Oneerlijke wetenschappers: er zijn er meer dan u denkt!  Elcker-Ik Centrum 9 mei 2014.

Oneerlijke wetenschappers: er zijn er meer dan u denkt! Elcker-Ik Centrum 9 mei 2014.

zaterdag 12 april 2014 14:26

DeWereldMorgen.be

Thema:

“Oneerlijke
wetenschap? Professor Gustaaf Cornelis schreef onlangs een uiterst openhartig
boek over het wel en wee in de academische wereld. Het blijkt er erger
gesteld te zijn dan de media berichten. Wetenschapsmensen liegen en sjoemelen
dat het een lieve lust is. Hoe kan je in onderzoek frauderen? Wat zijn de
gevolgen? Wat zijn de gevaren? Waarom zijn wetenschappers niet te vertrouwen?
Waarom doen ze het? Komt het ooit weer goed? Deze lezing met talrijke
voorbeelden biedt de toehoorder een kijk achter de coulissen van de wetenschap.”

Heb
het volgende weerhouden:

Waarom
gaat men over tot fraude? -> iedereen doet het: “het is des mensen”. En dit
onder publicatiedruk (opleggen van quota), het ego: prestige en men wil iets
bevestigd zien, competitie,…

Er
bestaan nu zo’n 20.000 geregistreerde toptijdschriften van 250 bladzijden elk die
per 3 maanden verschijnen = 20 miljoen bladzijden per jaar! Dat is zelfs
onmogelijk om allemaal te lezen! Zoveel disciplines zijn er niet, pakweg een
100-tal. Het biomedisch onderzoek neemt het leeuwendeel.

De
helft van het statistisch onderzoek is foutief!

Hoe
vaak is er sprake van fraude?

Hoe
meer controle, hoe meer fraude aan het licht komt?

Is
wetenschap nog betrouwbaar?

Wat
kunnen we nog geloven?

Is
herstel mogelijk?

Hoe
lossen we dit op?

http://chronicle.com/article/Something-Is-Rotten-in-Academe/125827/

het
topje van de ijsberg:

–     
Wat weten we van wetenschapsfraude?

o  
De gemediatiseerde gevallen

o  
Wat gespot wordt en teruggefloten

§  67,4 procent van de 2047 op
de ongeveer 500.000 per jaar terugge-trokken publicaties komt uit de
biomedische tak

§  Fraude is op 40 jaar tijd
vertienvoudigd!

o  
Wat we niet zien, maar wat wetenschappers zelf aangeven

–     
Waar hebben we weet van?

Response bias

De perfecte fraude

Methoden:

–     
Fabricage: men bedenkt zelf de “data” (voorbeelden legio = bij ieder
onderwerp)

–     
Massage: men past de gegevens aan

–     
Vervalsing: afbeeldingen tekenen en photoshoppen

–     
Selectie: negatieve data maskeren

–     
Plagiaat: over schrijven

Data fraude is funest, plagiaat is onhebbelijk.

Plagiaat is intellectuele diefstal en wordt
beschouwd als wetenschappelijk wangedrag

–     
Haspelen: knippen en plakken

Is geen probleem voor 68 procent van de studenten
en 41 procent geeft toe dit te gebruiken

Is geen probleem voor 77 procent van de bachelor
studenten

–     
Zelfplagiaat: zichzelf herhalen

–     
Opportunisme

–     
Conjunctureel onderzoek: bepaalde resultaten worden niet zo boeiend of “seksie”
ervaren omwille van wetenschappelijke, financiële of maatschappelijke redenen
omdat ze niet meteen bijdragen tot nieuwe ontdekkingen of medicijnen

–     
Absurde wetenschap: studies allerhande, bv

Naar links overhellen met je hoofd doet de
Eifeltoren groter lijken

Je plas ophouden heeft een invloed op de
geheugenfunctie

Onderzoek naar de vorm van paardenstaarten bij
dames

Waarom je al dan niet met je koffie morst als je
met je mok in rechte lijn stapt

Er is een verband tussen de chocolade consumptie en
het winnen van de Nobelprijs

–     
Absurde lonen

–     
Foutieve wetenschap: er wordt momenteel zoveel wetenschap geproduceerd
dat het geen wetenschap meer is. Wetenschap is “big business” geworden!

Oorzaken:

–     
Wat is de oorzaak van wangedrag:

72 procent vindt de publicatiedruk te hoog

64 procent vermoedt dat daarom collega’s fraude plegen

61 procent vindt dat de publicatiedruk zorgt voor
wantrouwen

–     
Er is meer aan de hand:

Begeleiding: een algemeen
te kort aan steun

Opleiding: de focus in de opleiding ligt vooral op
onderzoek maar de broodnodige kennis van onderwijs, management,… wordt
verwaarloosd

Transparantie en redelijkheid: er dient meer openheid
over het beoordelingsproces te komen

Werkdruk: is onhoudbaar in combinatie met een
privéleven vooral omdat deze werkdruk nauwelijks plaats laat voor innovatie en
originaliteit

-> Terug naar meer waarden dan
cijfers!

Vele
wetenschapmensen overwegen de academie te verlaten!

De
druk op jonge vorsers is veel te hoog: je dient 3,25 papers per jaar te halen
terwijl 1 al veel is!

Het
is moeilijk om te publiceren:

–     
Beperkt aantal tijdschriften per discipline

–     
Tijdschriften publiceren bijna uitsluitend positieve resultaten

–     
Tijdschriften hebben geen interesse voor herhaalonderzoek (= oude
bevindingen opnieuw onderzoeken of toetsen) => uitzondering is PLos ONE

–     
De moderne wetenschapper wordt geconfronteerd met een intense competitie
en psychische druk

–     
Het duivelse systeem: de financiering van universiteiten is gekoppeld
aan de wetenschappelijke output, het andere gedeelte wordt gesubsidieerd
a.d.h.v. de uitstroom van studenten

De boodschap is: volg je eigen tempo -> van kwantiteit
naar kwaliteit…

Gustaaf
Cornelis is professor wetenschapsfilosofie aan VUB en UA

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!