Kapitalisme nagels met koppen

zondag 5 april 2020 03:30
Spread the love

 

Het wanhopige beleid van een door paniek gedreven regering houdt in dat enorme hoeveelheden geld naar de industrie worden gegooid die instortten als reactie op de coronacrisis.  Monetaire autoriteiten creëren geld en lenen het tegen zeer lage rentetarieven aan de overheid die het pompt in de grote bedrijven en vooral aan de banken ‘om ze door de crisis heen te helpen’. De schatkist van de overheid leent in feite bedragen om de economie te behouden in wat ze zich voorstellen als ‘de normale, pre-viruseconomie’ alleen weet nog niemand wanneer die dag komt. Maar in werkelijkheid was het wereldwijde kapitalisme al daarvoor de oorzaak van de ineenstorting in 2020, en wel hierom; de littekens van het kapitalisme door de crashes van 2000 en 2008-2009 waren nog niet genezen.

Jaren van lage rentetarieven hadden bedrijven en regeringen in staat gesteld al hun problemen te “oplossen” door onbeperkt te lenen tegen lage rentekosten. Al het nieuwe geld dat door centrale banken in de economieën werd gepompt had de gevreesde inflatie veroorzaakt, vooral op de aandelenmarkten, waarvan de prijzen daardoor gevaarlijk ver weg van de onderliggende economische waarden en realiteiten slingerden. De ongelijkheden in inkomen en vermogen bereikten een historisch hoogtepunt, het systeem stortte in en de gewone man mocht de schuld van het neoliberaal systeem betalen.
Ondertussen had het kapitalisme kwetsbaarheden opgebouwd voor een nieuwe crash te voorkomen die door aantal mogelijke  aanleidingen zou kunnen voorvallen. De aanleiding was deze keer niet de instorting van banken in 2000 of   2008/9; het was een virus.

Het huidige beleid is er op gericht het “pre-viruskapitalisme” te herstellen, en zelfs als ze slagen zal dit ons terugbrengen naar een systeem waarvan het zo weer kan instorten door een andere aanleiding, het is al meermaals gebleken dat dit nefast is voor zowel mens als natuur.
Virussen maken trouwens deel uit van de natuur, ze hebben mensen al wel meer aangevallen – soms gevaarlijk – in zowel verre als recente geschiedenis. In 1918 doodde de Spaanse griep tot 50  miljoen mensen wereldwijd. Recente virussen zijn onder meer SARS, MERS en Ebola.

Wat van belang is voor de volksgezondheid is de paraatheid van elke samenleving: opgeslagen tests, maskers, ventilatoren, beschermingskledij, ziekenhuisbedden, beademingstoestellen en opgeleid personeel  om gevaarlijke virussen te beheren. In ons en andere landen worden dergelijke objecten geproduceerd door particuliere kapitalistische ondernemingen met als doel winst maken. Het was niet winstgevend om dergelijke producten te produceren en op te slaan,  en wordt nog steeds niet gedaan, dit kan ook niet in een neoliberale samenleving, iets opslaan brengt niets op van winst, en net dit is de kern van het probleem.
Zaken die ‘vervallen’ zijn worden verbrand of uitgedeeld aan carnavalsgroepen of noem maar op, maar niet vervangen door besparingen, winst is dus belangrijker dan volksgezondheid.

Onze overheid bevoorrecht neoliberalisme; het is hun primaire doel om dit te beschermen en te versterken, een gevolg daarvan is dat vandaag de 2160 miljardairs dat onze planeet telt meer geld hebben dan 4.600.000.000 (4.6 miljard) mensen, dat de 20 rijkste mannen meer geld hebben dan alle vrouwen in het hele Afrikaans continent waar ondertussen evenveel mensen wonen als in China.

Het resultaat is dat noch het privékapitalisme, noch de overheid de meest fundamentele taak van welk economisch systeem dan ook heeft vervuld: het beschermen en handhaven van de volksgezondheid, en lopen ze doorheen de hele pandemie achter de feiten aan, maken ze het normaal dat oudere mensen sterven in zorgcentra en niet meer naar ziekenhuizen moeten gaan, hoezo is dat nu plots een issue? Wat nu in industrie gepompt is om deze te redden kost een pak meer als wanneer de overheid zich voorbereid had, en hoeveel mensenlevens zou dit gered hebben?
Overheid en media mijden elke kritiek daarop alsook op het neoliberale systeem.  Ze debatteren allemaal over het virus, China, Rusland, migratie, slechte kwaliteit van mondmaskers, tonen programma’s totaal niets met realiteit te maken hebben enkel en alleen om kijkcijfers te halen en zo weer winst te kunnen maken, de reclame komt de mensen door de strot, echter als het geld opbrengt maakt het allemaal niet uit.

Wanneer onze overheid ervoor kiest om de economie terug aan te zwengelen zonder zekerheid dat iedereen besmettingsvrij is plaatsen ze een op winst gedreven systeem voor volksgezondheid.
Er zijn alternatieve systemen, systemen die niet gedreven worden door neoliberalisme en zaken als virussen beter kunnen beheren, zowat alles beter kunnen beheren. Hoewel het niet winstgevend is om alles wat nodig is voor een virale pandemie te produceren en op te slaan, is het wel efficiënt en red het levens in tijden van nood.

Laten we niet vergeten dat wetenschappers al tientallen jaren zeggen dat een grote pandemie om de 10 a 15 jaar kan komen.
We betalen allemaal belastingen, betalen allerhande verzekeringen voor moest er iets voorvallen, maar een neoliberaal systeem kent alleen maar winst en innen. Er is in 2018 nog gewaarschuwd door honderden wetenschappers dat niemand voorbereid is op een globale pandemie, maar in het huidige systeem waar besparingen de plak zwaait om het neoliberalisme constant te reanimeren was luisteren geen optie, integendeel nog meer besparingen in zorgsector en cultuur zwaaiden de plak, en op partijpolitieke agenda’s werd dit afgeschilderd als een ‘goede besparing’.
En ook hier faalt onze beeldvorming om nagels met koppen te slaan en ook hier heerst de overheid, alleen maar  kijken naar de raad van bestuur van onze media en je weet gelijk waarom de mensen niet realistisch geinformeerd worden.

Het neoliberalisme streeft  winst na ten koste van meer urgente sociale behoeften en waarden,  hierin is het totaal inefficiënt en zelfs ronduit contraproductief,  deze pandemie brengt die spijtige waarheid nu bij de mensen thuis.
Arbeiders vormen de meerderheid in alle kapitalistische samenlevingen werkgevers zijn altijd een kleine minderheid, het neoliberalisme geeft die minderheid de positie winsten en macht te verwerven om te bepalen hoe de mens en natuur als geheel leeft of sterft.
Dat is de reden waarom alle werknemers zich zorgen maken over hun banen, inkomens, huizen en bankrekeningen. De minderheid -werkgevers- beslist over al die vragen en sluit de meerderheid -werknemers- uit om die beslissingen te nemen, ook al moet die meerderheid leven met hun resultaten.
En dan zijn er allerlei instanties die de zaken moeten blussen op lokaal niveau en federaal niveau, en komt partijpolitiek weer in beeld als een onmachtig en fossiel instituut dat zich zorgen maakt over postjes die verdeeld moeten worden doorheen het hele spectrum van de maatschappij.
Natuurlijk is de hoogste prioriteit om de volksgezondheid en veiligheid voorop te stellen. En daarom denken werknemers in het hele land na om te weigeren in onveilige werkomstandigheden te werken, en wie kan ze ongelijk geven?

Het neoliberalisme heeft dus een algemene staking op de sociale agenda van vandaag gezet, en zal nog heel lang nazinderen na de coronacrisis, de gele hesjes zullen exponentieel groeien zoals het aantal besmettingen tijdens deze crisis, de mens heeft ingezien dat ons systeem totaal niet gemaakt is voor de noden van de bevolking, maar die van een op winst gedreven systeem dat niets of niemand ontziet.

We mogen niet opnieuw zo’n gevaarlijke en onnodige sociale instorting ondergaan. Zo verandert een virus nu ook de sociale agenda van vandaag, de vraag is of onze overheid kleur gaat bekennen of verder gaat doen alsof alles normaal is en wijzen naar andere landen waar hetzelfde probleem zich manifesteert. Want zeg nu eerlijk, als onze politici iets kunnen dan is het wel wijzen naar andere.

Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!