zijn: de keuze voor Delhaize is er gekomen omdat ze de (strenge) voorwaarden met betrekking tot het bestaande historische erfgoed willen naleven en mits het ophoesten van een groot deel van de nodige restauratiekosten.

Het is een lange inleiding om toch maar even te herhalen dat er in het dossier niet over één nacht ijs is gegaan en dat nogal wat van de rationele en pragmatische beweegredenen van de verschillende partijen, blijkbaar maar niet tot de actievoerders wil doordringen.

Want de actievoerders willen dat de kerk open blijft, dat er culturele activiteiten in (kunnen) worden georganiseerd en dat de Stad Gent hen daarvoor al het nodige geld geeft, en de knowhow. Op een zilveren schoteltje graag.

Nu wil ik niet neerbuigend doen met betrekking tot hun wensen. Zij benaderen de situatie immers vanuit een emotioneel standpunt. Ze denken met het hart. En daar is niets mis mee natuurlijk. Maar dat dit doorgaans tot faliekante beslissingen leidt, daar moet men toch ook niet blind voor zijn. Een van de voordelen van procedures is juist om dergelijke op emotionele grond gemaakte keuzes uit te sluiten of af te zwakken. De voetjes op de grond houden zoals men zegt. Het behoedt mensen voor (emotionele) uitputting om nog maar te zwijgen over de financiële katers.

Het vreemde aan de situatie nu, los van het feit dat het dossier reeds jaren aan de gang[1] is en dat in het verleden nooit enig bezwaar is geuit, is dat de actiegroep, buitenproportioneel veel aandacht krijgt van zowel politiek als pers.

Zo was er dit weekend een actie waaraan kunstenaar Leo Copers participeerde. Dat levert pakkend beeldmateriaal op, de kunstenaar stond in een sterk staaltje one-man theater, een uur lang stilzwijgend met een zwarte kap over het hoofd voor de poort van de Sint-Annakerk, een event dat ongetwijfeld reeds gedagtekend en gebeiteld in de annalen van SOS St.-Anna staat, maar dat brengt ten gronde natuurlijk weinig zoden aan de dijk.

In al die maanden van protest is de actiegroep er immers nog steeds niet in geslaagd, bijvoorbeeld a.d.h.v. een haalbaarheidsstudie of een beheersplan, een businessplan, of wat voor plan dan ook, ook maar één concreet idee ten gronde uit te werken.

Een plan waaruit zou kunnen blijken dat het hen menens is met hun ideeën en – nog belangrijker – dat zij capabel zijn om een dergelijk project in een dergelijk gebouw op touw te zetten. Maar behalve veel geblaat en stront produceert de kudde niets. Nougatbollen. Gentse Neuzekens.

“Jezus heeft de kooplui uit de tempel verjaagd en nu laat de zogezegde afgevaardigde van Jezus de kooplui terug de tempel in,” verklaarde Copers na afloop aan het Nieuwsblad[2]. Kunstenaars zeggen inderdaad wel vaker de waarheid maar helaas wordt slechts zelden echt naar hen geluisterd. Ook de actiegroep niet blijkbaar. Zij plannen alvast nog acties maar geen van hen zal het Bisdom viseren want de actievoerders zijn boven alles diepgelovig.

Dus wordt er maar gewag gemaakt van het recht op burgerinspraak en – godbetert – democratie, iets wat ze toch niet kennen in katholieke kringen, en keren ze zich met al hun bagger richting stadsbestuur. Het is koren op de molen voor die andere NV: de NV-HAAT. Want deze heeft er een handje naar het mechanisme van de verongelijkten te herkennen en te bespelen. Meer zelfs, het is haar handelsmerk. In de ogen van de NV-HAAT is alles immers altijd de schuld van de anderen. Zij het de sossen, de vreemdelingen, de Walen of de asielzoekers. En dus mocht de actiegroep op de koffie bij kersvers Vlaams Minister van Onroerend Erfgoed, Matthias Diependaele, die de kans om zichzelf in het nieuws te werpen niet naliet te benutten.

Wat daar juist bij de Minister is besproken, is echter minder duidelijk, maar eerlijk gezegd niet mijn zorg. Ik zeg gewoon dat het opvallend is. Er zijn actiegroepen die al heel wat langer, massaler én kunstzinniger op straat komen, maar helemaal geen gehoor krijgen in die kringen daar. In tegendeel. Ik zou zelfs denken dat wanneer het echt gaat om inspraak krijgen, of wanneer het echt gaat om het beleid te veranderen, dat er dan juist helemaal niets mogelijk is.

En dat er geen geld is om de Sint-Annakerk te restaureren, wuiven de actievoerders gewoon weg. “Vorige week is men begonnen met de bouw van een skatepark in de Blaarmeersen. Daar is twee miljoen euro voor. De budgetten zijn er, alleen niet voor cultuur”, zo laat een van de actievoerders nog optekenen in datzelfde Nieuwsblad-artikel.

En kijk, daar heb je het: het vergelijk van de verongelijkten: een skatepark krijgt wel twee miljoen Euro, maar voor de St.-Annakerk zou er geen geld zijn?

Maak dat de kat wijs. En neen, skaten is geen cultuur. Bovendien, het Gentse stadsbestuur kondigde vorige week nog met veel bombarie aan dat ze de komende vijf jaar maar liefst 53 miljoen euro investeert in culturele infrastructuur. Drieënvijftig miljoen Euro! Alsjeblief!?
Ik herhaal: DRIE en VIJFTIG MILJOEN. EURO.

Och dat moet pijn doen. Want zo maar eventjes een miljoen voor een rocktempel en vijftien miljoen voor een opera, al dat zuur verdiende gemeenschapsgeld, al dat verloren geld, allemaal cadeaus, en wat krijgen wij? Ik hoor het actiegroep SOS St Anna zo al denken. Wij krijgen niks. Wij krijgen nooit niks. Nougatbollen. Gentse Neuzekens. Want die ongelovigen en al dat jong gespuis gaan lopen met ons belastinggeld! En wij, wij krijgen niet eens inspraak op de koop toe! Boehoe.

Terwijl het duidelijk mag zijn beste gelovigen: de niet gelovigen willen geen geld meer geven aan potsierlijke, van grootheidswaan getuigende gedrochten die gebouwd zijn met slavenbloed en verder enkel maar de miezerigheid van het mensdom weten te benadrukken. Dat is inderdaad het rijk van de gewetenloze commerçanten en de multinationals. Welkom thuis Louis Delhaize!


Op naar een nieuwe godsdienstoorlog?

En ondertussen gaat het van kwaad naar erger want is ook het trollenleger in actie gekomen. Ja misschien is dat wel besproken met de actievoerders toen ze daar op de koffie waren bij de minister? Want onder de alias: ‘een Gentenaar’ verschijnt zowaar op deze eigenste site een artikel dat zo uit de krochten van ranzig rechts lijkt te komen. Het is immers een samenraapsel van flauwe kul, nougatbollen en Gentse Neuzekens. Wat had je verwacht? Bagger op zijn Pallieters. Of is het Doorbraak? Van wat we zelf doen, doen we beter en doorspekt met verwijzingen naar het Grote Fiere Gent en overgoten met wat antikapitalistische slagroomleuzen à la Bloed en Bodem. Van het diepste bruin. En helemaal gratis. Zoals in beer op het land.

Maar waarom het Bisdom in deze wijk specifiek voor de Begijnhofkerk (O.L.V. Presentatie) kiest in de Lange Violettestraat en niet voor de St.-Annakerk, is in dat opzicht een bij mijn weten publiekelijk nog niet gestelde noch beantwoorde vraag. De kerk ligt slechts een kleine 500m verderop, in vogelvlucht nog minder, en je zou je kunnen afvragen waarom de actiegroep die claimt een gebouw te willen om te kunnen contempleren en te bidden en te kunnen genieten van de innerlijke stilte en zelfs af en toe eens een concertje te organiseren als ze dat zouden kunnen klaarspelen of een cultuurmarktje in elkaar te flansen of whatever, waarom ze daar dan niet heen willen gaan?
Welaan als het looprekje even meewil, hier zijn een paar mogelijke antwoorden.

Enerzijds is de keuze van het Bisdom gebaseerd op cultuurhistorische feiten. De begijnhofkerk is ouder en in oorsprong een echte christen-gemeenschapskerk en bijgevolg voor het Bisdom waardevoller dan de 19e eeuwse Sint-Annakerk die, men pluist er zelf maar eens de geschiedenis op na, slechts gebouwd werd ter meerdere eer en glorie van een textielbaron en zijn wedijver om een groot (stads)imperium uit te bouwen. Ja waar zijn die antikapitalisten die opkomen om dat toonbeeld van kapitalistisch paternalisme koste wat het kost in handen van de gemeenschap te houden?

Anderzijds is er de inhoudelijke reden. Want in tijden van tanend kerkbezoek, wordt de roeping op zichzelf teruggeworpen en keert men, geheel in de lijn van de huidige pauselijke encycliek, terug naar de basis: het evangelie. De beslissing staat dan ook voor een terugkeer naar de christelijke en humanistische waarden van verbinden, verzorgen en contemplatie. En waar beter dit te doen dan in een ommuurd begijnhof? Die oase van rust in de drukke stad.

Dat daar geen schreeuwers thuishoren die deze eerder zachtere en vrouwelijkere waarden niet onderschrijven, maar integendeel juist neigen naar het mannelijke en harde katholicisme, inclusief haar bekeringsdwang, spreekt voor zich. Al kan ik mij voorstellen dat de kerk ze nog steeds met open armen zal ontvangen. Want elk leven telt. Maar dan moeten ze wel aan het juiste adres[3] staan natuurlijk.

En als ze dat niet willen en ook geen Delhaize noch nougatbollen of andere Gentse Neuzekens, dan kan ik mij wel vinden in dit pareltje (en let ook op de kenmerkende rondboogarchitectuur!):

Llanera, Spanje. 2015. Voormalige St.-Barbarakerk. Kunstenaar: Okuda San Miguel[4]. Foto door Elchino Pomares.


Heiligschennis

En och ja, misschien hebben ze het nog niet zo verwoord, maar heiligschennis, dat is natuurlijk wat de actiegroep ervan denkt. Hoe durft de Stad Gent dit kroonjuweel aan de NV Delhaize te schenken, terwijl er zoveel schoons en goeds mee te doen valt? Dat het een eigenaar misschien is toegestaan zijn of haar eigendom van de hand te doen, doet niets ter zake. De kerk die is van ons en moet een uit de kluiten gewassen clubhuis voor senioren worden. Of iets gelijkaardigs. Een plaats waar onze grootheidswaan welig kan tieren en waar we met z’n allen samen kunnen komen en genieten van de prachtige historische schilderingen en de weergaloze akoestiek onder het verorberen van zelfgemaakte spekken. Het scheelt dat men het nog net niet over de Vlaamsche kam scheert, want dat een en ander niet meteen te rijmen valt met die spreekwoordelijke canon is natuurlijk evident. De kerk is immers in eclectische stijl gebouwd met kenmerken vanuit alle windstreken. Vlaams? Nougatbollen. Gentse Neuzekens. Al zou ik er ook niet meteen van verschieten dat men in die nationaalsocialistische kringen van de NV-HAAT, Vlaams Belang en dat trollenleger van hen ondertussen wat denkpistes aan het bewandelen zijn om dat alsnog te bewerkstelligen. Want ondanks hun strenge etnische leer zijn ze best heel flexibel wanneer die op henzelf zou komen te slaan. De geschiedenis is er immers slechts om naar hun hand te zetten.

Ik wil er ten slotte wel aan toevoegen dat de enige partij die consequent en al jaren tegen de uitverkoop van het onroerend goed van de stad (beschermd of niet), maar ook tegen de outsourcing van haar personeel of tegen de privatisering van haar diensten heeft geprotesteerd, omdat dat (volgens hen) eenzelfde strijd is, de PVDA is. Maar over die heiligschenners gaan we het hier niet hebben. De tijd van palaveren is nu voorbij.

 

[1] Het Kerkenplan waarin het Bisdom Gent de te sluiten kerken op haar grondgebied meedeelt en waarin ook de St.-Annakerk is vermeld, dateert van 2015.

[2] https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20191026_04686888

[3] Bisdom Gent, Bisdomkaai 1, 9000 Gent

[4] http://okudasanmiguel.com

Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!