Oostende, een gezelschap van Marokkaanse Belgen. Meeuwen voederen is een kunst. © S. Hublou-Solfrian

Een beeld zegt meer dan duizend woorden. Echt?

zaterdag 4 juli 2020 13:31
Spread the love

De column (met profiel icoontje) over foto’s in de media op de opiniepagina van De Standaard van 4 juli vond ik, en vooral de schrijver en fotograaf in mij, bijzonder interessant. De ombudsvrouw belicht boze brieven over recente foto’s in de krant. Mijn vaststelling is eveneens deze, na jarenlang toekijken en reflecteren: mensen gaan nog te vlot en te impulsief met foto’s om. De mooie uitdrukking “Een beeld zegt meer dan duizend woorden”, die wellicht al generaties meegaat, is mooi maar erg eenzijdig en zelfs misleidend. Wie echt aandachtig naar een foto kijkt en haar boodschap wil begrijpen, komt geregeld in de woestijn terecht. Een terrein dat indruk maakt, maar waar je zonder bakens gemakkelijk in verloren loopt en verdwaald.

 

Mens en dier

Woorden zijn immens nuttig om je als mens verstaanbaar te maken. Om boodschappen door te geven. We gaan er al duizenden jaren, wellicht honderdduizenden jaren mee om. Het zijn de beste “symbolen” waar de mens mee werkt, dat enige dier dat vaak en op verfijnde manieren “het symbolische dier” is.

 

Digitale fotografie

Mijn ouders waren beiden (semi)professionele fotografen, in de jaren veertig en vijftig. Mijn broer en ik maakten al foto’s van onze kindertijd. Toen fotograferen soms nog omstaanders ongerust maakte. Mijn broer heeft ooit op de school waar hij les gaf, last gekregen omdat hij uit liefde en interesse in zijn leerlingen op de speelplaats wat beelden, souvenirs, had geschoten. Dat was in de jaren tachtig, intussen maken miljarden mensen, maakt iedereen “kiekjes”, vaak met de smartphone, die een zegen is voor het fotograferen, alleen al omdat het toestel uiterst compact is, en je het bijna altijd bij je hebt. Veel kansen om een interessante of mooie foto te maken, doen zich onverwacht voor.

Terecht merkt de ombudsvrouw op dat de bijschriften bij de foto’s in de krant zeer belangrijk zijn. Goede, doordachte bijschriften kunnen helpen vermijden dat mensen ongenoegen ervaren, onbegrip of verontwaardiging.

 

Toren van Babel

Laten wij beide talenten, ons uitdrukken met beelden en met woorden, in goede geschreven taal, vooral blijven cultiveren. Misverstanden kunnen tot verschrikkelijke toestanden leiden. In een wereld waarin anderhalf miljard mensen hun gedachten mogen uitdrukken via Facebook, zoals Tom Naegels in het laatste opiniestuk in deze krant vandaag aangeeft, wordt het meer dan ooit belangrijk dat wij de communicatie helder en trefzeker voeren. Anders dreigt een situatie zoals deze die al in de bekende parabel in de evangelies is beschreven: spraakverwarring op de werf van de (hoog)moedige mensheid die met inzet van haar (nieuwe) krachtige materiële vermogens tot in de hemel wil reiken.

Psychose

Misverstanden, zo weet de psychologisch geschoolde mens, kunnen in bepaalde dramatische omstandigheden zelfs de vreselijkste vorm van geestelijke crisis triggeren bij de mens, de psychose. Waarbij de persoon die verkeerd is begrepen, de trappers kwijt raakt, en interpretaties gaat maken die nog zeer weinig verband hebben met de echte werkelijkheid. En daarbij soms jarenlang door de bijhorende heftige innerlijke stormen en pijnen zal moeten gaan. Zo’n vaart zal het niet gauw lopen in het digitale- en mediawereldje. Maar een verwittigd man is er twee waard.

Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!