De community ruimte is een vrije online ruimte (blog) waar vrijwilligers en organisaties hun opinies kunnen publiceren. De standpunten vermeld in deze community reflecteren niet noodzakelijk de redactionele lijn van DeWereldMorgen.be. De verantwoordelijkheid over de inhoud ligt bij de auteur.

Een standbeeld voor de moordenaar van Gandhi? Over de perikelen van de vrije meningsuiting van India tot Antwerpen

Een standbeeld voor de moordenaar van Gandhi? Over de perikelen van de vrije meningsuiting van India tot Antwerpen

zondag 26 juni 2022 07:00
Spread the love

Op 30 januari 1948 werd Mahatma Gandhi doodgeschoten door Nathuram Godse, die voor deze moord werd opgehangen en met een reputatie van walgelijk monster de geschiedenis inging. Maar sinds enige tijd is hij aan een come-back bezig. Op allerlei plaatsen in India kreeg hij gedenkplaten en standbeelden. Binnen het Hindoenationalisme is hij uitgegroeid tot een icoon. Zijn verjaardag wordt gevierd, en er is zelfs al geprobeerd een stad naar hem te noemen, maar dat mislukte.

 

De huidige populariteit van de moordenaar van Gandhi berust op de afwijzing van Gandhi’s concept van India als een inclusieve staat, waar de geloofsovertuigingen, met name hindoeïsme en islam, vreedzaam naast elkaar moeten kunnen bestaan. Dat concept is door de realiteit voorbijgestreefd: de confrontaties – van rellen tot moorden en lynchpartijen – zijn, zoals iedereen weet, een terugkerend fenomeen in India.

 

Dubbelzinnigheid binnen de Janatapartij

 

Zelfs binnen de regerende hindoe-nationalistische Janatapartij wordt er gesympathiseerd met Godse, wat een aanvaringskoers tegenover de islam inhoudt. Die strekking leidde onlangs nog tot een zware diplomatieke rel toen twee functionarissen van de partij beledigende uitspraken over de islam deden. Een woordvoerster van de partij, Nupur Sharma, sprak over de profeet Mohammed in termen die even dwaas als irriterend waren. Het ging, zoals zo vaak, om het huwelijk van de profeet met een jong meisje, waar wel eens het etiket pedofilie wordt opgeplakt, of, zoals in dit geval “verkrachting”. Dat is natuurlijk onzin, want je kan niet zomaar normen en begrippen van vandaag toepassen op situaties en zeden van een ver verleden. Ook een andere partijfunctionaris, Naveen Kumar Jindal, maakte anti-islamitische opmerkingen.

 

Dat leidde tot grote verontwaardiging en protest, dat al gauw werd overgenomen door islamitische landen waarmee India nauwe en essentiële economische relaties onderhoudt. De BBC vat het zo samen: “India’s handel met de Gulf Cooperation Council (GCC), die Koeweit, Qatar, Saoedi-Arabië, Bahrein, Oman en de Verenigde Arabische Emiraten omvat, bereikte 87 miljard dollar in 2020-2021. Miljoenen Indiërs leven en werken in deze landen en zenden miljoenen dollars naar huis. De regio is ook de belangrijkste bron voor India’s energie-import. De Indische premier Narendra Modi was een regelmatige bezoeker van de regio sinds hij aan de macht kwam in 2014. Het land heeft al een vrijhandelsakkoord getekend met de Verenigde Arabische Emiraten en is in gesprek met de GCC voor een grotere overeenkomst. De heer Modi heeft ook de zeer vernieuwende ceremonie voor de eerste hindoetempel in Abu Dhabi in 2018 bijgewoond – ze werd omschreven als een voorbeeld van de groeiende banden tussen India en de regio.”

 

Tegen deze achtergrond is het begrijpelijk dat de Janatapartij zich haastte om zich te distantiëren van haar onruststokende functionarissen en die uitrangeerde. Maar de zaak krijgt allicht nog een juridisch staartje, want tegen Nupur Sharma werd een klacht neergelegd en daardoor wordt er een gerechtelijk onderzoek opgestart. Het Indiase strafwetboek voorziet in paragraaf 505 tot drie jaar gevangenisstraf, of een boete, of allebei, voor wie publieke uitlatingen doet die haat en vijandschap tussen religieuze gemeenschappen creëren.

 

De patylogie van Frankrijk

 

Het is wijs dat er zo’n wetgeving bestaat in India, waar de spanning tussen de gemeenschappen zulke explosieve afmetingen aanneemt. Zoiets ontbreekt in Frankrijk, waar een ontaard begrip van vrije meningsuiting domineert. De cultus die president Macron gecreëerd heeft rond de vermoorde leerkracht Samuel Paty, en die hij in het teken plaatste van de vrije meningsuiting, is in feite een vrijbrief voor het mateloos beledigen van moslims. Wat eufemistisch “vrije meningsuiting” en “karikaturen” genoemd wordt, was in feite een totale belediging van de hele islam door de profeet Mohammed naakt te tonen met allusies op anale seks. Dat is in Frankrijk niet strafbaar, maar dat zoiets in het secundair onderwijs moet worden getoond is wel een vergaande ontsporing. Frankrijk zou gebaat zijn met een wet zoals die van paragraaf 505 in India. (Overigens: in het verleden werd ooit een Frans weekblad veroordeeld wegens een cover die spotte met de paus – dat werd door de rechtbank als beledigend voor de katholieke gelovigen beschouwd en afgestraft.)

 

Intellectuele verwardheid in België

 

Bij ons in België sprongen, na de moord op Samuel Paty, de rectoren van de universiteit meteen op de kar van Macron door een ronkende verklaring te publiceren. Nog voor de zaak-Paty zelfs maar onderzocht was hadden zij al een interpretatie en een statement: “Als rectoren roepen we alle overheden, in welk land dan ook, op de vrijheid van meningsuiting met alle middelen te beschermen en te bevorderen. Onverdraagzaamheid wijzen we resoluut af.” Het toelaten van extreem beledigende cartoons, uiting van radicale islamhaat, in het secundair onderwijs moet met alle middelen beschermd worden en valt onder de verdraagzaamheid waartoe wij verplicht zijn?

 

Een van de rectoren, Van Goethem, kwam de laatste tijd in het nieuws met uitspraken over de vrijheid van meningsuiting. Toen er enige opschudding ontstond omdat Tom Van Grieken kwam spreken aan de KUL, verklaarde de rector van de Antwerpse universiteit: “Iedereen mag zijn opinies uiten, zolang die binnen grenzen van strafwet vallen.” (Nieuwsblad, 26 mei 2022)

 

Vervolgens bleek deze zeer liberale rector het niet te kunnen verdragen dat enkele personeelsleden van zijn onderwijsbedrijf in een privégesprek bescheiden kritische bedenkingen maakten over migrantenjongeren en hun gedrag en taalgebruik. Die werknemers werden publiekelijk aan de schandpaal gezet, zonder zich zelfs maar te mogen verdedigen. De hele islam op de meest obscene manier beledigen, dat is geen probleem, maar iets kritisch zeggen over migrantenjongeren – owee!

 

Het ideologisch-filosofische kompas van de rector van de UA is het noorden kwijt. Net zoals dat kompas bij de Franse president. De kwestie van de vrije meningsuiting is, van India tot Antwerpen, toe aan kritische doorlichting en reflectie.

 

 

https://www.theatlantic.com/international/archive/2022/06/godse-cult-gandhi-assassin-india/661154/

https://www.fijitimes.com/two-killed-as-muslims-and-hindus-clash-in-india/

https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61701908

https://www.youtube.com/watch?v=vWb8Wzg1ZgI (Geert Wilders)

https://www.dewereldmorgen.be/community/het-non-debat-over-de-moord-op-samuel-paty/ (over de stellingname van de rectoren)

Creative Commons

take down
the paywall
steun ons nu!