De laatste dag

De laatste dag

vrijdag 13 maart 2020 18:15
Spread the love

Op de dag van de sluiting van de laatste mijn namen de notabelen en de mijnwerkersdelegatie voor de laatste keer de lift naar het carboon. Voor de meeste notabelen was het de eerste keer. Op min achthonderd werd alles wat door de mens was geconstrueerd tot erfgoed verklaard, als getuigenis van de voorbije ondergrondse tijd en strijd. Vervolgens keerden ze terug en vond  in het holoceen een bovengronds moment van stilte plaats.

Daarna werd het signaal gegeven tot de start van de werken. Een metersdikke betonnen stop sloot de mijngangen af. De schachten werden met beton gevuld, een werk dat maanden in beslag nam, de bovenste gedeelten werden opgevuld met leem uit de streek en finaal afgesloten met betonnen dekplaten. De ondergrondse pompenzaal, waar krachtige centrifugaalpompen, aangedreven door zware electrische motoren, het insijpelende mijnwater naar de bovengrond pompten, werd buiten werking gesteld. De mijngangen liepen onder.

de tunnelboormachines / de pijlers / de kreeftenladers met boorarm / de zijdekipladers / de Pauratdelvingsmachine / de ankerbouten / de sporen / de trommelsnijmachines / de Eickhoff-nismachine /de nismachine HZ1 / de nismachine ESA / de bokschilden / de wandelende ondersteuningen met hun hydraulische stempels / de drukcilinders / het elektrische onderstation met zijn schakelapperatuur van Hazemeyer en zijn schitterende art deco vloer / het peperdure koper…

Een verbijsterende hoeveelheid materialen, weerslag  van opeenvolgende innovaties en getuigenis van experimenteerdrift van industriëlen en ingenieurs die de kolonisatie van het carboon wereldwijd tot diep in de twintigste eeuw tot hun prioriteit en proefstation hadden gemaakt en die, in hun ambitie om alsmaar meer en sneller en efficiënter te ontginnen, erin bestond om voor elk technisch probleem een oplossing te vinden, werd van de ene dag op de andere afgeboekt op nul.

De beslissing van de directie om alles achter te laten was ingegeven door het argument dat de deconstructie en het naar boven halen – kortom de recuperatie – te complex zou zijn, te veel tijd in beslag zou nemen, en dus verlieslatend zou zijn.

Met het vullen van de schachten werd de ontoegankelijkheid van de mijnen absoluut en ging elke kans op berging definitief verloren.

“Berging’ volgens het zeerecht: uit de zee ophalen of takelen van gezonken zaken.

Meer dan welke handeling ook, staat de opvulling van de schachten voor de verdrinking van de Belgisch-industriële proletarische Titanic. Men kan verbaasd zijn over de radicaliteit van deze handeling.

De materialen in het ondergrondse: een verzopen patrimonium.

Na de sluiting werkte de opwaartse druk van het water in de mijngangen als een trage krik. Het landschap en de huizen, die jarenlang met verzakkingen werden geplaagd, werden opgelift. De mensen die in de huizen woonden hadden het gevoel te leven in een dubbele tijd: in de voortgang van de reële tijd  en in een rewind, een Back to the future, als een terugkeer naar een nulpunt, een startpunt van waaruit het leven, hun leven, anders had kunnen verlopen. Een leven zonder mijnen,  een leven met minder tragiek, of met een andere. Hadden we het maar geweten.

Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!