De community ruimte is een vrije online ruimte (blog) waar vrijwilligers en organisaties hun opinies kunnen publiceren. De standpunten vermeld in deze community reflecteren niet noodzakelijk de redactionele lijn van DeWereldMorgen.be. De verantwoordelijkheid over de inhoud ligt bij de auteur.

Kersenplukken met Stefan Hertmans

donderdag 11 november 2021 21:49
Spread the love

Geachte Heer Hertmans
Beste Stefan

Ik las je boeiende essay in DS van 6/11 jongstleden. Graag ga ik hier dieper op in. Want waar ik na een eerste lezing nog getroffen werd door de fijnzinnige nuanceringen en het doordachte denken, leek het me, naarmate ik het herlas, eerder neigend naar een sterk polariserend, zelfs tendentieus geschrift. En dat is vreemd, want ik kon mij er op vele punten ook wel in vinden.

Ik verklaar mij nader.

Vlaamse en nationale gezondheidspolitiek.
Uit uw beschrijving van de sociaaldemocratie en hoe deze in België evolueerde, haal ik dat U de ontzuiling als een gevolg ziet van een welbepaalde identitaire politiek of ‘onderstroom’, namelijk die van de Vlaams-nationale soort. Dat lijkt mij een misvatting. In de eerste plaats omdat de Vlaamse overheid pas in de jaren 80 van de 20e eeuw is ontstaan en de ontzuiling zich bij mijn weten toch al wat vroeger liet kennen.

Ik zou zelfs zeggen vanaf 1968. Het jaar waarin, zoals uzelf stipuleert, een vrijheidsstrijd woedt die de samenleving wou hertekenen “om bevrijding van de oude burgerlijke waarden, om totale individuele bevrijding” te bekomen.

Het is dus alsof U enerzijds de generatie van’68 wilt ontzien (want zij streden voor universele waarden) maar anderzijds datgene wat zij heeft bewerkstelligd, namelijk de ontzuiling die inderdaad een bevrijding betekende op sociaal vlak en de mogelijks negatieve gevolgen daarvan, nu in de schoenen wilt schuiven van het (Vlaams) nationalisme.

Het uitvallen naar dat nationalisme is natuurlijk gemakkelijk vanuit een zekere politieke hoek en we zien die tendens, zeker sinds de start van de coronapandemie, ook op internationaal vlak sterk uitgespeeld worden. De smeercampagnes tegen Trump en consorten zijn los van hun respectieve gevoerde politiek (die evengoed neoliberaal en kapitalistisch zijn/waren) voornamelijk een uiting van dit: het nationalisme heeft afgedaan. Zeker wanneer het zich laat vertalen in de vorm van een economisch protectionisme. De nieuwe wereld zal globalistisch zijn of niet, zo is de teneur, want de problemen overstijgen de nationale grenzen.

Dat laatste klinkt logisch maar komt volgens mij neer op een zoveelste expansiedrift van een op hol geslagen marktsysteem waarin medezegging-schap of noem het gewoon democratie, verder wordt uitgehold tot zelfs volledig van de kaart geveegd. Nog los van het feit of de problemen daadwerkelijk die problemen zijn die we ervan maken, maar daarover later meer.

Wat België en die neoliberale politiek betreft moet toch duidelijk zijn dat die zich evengoed manifesteerde op het nationale niveau als op het door U zo gehekelde regionale niveau. Ik zou zelfs meer zeggen, mocht het Vlaamse niveau een andere economische politiek voeren dan de neoliberale, dan had ze allicht niet eens kunnen bestaan.

We kunnen daarvoor ook het veelgeplaagde departement Volksgezondheid even als voorbeeld nemen. Wie de lijst met Vlaamse Ministers van Volksgezondheid opzoekt, merkt dat vanaf de tweede Vlaamse regering (1985, Geens 2), die post vrijwel uitsluitend is uitgeoefend door de Christendemocraten. Met uitzondering van de periode 1999-2004, waarin Agalev-ministers even de fakkel overnamen. Maar ook wanneer voor de eerste maal die vermaledijde nationalisten een belangrijk deel uitmaken van de Vlaamse regering (2009, N-VA) is een christendemocraat Minister van Volksgezondheid. Wanneer we deze oefening op nationaal niveau maken, dan zien we opnieuw dat in het naoorlogse België tot 1988 de post van Minister van Volksgezondheid vrijwel uitsluitend naar CVP/PSC is gegaan en dat vanaf 1988 voornamelijk de PS/SP daar de dienst uitmaakt.

Om maar aan te geven dat de huidige tendensen (en tekorten) in de sector niets van doen hebben met een al of niet identitaire / Vlaams-nationalistische politiek, maar alles met een economisch bestel waaraan juist de centrumpartijen hebben gewerkt. De deregulering onder impuls van het neoliberalisme liet immers een uitgeklede sociaaldemocratie achter, klaar om te worden verscheurd door de wolven in maatpak. De stille overname (2002) waarover Noreena Hertz het in het zog van de andersglobalistische beweging had, is nu voltooid. De overheid werkt voor de Corporate Industry. Ze dicteert haar wetten. En dat mag/moet je behoorlijk letterlijk nemen, of het nu gaat over 3M of Pfizer.

De notie vrijheid.
U heeft het verder over vrijheid en dat het een controversieel begrip is geworden, alsook dat zulks beseffen een grote ontnuchtering was voor de universalistische droom van het humanisme. Bij dergelijke bewering slaak ik een diepe zucht. Vooreerst lijkt vrijheid mij steeds een controversieel begrip te zijn geweest. Niet enkel vanwege de ruime invulling die eraan gegeven kan worden, maar ook en vooral vanwege de mogelijke gevolgen die zij heeft gehad ten overstaan van de machthebber(s). Wanneer U daar vervolgens vandaag een defensieve toon in ontwaart, stel ik mij de vraag of zulks dan niet juist het bewijs is dat zij in de verdrukking staat?

U lijkt moeite te hebben met de diversiteit waarin vrijheid zich (vandaag) manifesteert. Het is een boutade te zeggen dat de vrijheid van de ene eindigt bij de vrijheid van de andere, maar ik sta voornamelijk versteld van het feit dat U dit eveneens koppelt aan een medische behandeling. Concreet: de effectiviteit van deze behandeling wordt volgens deze gangbare redenering teniet gedaan door de vrijheid van zij die deze behandeling niet wensen te ondergaan. Dat is een wel zeer vreemde gedachtegang en gelukkig heeft de medische realiteit deze bewering al naar de prullenmand verwezen. Want wanneer het vaccin dat U neemt, U niet beschermt, hoe zal het vaccin dat ik neem, U dan concreet moeten beschermen? Neen, beste Stefan, er ligt helemaal geen vrijheid in het verschiet bij het platspuiten van de bevolking met deze zogenoemde vaccins.

In tegendeel. Zowel op medisch als sociologisch vlak lijkt deze keuze juist uit te draaien op een soort worstcasescenario. De Duitse-Amerikaanse filosoof Günther Anders heeft overigens vorige eeuw reeds diepgaand onderzoek verricht naar de negatieve gevolgen van technologie, waaronder we uiteraard ook de voorgeschotelde ‘vaccins’ moeten verstaan. De technologie, zo gaat Anders’ betoog, ontslaat via het handelen of de arbeid, de mens immers van elke moraliteit (The Obsolescence of Man.)

Arbeid maakt dus vrij van geweten en het geloof in de techniek is vandaag ook eenvoudig door te trekken naar het geloof in de werking van de huidige ‘vaccins’, die uiteraard boven elke verdenking worden gesteld. Een vaccin is immers een vaccin. Günther Anders zou hierin een bewijs hebben gezien van de ontkoppeling van het oorspronkelijke product naar het surrogaat, de objectivering die omslaat in het vervangbare, de vervluchtiging: men kan zich niet meer voorstellen wat men maakt want het uiterlijk verraadt niets (meer) van het gebruik. Elke vloeistof kan derhalve een vaccin worden genoemd, als het maar middels een spuit in het lichaam wordt geïnjecteerd. En kijk, het venijn zit hem duidelijk in de staart, een uiterst experimenteel, nieuw product – met mRNA-techniek – komt net op tijd het kapitalisme redden van het failliet.

Wie dus pretendeert dat de huidige vaccins en de vaccinatiecampagne tegen corona een dam van solidariteit zullen opwerpen tegen het wilde, globalistische kapitalisme, dwaalt grandioos.

Maar ik had het over vrijheid.
De door U gebruikte verwoording komt mij in deze nogal problematisch over. Alsof zij aan elkaar gelinkt zijn, somt U immers enkele voorbeelden op van zogenaamde ‘egoïstische’ vormen van vrijheid: “Het opeisen van vrijheid om niet samen te werken, de vrijheid om niet gevaccineerd te worden, de vrijheid om democratische spelregels aan de laars te lappen.” Wanneer we ons echter de vraag stellen wie nu juist de democratische spelregels aan de laars lappen, dan zijn dit toch duidelijk niet de mensen die ervoor kiezen niet deel te nemen aan dat grootschalig medisch experiment, maar juist zij die deze democratische spelregels überhaupt kunnen aanpassen en aan hun laars lappen, namelijk de machthebbers zelf!

En wat is het opeisen van vrijheid om niet samen te werken anders dan het uitoefenen van die bewuste vrijheid? Waar stopt het eigenbelang en begint het belang van de groep? En is tenslotte, het opgaan van een individu in een groep niet eveneens tegelijkertijd een actie ingegeven vanuit het eigenbelang? Het zijn vragen die we niet meteen op een drafje kunnen beantwoorden en dan is het uiteraard nog makkelijker om de grondrechten of democratische spelregels gewoon even terzijde te schuiven.

Baas in eigen buik! My body, my choice.
Een van die leuzen welke ik via overlevering overigens heb opgepikt uit die hele vrijheidslievende periode van mei ’68, is de volgende: Baas in eigen buik. Ze refereerde naar het recht dat werd opgeëist van vrouwen om ongestraft abortus te kunnen ondergaan wanneer ze zwanger waren en geen directe kinderwens hadden. Dat werd (en wordt vandaag nog steeds) ter discussie gesteld door mensen die van mening zijn dat er zoiets bestaat als het algemeen belang, of toch minstens door zij die de algemeen maatschappelijke en sociologische noodzaak tot voortplanting van de mens onderschrijven. Zelfs wanneer een conceptie een gevolg zou zijn van verkrachting blijken sommigen nog vast te houden aan dat grondidee! Ik moet U niet vertellen, Stefan, dat zulks afstotelijk, vrouwonvriendelijk en paternalistische visie gelukkig en dankzij dat protest van toen sterk aan invloed heeft ingeboet. Hoewel die op de keper beschouwd nog steeds bestaat. Probeer je als jonge vrouw bijvoorbeeld maar eens uit overtuiging te laten steriliseren.. Maar dit terzijde. Wat ik wil zeggen is dat het eigen lichaam (my body, my choice) toch wel het ultieme onderwerp is waarover men in alle vrijheid hoort te kunnen beslissen, zonder dewelke men feitelijk zelfs niet over vrijheid kan spreken. Het obsessieve en dwangmatige karakter van de huidige vaccinatiecampagne zegt overigens ook veel over huidige vorm van samenleven.

Het vaccin als de Grote Gelijkmaker?
In bedekte vormen lijkt U dus in uw essay te pleiten voor vaccinatie als ware het de Grote Gelijkmaker. Een daad van altruïsme en solidariteit. We spuiten ons een weg naar de vrijheid en de gezondheid van iedereen! Helaas was dit voor de publicatie van uw essay op medisch vlak al behoorlijk achterhaald. Een ‘vaccinatie’ behoed je immers niet van ziekte noch van ziekenhuisopname, en zelfs niet voor de dood of het besmetten van je oma. Maar dit lijken maar bijkomstigheden net zoals weigeraars egoïsten lijken of zelfingenomen en geschiedenis vervormende individuen die het vooral niet begrepen hebben.

Interessant is echter dat het nemen van een covid-injectie opmerkelijke gelijkenissen vertoont met initiatieriten voor exclusieve clubjes, als ware het een inwijding of een doop in – jawel – een of andere tribale samenleving. Om toegang te krijgen moet immers een ritueel volmaakt worden. Iets van het individu moet de bereidheid tot overgave aan de groep duidelijk tot uiting brengen. Er moet bewezen worden dat je een risico wilt lopen voor de groep en dat risico is expliciet lijf-gebonden (bio-politiek). Eens geïnjecteerd en uiteraard voorzien van het geldige merkteken (nu de QR-code, in primitievere vormen bv. de tattoo) is men opgenomen in de groep of samenleving.

Merk tevens opnieuw de expansiedrift op; de exclusieve club is niet langer kleinschalig of zelfs marginaal, maar spreidt uit zich over de gehele bevolking. Iedereen moet erbij betrokken zijn. Alsof er na de initiatie, die uiteraard best – zoals bij de eerste de beste godsdienstovertuiging – periodiek herhaald wordt, geen andere vormen van uitsluiting meer zullen bestaan: geen racisme, geen seksisme, geen klassenverschil, niets. Wij allemaal Reuzegommers!

Het is overigens vreemd dat U van de drie grote vraagstukken voor de komende eeuw in uw essay ook de pandemie vermeldt en niet, ik zeg maar iets: oorlog of hongersnood. Maar die zijn misschien wat oubollig geworden? Of ze drukken ons teveel met de neus op de feiten, namelijk dat we er maar niet in slagen, ondanks al onze rijkdom en vernuft, deze problemen daadwerkelijk de wereld uit te helpen.

Volgens Charles Eisenstein (the Coronation, maart 2020), is dat omdat we de problemen die we zelf creëren niet kunnen bevechten. Tenminste niet zonder grondige zelfreflectie.

In die hele oorlogsretoriek tegen het virus vind ik het dan ook opmerkelijk dat er nergens een parallel getrokken wordt met de voorgaande oorlogen zoals we die gevoerd hebben tegen de terreur of tegen de drugs. Allicht is dat omdat die even futiel zijn geweest in het bereiken van hun doel en meer zelfs gewoon zijn uitgelopen op regelrechte fiasco’s. Fiasco’s voor de mensen ter plaatse wel te verstaan. Niet voor de aandelenkoersen en het selecte clubje verzamelaars van rijkdom en macht.

Alle gekheid op een stokje, lijkt het mij bij herlezing van uw essay alsof U maar een beetje aan het kersenplukken bent gegaan. Zodanig dat ik mij stilletjes afvraag of het erom gedaan is? Zelfs de metafoor van die paddenstoel, waarin U hoopvol lijkt te willen zeggen dat er wel degelijk een leven mogelijk is op de ruïnes van het kapitalisme – alsof we ons dat niet kunnen voorstellen – maar dat dat leven dan wel uren in de wind stinkt en evengoed gebaseerd is op de uitbuiting die datzelfde kapitalisme heeft grootgebracht.

Ik heb het in elk geval begrepen, Stefan.
Nu de rest nog.

Vriendelijke groet
Frank Colle

 

Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!