BOEH! Pas op voor het boerkaverbod
Islam, Gemeenschapsonderwijs, Moslima, Baas over Eigen Hoofd, Boerkaverbod, Nikab, GO!, Dequeecker -

BOEH! Pas op voor het boerkaverbod

donderdag 3 juni 2010 15:35

In maart 2010 werd het geplande “hoofddoekenverbod” van de Raad van het Gemeenschapsonderwijs (GO!) door de Raad van State opgeschort. Een overwinning voor Baas Over Eigen Hoofd (BOEH), de feministische actiegroep die zich al eerder had verzet tegen het hoofddoekenverbod voor ambtenaren. Nu staat België op het punt om als eerste Europese natie een zogenaamd “boerkaverbod” in te dienen.

Dragen deze verboden bij tot een neutrale maatschappij, waar iedereen gelijk is voor de wet en geen enkele religie mag opgelegd worden aan anderen? Of sluiten ze juist mensen uit en creëren ze een onverdraagzame sfeer?  En waarom is die hoofddoek nu zo belangrijk? Ida Dequeecker, medeoprichtster van BOEH en Kanval Firdausi, een Nederlandse moslima reageren.

› Ida Dequeecker is een gedreven feministe en activiste. Al sinds de Dolle Mina’s in 1971 zet deze 67-jarige Vlaamse vrijzinnige zich in voor de rechten van de vrouw. Dequeecker is medeoprichtster en actief lid van Baas Over Eigen Hoofd. “We zijn een bonte mix van vrouwen. Jong en oud. Gelovig en niet-gelovig. Autochtoon en allochtoon.” BOEH kwam tot stand uit de protesten tegen het verbod op het dragen van religieuze tekens voor ambtenaren, beter bekend als het “hoofddoekenverbod”. BOEH zette deze traditie voort toen in 2009 de directies van twee Athenea (KA Antwerpen & Hoboken) een verbod inlaste op het dragen van een hoofddoek. Met hun actie ‘op 1 september zet ik op mijn kop wat ik wil’ moedigden BOEH leerlingen aan om op de eerste schooldag op te dagen met het zotste hoofddeksel dat ze konden bedenken.

Een van de argumenten dat vaak werd aangehaald om het hoofddoekenverbod op school te rechtvaardigen was het bewaren van de neutraliteit van de scholen. Volgens Dequeecker is dit argument onjuist. “De school is neutraal maar wij zien niet in waarom de leerlingen neutraal zouden moeten zijn. Scholen moeten kinderen grootbrengen in een geest van openheid. Er moet plaats zijn voor verschillende levensbeschouwingen, dus waarom zou er dan geen plaats zijn voor de uiterlijke kenmerken van deze beschouwingen? Zolang er maar respect is voor elkaar.”

Sociale druk

Ook het argument dat er sociale druk van medeleerlingen zou geweest zijn op meisjes om een hoofddoek te dragen vindt Deqeecker te zwak. “Als er problemen zijn op school moet een school maatregelen nemen. Maar een verbod instellen is echt wel niet in verhouding tot het probleem. Je kan overleggen met de leerlingen of hen desnoods straffen voor het onder druk zetten van anderen, maar een verbod is een stap te ver. Het is een serieuze beperking op de religieuze vrijheid van een bepaalde groep.”

“Er zijn ook scholen waar het verbod is ingevoerd, maar waar amper meisjes met een hoofddoek zitten. Dan kan je alleen maar zeggen dat het een maatregel is om de school blank te houden. De verboden worden wel altijd voorgesteld als algemene verboden tegen alle religieuze kentekenen, maar ze treffen vooral moslima’s.”

Waarom?

Maar waarom is het dragen van een hoofddoek nu zo belangrijk voor moslima’s? “Het is moeilijk uit te leggen”, zegt Kanval Firdausi (30), “het is niet alleen uit respect voor het geloof, het geeft je ook een beschermend gevoel. Tegelijk is het ook zwaar, want je gaat een verbinding aan met je geloof. Als je een hoofddoek draagt moet je je gedrag ook aanpassen. Je moet de regels volgen.” Firdausi verhuisde anderhalf jaar geleden van Nederland naar België. De moslima met Pakistaanse roots werkt nu in de Planet Parfum in het centrum van Brasschaat. Firdausi is een moderne vrouw en heeft zelfs een kleine neuspiercing. Ze draagt enkel een hoofddoek bij speciale gelegenheden, zoals een bezoek aan de moskee of op een islamitische feestdag. “Mijn moeder heeft mij altijd vrij laten kiezen of ik nu een hoofddoek draag of niet. Zelf draagt ze haar hoofddoek ook niet zo vaak.”

Boerkaverbod

Naast de hoofddoekenverboden is er ook het zogenaamde “boerkaverbod” dat onlangs bijna unaniem door de Kamer werd goedgekeurd. Het is nog niet zeker of de wet er effectief komt, want de Senaat heeft zijn twijfels over de wet die ‘het dragen van kledij verbiedt die de identificatie van personen in het openbaar onmogelijk maakt’. Maar het voorstel lijkt een sneeuwbaleffect met zich mee te brengen. In Frankrijk wordt momenteel een gelijkaardig wetsontwerp klaargestoomd dat het dragen van een boerka expliciet zal verbieden. Ondanks dat in het Belgische wetsontwerp het woord boerka niet voorkomt, is het vrij duidelijk dat het verbieden ervan prioriteit is. De Waalse liberale partij MR, die het voorstel indiende, spreekt uitdrukkelijk over ‘een sterk signaal tegenover islamisten’ en ook partijen zoals CD&V en Groen! steunden het wetsvoorstel in de Kamer. Deze laatste noemde de boerka een vorm van onderdrukking.

Discriminerend

“Deze wet is discriminerend en ongrondwettelijk”, verklaart Dequeecker, “het is een aanfluiting tegen de godsdienstvrijheid. De overheid zegt dat de boerka en nikab de vrouw onderdrukken, wij bij BOEH zeggen dat vrouwen mogen kiezen. Natuurlijk zijn er vrouwen zijn die zulke kledij onder druk van hun familie of man gaan dragen, maar het verbod biedt daar geen antwoord op. We moet vrouwen de mogelijkheid geven en aanmoedigen om zelf te beslissen of ze deze kleding dragen of niet. Een vrouw die kiest om huisvrouw te zijn omdat haar man niet graag heeft dat ze gaat werken. Voor mij is dat een onderdrukte vrouw. Moeten we haar dan verbieden om huisvrouw te zijn? Nee. Er zijn nog altijd vrouwen die niet willen opkomen voor hun rechten. En dat is hun goed recht.”

Onzin

Firdausi is ook niet erg enthousiast over het verbieden van boerka’s en hoofddoeken. “Het verbieden van een hoofddoek vind ik onzin en het verbieden van een boerka eigenlijk ook. Maar bij een boerka kan ik me wel voorstellen dat men soms moet weten of er echt wel de juiste persoon onder zit. Of dat er echt een vrouw onderzit.” (lacht) Hier gaat Dequeecker mee akkoord. Volgens haar moeten vrouwen die een boerka of nikab* dragen het gelaat laten zien als ze zich moeten identificeren. “Bij de politie of als ze hun kind in de crèche gaan halen.”

Het probleem volgens Dequeecker is dat al deze verboden een islamofobe sfeer creëren en dat zou Firdausi spijtig vinden. “Ik wil graag een hoofddoek dragen. Ik wil laten zien dat ik geloof. Alleen ben ik er nu nog niet klaar voor. Maar ik wil ooit een hoofddoek dragen.” •

*een nikab laat de ogen vrij, een boerka niet

Privot
 

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!