Nazi’s verantwoordelijk voor drama in Meensel-Kiezegem

dinsdag 11 augustus 2015 17:02

Nazi’s verantwoordelijk voor drama in Meensel-Kiezegem en niet het
verzet, zo betoogde Roger Rutten op de jaarlijkse herdenking van de
razia’s in Meensel-Kiezegem op 9 augustus 2015. Het is een schandaal dat er geen
aandacht is voor de herdenking van de 2 razzia’s in Meensel-Kiezegem waar
63 gedeporteerden de dood vonden in de concentratiokampen.
Meensel-Kiezegem staat naast Oradour, Lidice,

Vinkt/Meigem, Putten
e.a.,
maar politiek, media en vredesbeweging blijven volledig afwezig.
Wie zorgt dat Meensel-Kiezegem in 2016 wél aandacht zal krijgen?

Toespraak burgemeester Rudi Beeken – 09/08/2015
Toespraak auteur Roger Rutten  –
09/08/2015

Toespraak Jozef
Craeninckx – 09-08-2015
 
         

“Niet het verzet dat een collaborateur
doodschoot maar het nationaalsocialisme, de bezetter en de ‘zwarten’ zijn
verantwoordelijk voor de wegvoering van 91 vreedzame burgers uit Meensel-Kiezegem”
, zo luidde kort samengevat de boodschap van Roger Rutten.
Het was een ander uitzicht op de razzia’s in Meensel-Kiezegem dan dat burgemeester Rudi Beeken enkele
minuten voordien gegeven had. De burgemeester legde vooral het accent op het
feit dat de actie van het ‘verzet’ de dood van vele onschuldige burgers
tot gevolg had. Wie had daar baat bij, besloot hij tot tweemaal toe. Ook
al werd de herdenkingsplechtigheid voor het eerst samen georganiseerd door
de 2 herdenkingsverenigingen in Meensel-Kiezegem,
het Herdenkingscomité
Augustus 44
en de
Stichting Meensel-Kiezegem, toch blijft de discussie
over wie nu verantwoordelijk is en of het allemaal we nodig of nuttig
geweest is, meer dan levend.
  

DeWereldMorgen.be
Rudi Beeken en Roger in een geanimeerde
discussie op de receptie na de herdenking

“Voor volgend jaar is het van belang dat de hoofdverantwoordelijken
voor de moord op zovele Meensel-Kiezegemmenaren in beeld komen, nl de
nationaalsocialisten en hun medewerkers in de bevolking. Zeker als de
verzetsdaden met gevolgen voor de burgerbevolking worden bevraagd of
aangeklaagd”
, zo ging ik achteraf in discussie met de burgemeester.
“Eerst ook respect voor het verzet, ook voor wie de collaborateur doodschoot,
voordat het drama van de wegvoering en dood waarvoor enkel de Duitse
bezetters verantwoordelijk zijn, kan verwerkt worden en solidair
herdacht”.
“Maar ik ben burgemeester van alle
Meensel-Kiezegemmenaren”
zo stelde de burgemeester, “en ik heb dus
begrip voor alle kanten in deze zaak”
. Ook het opnemen van de
verantwoordelijkheid en schuld door de collaboratie is een essentiële
factor in de verwerking van het leed veroorzaakt door de nazi-bezetting.
Aan al deze voorwaarden is vooralsnog niet voldaan, zodat de wonde van
Meensel-Kiezegem nog altijd open ligt.

Meensel-Kiezegem is dus nog altijd verstrikt in de vreselijke gevolgen van
een verzetsdaad die deel was van de terechte weerstand tegen een militaire
bezetter die uiteindelijk verantwoordelijk is voor 65 miljoen doden,
waarvan 27 miljoen uit Rusland en bijna 6 miljoen als gevolg van de
vernietigingscampagne tegen de joden. Maar ook 26.000 Belgische
weerstanders en gijzelaars en honderden dwangarbeiders en krijgsgevangenen
vielen ten prooi aan de repressie en moord door de nationaalsocialisten.
Uit Meensel-Kiezegem werden 95 burgers gedeporteerd, op 1 en 11 augustus,
nadat 4 medeburgers ter plaatse werden neergeschoten. Slechts 28 van hen
overleefden de deportatie door de nazi’s en hun Vlaamse medewerkers onder
leiding van Verbelen. Van de 71
inwoners die in Duitsland arriveerden, keerden er slechts 8 levend terug.
20 anderen keerden terug uit Leuven of Brussel.

63 gedeporteerden uit Meensel-Kiezegem vonden de
dood in de concentratiekampen, vooral in Neuengamme en 2 onderweg naar
Neustadt in Lübeck, waar in de Lübecker bocht in de Thlielbeck en de Cap
Arcona, waarbij 8.000 gevangenen na jaren
overleving in de kampen werden gebombardeerd en gemitrailleerd door de
Engelse luchtmacht. Een drama, dat ondanks een excellent recent boek
De
ramp in de Lübecker bocht
” nog altijd niet door de Engelsen werd
opgehelderd. De uitgever van het boek samen met een uitgebreide
Nederlandse vertegenwoordiging, ondermeer de vriendenkring Neuengamme,
waren aanwezig op de herdenking.

DeWereldMorgen.be
De herdenking start om 9h15 met een korte bloemenlegging
bij het gedenkteken in Meensel

DeWereldMorgen.be
 
   DeWereldMorgen.be
 
DeWereldMorgen.be
Een bloemenkrans in de vorm van een rode
driehoek.

Het betreft de rode driehoek van de politieke gevangenen en de bloemen
erin vormen in het wit een “B”, dat staat voor België. Deze kransen zijn
het handelsmerk van de Belgische vriendenkring van oud-gevangenen en
rechthebbenden van het concentratiekamp van Neuengamme, die steevast als
laatste neergelegd worden.
 
35 vlaggen van diverse weerstands- en vredesorganisaties van alle hoeken
van het land waren aanwezig op de herdenkingsplechtigheid die begon met
een korte maar ingetogen huldiging aan het Herinneringsmonument in
Meensel. Om het ander jaar wordt van locatie gewisseld, nu was Kiezegem aan
de beurt voor de herdenkingslechtigheid.
 
Het erekerkhof in Meensel werd
opgericht om de nabestaanden een plek te bieden waar ze naar toe konden
gaan, precies zoals anderen dat kunnen aangaande hun gestorven
familieleden of vrienden. Het gros van de graven op het erekerkhof is leeg
omdat de meesten in Duitsland gebleven zijn. Daarnaast liggen er ook nog
enkele anderen begraven: een klein meisje dat per ongeluk door haar
broer/verzetsman werd doorgeschoten, een moeder en dochter die om het
leven kwamen toen een Engelse bommenwerpen aan hun huis neerstortte en
twee inwoners die door een vliegende bom werden gedood in het Antwerpse.
  

DeWereldMorgen.be
De begraafplaats van de 63 vermoorde
burgers van Meensel-Kiezegem
ligt in Meensel. Een bezoek  is telkens weer erg confronterend.
DeWereldMorgen.be
 
DeWereldMorgen.be
 
DeWereldMorgen.be
 
DeWereldMorgen.be
 Marcel Trompet, een van de 43 uit
Meensel-Kiezegem die in
Neuengamme werden vermoord, Jozef Vandegaer, een van twee
die in de Cap Arcona hun  graf vonden.

  
In de kerk van Kiezegem gaf de deken
het kader aan waarbinnen de toenmalige misdaden en de huidige kunnen
begrepen worden. Meensel-Kiezegem stelt zich naast Oradour en Lidice en
vele andere plaatsen van represailles tegen de bevolking. Het kleine
dorpje Vinkt kan je
daar best aan toevoegen, stelden we in de
receptie aan de deken voor, daar zijn in de eerste oorlogsdagen ook 140 burgers zonder
pardon neergemaaid in de velden. Daar is recent trouwens een zeer
aansprekend herinneringsmuseum geopend,
site en
herdenkingsplaats Vinkt
.
  

DeWereldMorgen.be
Als niets meer heilig is, is niemand meer veilig.
DeWereldMorgen.be
 Einstein: Wie de herinnering niet eert heeft geen toekomst.
DeWereldMorgen.be

En ga nu allen heen in vrede. De deken weet wel dat het voor de
inwoners
van Meensel-Kiezegem nog altijd een loodzware opdracht is.


Als er niets meer heilig is, dan is niemand meer veilig
werd tot driemaal
toe in herinnering gebracht. Ook Einstein met z’n uitspraak, wie de
herinnering niet eert heeft geen toekomst
. Heb deze uitspraak evenwel
nergens kunnen terugvinden, maar waar is ze wel. Of bedoelde de deken:
Wie de geschiedenis niet kent
is gedoemd ze te herhalen
” van George Santayana.

Verzorgde herdenking

DeWereldMorgen.be
Alles in goede banen geleid door Vital
Craeninckx

En dan was het de beurt aan
de burgemeester en Roger Rutten

DeWereldMorgen.be
Toespraak burgemeester Rudi Beeken – 09/08/2015

 

Uittreksel: “Ik ben er van overtuigd dat het niet de wens was van 67
vermoorde dorpelingen, dat op 30 juli 1944 een 24-jarige kerel uit het
centrum van Kiezegem zou neergeschoten worden. En ik denk met mijn mening
in goed gezelschap te zijn. In het boek van de gebroeders Craeninckx uit
2004 las ik immers als volgt: “Nu zestig jaar later schrijven wij dit
boek als getuigen van een dramatische gebeurtenis waarvan de slachtoffers
zelfs op het moment van hun noodlottige levenseinde de zin niet hebben
kunnen vatten. Zij van wie wij nooit afscheid hebben genomen vragen ons
hun tolk te zijn bij het zoeken naar de diepere achtergronden van een
tragedie waarvan vooral onschuldige mensen slachtoffer werden en waar
uiteindelijk niemand baat bij had
.”.
De burgemeester bracht ook hulde aan Victor Malbecq, de voorzitter van de
vriendenkring van Neuengamma, die in de loop van het jaar, op 14/03/2015,
overleden is.

Het lied van de partizanen, uitgevoerd door de Koninklijke Harmonie St.-Jozef
O.L.V. Tielt op de herdenkingsplechtigheid van 09/08/2015 voor de
slachtoffers van de nazi-razzia’s in Meensel-Kiezegem op 1 en 11 augustus
1944. Zie het filmpje op Youtube – Klik op het beeld hieronder.


DeWereldMorgen.be

Partizanenlied

  
Roger Rutten: razzia’s
waren het middel om de bevolking te ontmoedigen

 

DeWereldMorgen.be
Toespraak auteur Roger Rutten  –
09/08/2015

 
DeWereldMorgen.be
 
 DeWereldMorgen.be
 
 DeWereldMorgen.be
Aandachtig beluisterd, niet van iedereen
applaus, van de burgemeester wel.

Uittreksel:”Vergeten
een nationaalsocialistische ideologie waarbij Hitlerfanaten mensen die hen
niet zinden als Untermenschen behandelden en hen naar concentratiekampen
stuurden of koudweg liquideerden. Vergeten al die miserie. En als we
sommigen mogen geloven had al die miserie, en hier keren we terug naar
Meensel-Kiezegem, aldaar niet plaatsgevonden als de Weerstand zijn
verstand had gebruikt. Indien de partizaan (Vranckx) die collaborateur
(Merckx) niet had neergeschoten, zou volgens hen plaatselijk oorlogsleed
zijn vermeden
.”

Roger Rutten legde ondermeer
nog de nadruk op het feit dat velen uit de collaboratie ongestraft
gebleven zijn,

van de 405.067 strafdossiers leiden er slechts 53 000 tot
een effectieve straf,  dat er veel te
weinig onderzoek gebeurd is, ondermeer ook naar de collaboratie in Meensel-Kiezegem. Roger
Rutten probeert deze hiaten op te vullen, ondermeer als auteur van:


Wit & zwart – Verzet en collaboratie in een
Vlaams dorp, 2008, Epo

Van Genk tot Mauthausen – Opmerkelijk verzet
en collaboratie in Vlaanderen, 2009, Epo

Oorlog & zwijgen –  Kinderen van verzetsmensen
vertellen, 2010, Epo

 
En tenslotte nam Jozef Craeninckx
het woord
,
huidig voorzitter van het NCPGR, de Nationale Confederatie der Politieke
Gevangenen en Rechthebbenden van België. “Wij staan voor een cruciale fase in onze
geschiedenis, de ouderen gaan de natuurlijke weg, de jongeren moeten het
overnemen, maar ze staan gereed”.
Twee opdrachten zag Jozef Craeninckx:
De politici de inzet en offers van tien duizenden voor ogen houden en
2 De herinnering aan hun leed en dood levendig houden voor de toekomstige
generaties.”
In de receptie achteraf voegden we daar nog een 3de aan toe:
opbouw van een herinneringscentrum waarin zowel informatie en documentatie
van de slachtoffers van het nationaalsocialisme verzameld en toegankelijk
gemaakt wordt. Zet dat maar eens op papier en stuur het mij op, zo zei
Jozef Craeninckx. 

DeWereldMorgen.be
  Toespraak van Craeninckx – Ook water
werd bedeeld aan de toehoorders

DeWereldMorgen.be
 
DeWereldMorgen.be
De natuur zal z’n werk doen maar de
jongeren staan gereed
om onze opdrachten over te nemen.
Toespraak Jozef
Craeninckx – 09-08-2015
 

Alle Menschen werden Brüder
– De Europese hymne, prachtig uitgevoerd door
de Koninklijke Harmonie St.-Jozef O.L.V. Tielt, zie Youtube-filmpjes, beeld hieronder
aanklikken


DeWereldMorgen.be

De Europese hymne

 
Bloemenhulde

De inzet van de vlaggendragers, die dit herdenkingsjaar niet weten waar te
gaan, en ook weer de talrijke gedachteniskransen en bloemstukken vanuit
een divers palet verenigingen, ze zijn altijd weer aanwezig. Het is altijd
goed uitkijken om niemand te vergeten en de verenigingen goed te benoemen.
Niet zo zoals in Slonsk/Sonnenburg, waar een vertegenwoordiger van de
Belgische ambassade in Polen (na veel inspanningen vanuit België) aanwezig
was, maar niet vernoemd werd, terwijl ook z’n toespraak geschrapt werd.
Hij is stante pede vertrokken, zonder er evenwel een politiek incident van
te maken. Hopelijk kan de burgemeester van Slonsk wat leren van deze van
Tielt en van de organisatoren die ook dit jaar alles piekfijn geregeld
hebben.
 

DeWereldMorgen.be
Zoals steeds was Achiel Six, naast vele
anderen, actief aanwezig

DeWereldMorgen.be
 
DeWereldMorgen.be
Leuven was prominent aanwezig in de hulde
naast tientallen andere
afgevaardigden uit alle delen van het land en Europa. De weerstand van
Leuven
telt in aantal het hoogste aantal Breendonkgevangenen (224) maar in
verhouding
tot de bevolking telt Lubbeek het hoogste aantal Breendonkgevangenen, 53
in totaal op 7 per 1.000 inwoners, het meeste van het ganse land. Voor
 meer info over de Breendonkgevangenen per gemeente, zie

BuG 235
on-line
   
  

DeWereldMorgen.be
De vermoorde burgers van Meensel-Kiezegem
aan wie hulde gebracht is

Politiek en Media: het is een schandaal dat
er geen aandacht is voor deze herdenking!

Meensel-Kiezegem staat in de trieste rij van nazi-wraakacties op de
burgerbevolking, Oradour, Lidice, Vinkt. De totale afwezigheid van de
gewestelijke of nationale politiek, van het koningshuis, van de
progressieve, vredes- of partijpolitieke organisaties, het kan de
initatiefnemers van deze jaarlijkse herdenking niet ontmoedigen. Zij
hebben de steun van Eddy Merckx en bij momenten van het koningshuis. Maar
dat doet niets af van het verraad aan de herinnering, het wegduwen uit het
collectief bewustzijn, het niet onder ogen zien van het leed uit het
verleden. Wie zal dan nog oog hebben voor het huidige leed of dat van de
toekomst.


DeWereldMorgen.be
Voor politiek en media spreken de doden niet meer mee

   
Update 23h –  Steven Rombaut
bericht: “Een kort fragment uit het interview met Oktaaf Duerinckx is
zondagmiddag verschillende keren uitgezonden: om 11u om Radio 1 en om 13u
op Radio 1, Radio 2 en Klara.”
Een neerslag daarvan of een
heruitzending van nieuws was evenwel nergens terug te vinden. Enkel het
verslag van de VRT-reporter in de Duitstalige versie. Met dank dus daan
Steven Rombaut voor deze verslaggeving.

En de media: Bij de start van de herdenking in Meensel was een VRT-wagen
aanwezig voor een radioreportage met Steven-Rombaut. Een heuse investering
op deze zonnige zondagochtend in het hart van het Hageland; wagen,
technieker, journalist. Alleen was de wagen met reporter al verdwenen voor
de herdenkingsmis in Kiezegem goed en wel begonnen was, om van de
herdenkingsplechtigheid maar te zwijgen. Misschien hebben we de reportage
in het middagnieuws gemist, zoals ter info meegedeeld aan enkele
geïnteresseerden op het vroege uur in Meensel. Of heeft de VRT op het
laatste ogenblik z’n reportage voor het middagnieuws op één toch afgeblazen, of vond de redactie van
het middagnieuws op 09/08/2015 het item te ‘mager’ om er over te
berichten? Op radio één is vooralsnog niets terug te vinden over Meensel-Kiezegem en de herdenking op 09/08/2015.
Maar er zijn mensen die een verslag gehoord hebben op Radio 2 regionaal.
Maar van TV-verslag of een uitgebreider reportage is geen sprake geweest,
of toch?

Update 17h42: Iemand uit Nederland signeleerde dat op de Duitse
versie van deredactie, zie

http://deredactie.be/cm/vrtnieuws.deutsch/landundleute/1.2410861
een
verslag stond van de herdenking in Kiezegem, maar dat hij er niets van kon
terugvinden op de ‘Vlaamse’ site, Schande!! was z’n commentaar. In het
artikel van VRT-journalist  U. Neuman klinkt het als volgt:

In Meensel-Kiezegem in
flämisch Brabant ist an diesem Sonntagmorgen den deutschen
Vergeltungsschlägen vom August 1944 gedacht worden. (Archivfoto von
Auschwitz)

Nach dem Mord an einem jungen Mann aus
einer pro-deutschen Familie wurden bei zwei deutschen Razzien rund
90 Dorfbewohner, das heißt so ziemlich alle erwachsenen Männer aus
dem Dorf, festgenommen und nach Deutschland gebracht. Nur einige
wenige haben das Konzentrationslager überlebt. Auf diese Weise wurde
Meensel-Kiezegem zu einem durch den Krieg am schwersten getroffenen
Dörfern Europas. Das erklärt Oktaaf Duerinckx gegenüber dem
VRT-Radio. Er musste zusehen, wie sein Vater mitgenommen wurde. “Unsere
Generation, meine Altersgenossen würde ich sagen, sind ohne Vater
groß geworden. Wir kannten den Begriff Vater gar nicht. Wir wussten
nicht, was das war”, so Duerinckx. “Wenn wir darüber haben reden
hören, dann sagten wir, wir haben das nicht. Wir waren rund 100
Kriegswaisen in so einem kleinen Dorf. Das hat das Dorf gezeichnet
und tut es noch immer.”

Oktaaf Duerinckx heeft dus aan een
VRT-reporter verslag gedaan en toelichting gegeven, maar is dit ergens op
de ‘Vlaamse’ VRT terug te vinden, graag een URL aub, of moet de
nieuwsgeving aan de bevolking wat herdenkingen betreft afhangen van de
Duitstalige verslaggevers van de de VRT en deredeactie?

 
Receptie in het ontmoetingscentrum


DeWereldMorgen.be
Ontmoetingscentrum halfweg Meensel en Kiezegem

DeWereldMorgen.be
  Ter herdenking aan de slachtoffers
van de razzia’s

DeWereldMorgen.be
   
DeWereldMorgen.be
Iedereen moest langs de rode kruispost 1944 passeren

Met boekenstand in de hall

DeWereldMorgen.be
 Medewerker Epo in de weer met de
boeken van Roger Rutten en andere

DeWereldMorgen.be
De vriendenkring Neuengamme was ook
aanwezig met een Nederlandse
vertegenwoordiging, die speciaal ook het belangwekkende en goed gedocumenteerde boek “
De
ramp in de Lübecker bocht
” onder de aandacht bracht,
Hier vonden ook 2 Meensel-Kiezegemmenaren de dood. Voor wanneer een
Belgische uitgave van het boek met de beschrijving van de Belgische doden?

En de tentoonstelling over

Meensel-Kiezegem in Hamburg

  

DeWereldMorgen.be


De tentoonstelling was nu ook te zien in het
ontmoetingscentrum (Nederlands-Engels, er bestaat ook een
Nederlands-Duitse versie van. De tentoonstelling kan aangevraagd worden om
op andere locaties te plaatsen. Hierboven een algemeen overzicht en
hieronder het detail van elk van de 5 panelen, het kleine beeld aanklikken
voor een uitvergroting. Elk beeld kan dan nog uitvergroot worden zodat elk
panel leesbaar wordt, anders downloaden en als foto openen. Deze vensters sluiten om terug te keren.

 

DeWereldMorgen.be


DeWereldMorgen.be


DeWereldMorgen.be


DeWereldMorgen.be


DeWereldMorgen.be


 


DeWereldMorgen.be
 
DeWereldMorgen.be
Onderwijzer Hendrickx, schreef onmiddellijk
na de bevrijding het boekje “SS-Terreur te Meensel-Kiezegem” – Is het nog
ergens te vinden?

“Vreemde elementen”
 


DeWereldMorgen.be



Aan het erekerkhof te Meensel staat
voor de kerk
bovenstaand plakkaat. Het
kan niet beter het dilemma illustreren waarin de gemeente
Meensel-Kiezegem nog altijd gevangene is van wat niet alleen hen, maar
miljoenen
inwoners van de Europa door het nationaalsocialisme werd
aangedaanen waar
schuld nog
niet ten volle opgenomen en boete nog niet gedaan is.Zolang men het verzet
als ‘vreemde elementen’ beschouwt en niet de nazi’s zal
herstel niet kunnen gebeuren en zal Meensel-Kiezegem geen vrede kennen.
En best is ook dit plakkaat aan te passen en zo mee de weg vrij te maken
tot een echte verwerking van het vreselijke dat is gebeurd en voortleeft.

Hierbij nog de link naar enkele getuigenissen uit de
brochure van Octaaf Duerinckx.
De brochure Meensel-Kiezegem, getuigenissen , is heruitgegeven, te
bestellen bij

Standaard Boekhandel 
 e.a.


Het boek Een klein dorp, een zware tol van Stefaan Van Laere en
Frans en Jozef Craeninckx, Standaarduitgeverij, 2004, ook te bestellen bij

Standaard Boekbandel
.

Verslag van de

Herdenking in 2012 met Simon Gronowski
in Meensel-Kiezegem.

Meensel-Kiezegem, een dorp als (g)een
ander
  


DeWereldMorgen.be
Herinneren om een toekomst te hebben zonder tralies
DeWereldMorgen.be
 Meensel-Kiezegem op hoge voet, nog niet op gelijke voet
DeWereldMorgen.be
En gefeest zal er ook worden in Meensel,
Kiezegem en Tielt in augustus 2015

 
Jan Hertogen
www.getuigen.be

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!