De community ruimte is een vrije online ruimte (blog) waar vrijwilligers en organisaties hun opinies kunnen publiceren. De standpunten vermeld in deze community reflecteren niet noodzakelijk de redactionele lijn van DeWereldMorgen.be. De verantwoordelijkheid over de inhoud ligt bij de auteur.

Beware the Gatekeepers.

zondag 4 april 2021 12:14
Spread the love

In een gezamenlijke persmededeling[1] laten de hoofdredacteuren van enkele onafhankelijke / alternatieve media hun licht schijnen op het voorbije jaar onder Corona en blikken ze vooruit naar de toekomst. Nu stilaan duidelijk wordt dat we het ergste wel gehad hebben en dat van een derde golf feitelijk zelfs geen sprake kan zijn, is het ook tijd om een balans op te maken.

Maar wie dacht dat dit een moment van introspectie en diep filosofisch inzicht zou worden, is eraan voor de moeite. De persmededeling leest immers als een (laatste?) keer natrappen in de richting van alle criticasters op het beleid en eindigt in een ordinaire knieval aan de gevestigde waarden. Want finaal wordt erin gepleit voor een performante en krachtdadige overheid alsof er geen andere alternatieven mogelijk zijn.

Graag ga ik hier wat dieper op in.
Eerst het natrappen.
Er is het afgelopen jaar vastgesteld dat de coronapandemie in de media (en ook in de samenleving) heeft geleid tot een “irritant binair stramien”. Wat men daarmee bedoelt en waar het vandaan komt, komen we niet te weten. Wel wordt duchtig gewezen in de richting waar al het kwaad dezer dagen vandaan lijkt te komen. Het zijn namelijk de corona-ontkenners en de complotdenkers, zij die met hun van-de-pot-gerukte stellingen, kleingeestige meninkjes en pseudowetenschappelijke opinies, voor een vervelende ruis zorgden in het ‘coronadebat’. Zodanig dat het op de redacties nog moeilijk was om rechtschapen en gedegen journalistiek werk te verrichten. Enfin, zo lees ik alvast het eerste luik van deze gezamenlijke boodschap.

Of de desbetreffende journalisten gedurende het afgelopen jaar wel zo rechtschapen, laat staan gedegen journalistiek werk leverden is bij deze geen uitgemaakte zaak. Het is bij gebrek eraan gewoon de schuld van de criticasters. En soms dragen die onverlaten ook nog eens wetenschappelijke titels! Stel je voor. Ze moesten zich schamen.

Anderzijds, vragen over de gevolgen van de maatregelen, hebben we het afgelopen jaar vrijwel nergens via hun kanalen kunnen lezen, noch kritiek op de politieke consequenties van de keuzes die zijn gemaakt. Het lijkt alsof dit consortium van hoofdredacteuren het hier unaniem eens is geworden om zoiets banaals als de grondwet opzij te schuiven ten behoeve van een of ander evenement; een spektakel waardig.

Maar neen: geen vragen, geen inzicht. Terwijl een toenemend aantal wetenschappelijke studies aantonen dat vrijheidsberovende maatregelen in de ‘bestrijding van het virus’ contraproductief werken ten aanzien van de gezondheid en het welzijn van de bevolking (niet enkel met betrekking tot het virus dus), klasseren de hoofdredacteuren dat alles als een van de vele “vormen en varianten van wantrouwen ten aanzien van het wetenschappelijke bedrijf.” Opgeruimd staat netjes.

Hierbij stel ik mij de vraag of die mediakanalen betaald werden voor hun pro-vaccinatiepropaganda (wat bijvoorbeeld in Griekenland aan het licht is gekomen[2]). Of doen ze het misschien vanwege een achterliggende ideologie en het idee om vooral niet het zgn. ‘spel van de tegenstander te spelen’?
Het eerste zou nog verklaard kunnen worden als een tijdelijk moment van zwakte of een zakelijke opportuniteit ten gevolge van een hardnekkige economische realiteit. Je weet wel, je verkoopt je lichaam ten brode.
Het tweede is ronduit schandalig. Tinneke Beeckman[3] had het er eerder deze week in DS ook over (al was de aanleiding daartoe totaal anders).

Ze schrijft: “In zo’n conflict klinkt elke nuance, elke kanttekening als een verraad aan de eigen groep. Maar het echte verraad, (…) is precies om de complexe werkelijkheid niet meer te willen zien. Dan wil je alleen je gelijk halen en ben je ontrouw aan jezelf. Zodra je ervaringen botsen met een strakke politieke of ideologische overtuiging, moet de overtuiging wijken. Nooit de waarheid.

Ontsporingen in de eigen politieke groep kunnen ondergeschikt lijken aan de grotere, ideologische strijd tussen de kampen, maar dat is schijn: als je die ontsporingen verzwijgt, en de machtslogica erachter niet onthult, groeien ze uit tot een onontwijkbaar probleem.

Als je een betere wereld wilt, moet je elke ongelijke machtsstrijd ernstig nemen. Want als je je alleen op de perceptie en de partijpolitieke effecten richt, raak je hopeloos verstrikt in je eigen hypo­crisie: je lijkt je te engageren tegen onrecht, maar je tolereert het ondraaglijke.”

Ik heb daar weinig aan toe te voegen. En zoals dit artikel[4] ook aangeeft kan de wetenschap zelf nog een van de grootste slachtoffers worden van deze Covid-crisis. Wat mij betreft heeft de wetenschap dat enkel aan zichzelf te danken, of tenminste aan haar vertegenwoordigers van dat Grote Gelijk, zoals onze virologen dagelijks in de media mogen verkondigen zonder de geringste tegenspraak. Dat geldt ook voor mediakanalen, ‘onafhankelijk’ of niet, die klakkeloos de oorlogspropaganda overnemen.

Het brengt mij tot de knieval.
Terug naar de essentiële vragen?
De gezamenlijke persmededeling focust verder op enkele toekomstige strijd- of aandachtspunten. Zoals vaak met gezamenlijke standpunten blinken ze uit in vaagheden. Och ja, we zijn voor een betere wereld, ecologisch en sociaal natuurlijk, maar ook het volgende staat er te lezen: “De noodmaatregelen die naar aanleiding van Covid-19 genomen werden, bieden hiervoor een mogelijke opportuniteit.”

De aandachtige lezer begrijpt dit goed: niet de crisis is een opportuniteit om zaken anders te bekijken, maar de noodmaatregelen zelf zijn een uitgelezen kans om een beleid op te leggen zoals wij willen dat het is! Ongeacht de mening of invalshoek van de andere(n). Ongeacht zelfs een zekere democratische besluitvorming. Dit is niet minder dan een verheerlijking van het totalitarisme en legt zowaar de stalinistische trekken van het socialisme open en bloot. ‘Weg met de geschiedenis!’, hoor ik ze nog net niet verkondigen.

Het dedain ten aanzien van het maatschappelijk debat druipt van deze persmededeling. Maar het meest bevreemdende aan de hele stellingname is hoe deze weldenkende hoofdredacteuren menen te kunnen strijden voor hun ideeën en waarden wanneer juist die hooggeprezen noodmaatregelen inhouden dat er gewoon geen sociale en of emancipatorische strijd mogelijk wordt gemaakt? Dat de ruimte waarin dat protest moet worden gerealiseerd ingenomen wordt door politionele verordeningen. Wanneer samenscholingen en betogingen juist worden verboden.

En het wordt nog gekker, want: “Corona heeft bewezen dat een performante en krachtdadige overheid noodzakelijk is om te kunnen omgaan met een crisissituatie.” Waar dat heilige geloof in een superieure autoriteit maar blijft vandaan komen is mij een raadsel, maar sta me toe deze stelling ten stelligste tegen te spreken. In een crisissituatie kan je ook kalm en beredeneerd handelen, afwachtend en behoedzaam, bedacht, overziend, empatisch, zorgzaam en nog zoveel meer. Zaken die een andere kant van autoriteit laten zien en die niet gebaseerd is op klinkklaar militarisme.

Verder willen de hoofdredacteuren zich in de toekomst opwerpen als ware gatekeepers, niet ten aanzien van de macht die ze net zoals het voorbije jaar met fluwelen handschoenen hebben benaderd, wel ten aanzien van de criticasters die op slinkse wijze complottheorieën in hun kanalen willen binnensluizen.

Ja, ook dat heeft de lezer goed begrepen. Enkel de geaccrediteerde complotten zoals deze[5] zijn toegelaten.

Stel geen vragen over Claus Schwabs The Great Reset en het WEF[6]. Stel geen vragen over Bill Gates en de schenkingen van de Bill & Melinda Gates Foundation aan Belgische wetenschappelijke instituten en bedrijven. En stel zeker geen vragen over de linken van de vaccinindustrie met onze eigenste geëerde virologen. Zwijgt en gij zult bediend worden.

Wat schreef Chomsky daar ook alweer over?
In effect, the large bureaucracies of the powerful subsidize the mass media, and gain special access by their contribution to reducing the media’s cost of acquiring the raw materials of, and producing, news. The large entities that provide this subsidy become ‘routine’ news sources and have privileged access to the gates. Non-routine sources must struggle for access, and may be ignored by the arbitrary decision of the gatekeepers.”[7]

‘Onafhankelijke’ en ‘alternatieve’ mediakanalen zijn dan wel niet te vergelijken met de reguliere massamedia, zeker niet wat betreft aantal potentiële lezers en reikwijdte, maar het mechanisme dat Chomsky en Herman analyseerden is nu ook ontegensprekelijk doorgedrongen tot de kleinere spelers.

Want zie: “Themes and fact – even careful and well-documented analyses – that are incompatible with the now institutionalized theme are suppressed or ignored. If the theme collapses of its own burden of fabrications, the (mass) media will quietly fold their tents and move on to another topic. (…) In sum, a propaganda approach to media coverage suggests a systematic and highly political dichotomization in news coverage based on serviceability to important domestic power interests.”[8]

Conclusie
Deze gezamenlijke persmededeling is niet enkel een draak van een tekst en een onverschrokken pleidooi tegen vrije meningsuiting en een vrije pers, het is een zoveelste gemiste kans van de politiek progressieve zijde om zich terdege te herbronnen en op de proppen te komen met menswaardige stand- en strijdpunten. Zowel in theorie als in praktijk.

 

 

 

 

[1] https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2021/03/30/1-jaar-beternacorona-terug-naar-de-essentiele-vragen/

[2] http://btersago.com/blog/?p=13705#sthash.YTzw2Lh2.dpbs

[3] https://tinnekebeeckman.com/

[4] https://thefederalist.com/2021/03/18/one-of-the-lockdowns-greatest-casualties-could-be-science/?fbclid=IwAR3JxBykpgWv71_lSi5-ZcTtwBM14sUPfNs1QLX1_jChSsap6gwvy-l1934#.YF2TgKR6k-Y.facebook

[5] https://www.mo.be/analyse/de-toekomst-van-frankrijk-gitzwarte-koloniale-sciencefiction

[6] https://www.weforum.org/agenda/2020/06/now-is-the-time-for-a-great-reset/

[7] Herman-Chomsky, Manufactering Consent, The political economy of the mass media, 1988, Pantheon Books, New York. p. 22

[8] Idem Herman-Chomsky, p.35

Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!