Onderzoeksjournalistiek
Onderzoeksjournalistiek, Belastingontwijking, Slavenhandelaars, Inconsistentie -

Onderzoeksjournalistiek

zaterdag 6 april 2013 13:11

Leve de onderzoeksjournalisten. We hebben zowaar nieuwe nationale helden. Internationale helden zelfs. Zomaar eventjes in beeld brengen wie zijn vermogen op belastingparadijzen heeft geparkeerd. Want mensen die vermogens daar parkeren zijn de zwaarste soort criminelen. Iedereen moet het recht hebben dat te zien. Ze beliegen niet enkel de fiscus, maar alle andere burgers, die voor hun criminele mastermind opdraaien. Het zijn de slavenhandelaars van vandaag.

Dat er nogwel eventjes een verschil is tussen een som die verschuldigd is omdat politici willen dat je hen die som verschuldigd bent niet betalen en mensen alle waardigheid ontnemen en hen verhandelen als waren ze zaken, laten we voor het gemak van spreken maar buiten beschouwing. Dergelijke complicaties maken het immers merkelijk moeilijker om de rijken die niet vrijwillig de helft van hun inkomen afstaan aan een logge en inefficiënte bureaucratie als de baarlijke duivel af te schilderen.

Los daarvan heb ik zo mijn bedenkingen bij dit heroïsche verhaal van de onderzoeksjournalistiek – natuurlijk met plezier bijgevallen door een immer moreel hoogstaande populistische beweging, die hier opnieuw een roede in ziet om de verwerpelijken der aarde mee te slaan. Toch. Ik denk dat de moreel verwerpelijken en hypocrieten in dit verhaal de onderzoeksjournalisten en hun bewonderaars in kwestie zijn.

U herinnert zich nog Wikileaks? Enkele klokkenluiders hadden zich op een onfrisse manier toegang verschaft tot de private gegevens van diplomaten, en die vrijgegeven aan het publiek. De mensen achter wikileaks, die immers de privacy van diplomaten geschonden hadden, werden (mijns inziens overigens volkomen terecht) vogelvrij verklaard. Politieke machthebbers in verlegenheid gebracht, vogelvrij verklaring volgt.

U herinnert zich nog News of the World? Dat was een krant – deel van het Murdochimperium – waarbij de ‘journalisten’ zich op een onfrisse manier toegang hadden verschaft tot de private gegevens van enkele artiesten, en die vrijgegeven aan het publiek. De mensen achter News of the World, die immers de privacy van wereldsterren geschonden hadden, werden (mijns inziens overigens volkomen terecht) vogelvrij verklaard. Wereldsterren in verlegenheid gebracht, vogelvrij verklaring volgt.

U herinnert zich offshoreleaks, een bende internationale onderzoeksjournalisten, die zich op onfrisse manier toegang hebben verschaft tot de private gegevens (meer bepaald bankgegevens) van enkele rijken, en die hebben vrijgegeven aan het publiek? De mensen achter die onderzoeksjournalistieke organisatie hebben de privacy van rijken geschonden, en worden uitgeroepen tot nationale helden.

Ben ik de enige die een kleine inconsistentie opmerkt in het voorgaande? Gelukkig niet, maar die stemmen krijgen helaas te weinig aandacht.

Mensen die exact hetzelfde doen, maar met een ander doelpubliek, zijn enerzijds criminelen, en anderzijds heroïsche onderzoeksjournalisten. Wie het briefgeheim van een zanger schendt moet worden gekielhaald. Wie het bankgeheim van een rijke schendt, verdient een eigen feestdag. Want zij hebben een stelletje belastingontlopers ontmaskerd.

Dat er een verschil tussen belastingontwijking en belastingingontduiking is, wordt niet in rekening genomen. Dat dezelfde mensen die rijken die belasting ontlopen verwijten vaak zelf in het zwart gaan werken is irrelevant. Dat ze zich in extralegale voordelen (die overigens vaak dan nog eens expliciet vrijgesteld zijn – cf. maaltijdcheqeus) laten uitbetalen, zich verzetten tegen de invoer van “slimme kassa’s” in de horeca en hun geld op een spaarboekje zetten om toch maar geen belastingen op de winst te moeten betalen, ook niet.

Dat zeer veel van de mensen met offshore bankrekeningen niet één belastingwet overtreden hebben wordt onmogelijk geacht, want ‘anders zouden ze niet offshore zitten’ – zegt de man met de pet, die drie dagen geleden voor de eerste keer een artikel las over hoe dergelijke constructies werken en wat de eventuele voor- en nadelen ervan zijn. Een artikel dat geschreven is door een journalist, eerder dan door een specialist.

Want specialisten, die weten niet waar ze over praten. Fiscalisten en boekhouders luister je niet naar, maar stop je achter de tralies. Het zijn gevaarlijke mensen. Ze weten immers waar de parlementairen onzorgvuldig geweest zijn, en maken handig gebruik van de bij momenten povere wetgevende capaciteit van ons parlement. Ik ken nog wel enkele regimes waar mensen die de zwakheden van de wetgever kennen achter tralies worden gestopt in naam van ‘het algemeen belang’.

En dat jaloezie één van de zeven hoofdzonden is, dat is iedereen uiteraard al lang vergeten.

Want wij zijn niet jaloers, m’neer.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!