8 maart – Internationale Vrouwendag – Vrouwelijke kunstenaars in perspectief bij de Universiteit voor het Algemeen Belang vzw
Internationale vrouwendag, Universiteit voor het algemeen belang, UAB -

8 maart – Internationale Vrouwendag – Vrouwelijke kunstenaars in perspectief bij de Universiteit voor het Algemeen Belang vzw

zondag 23 maart 2014 00:54

Noortje opent met een ode aan de lente middels de prachtige witte amandelbloesem.

Koen Fossey steekt de loef af en komt op voor de moedergodin, zijnde moeder aarde!

De vrouw is de toekomst van de wereld!

Europa (de godin) heeft het moeilijk.

  1. berichten uit het vaderland:

een hommage aan Jan Hoet “de vaderfiguur”

als je als man de wereld bekijkt door de bril van een vrouw valt het op dat weinigen in de kunst actief zijn

even stilstaan bij een werk van Michael Borremans “The Angel”. Momenteel loopt de overzichtsexpo “As sweet as it gets” van de Belgische schilder in Bozar (22/2 – 3/8)

  1. berichten uit het moederland:

Koen heeft een hele presentatie bijeengeknutseld en laat de beelden en muziek voor zich spreken – daar gaan we…

Kunst is de spiegel van de ziel

Het vrouwelijke pijnlichaam met muziek van Agnes Obel

Daria Endresen – de onderdrukking van de vrouw => verbinding maken met de “wilde natuur” van de vrouw en het creative

Komen ook nog aan bod: Catherine La Rose, Lauri Lipton, Alexandra Manukyan, Alison Brady, Jenny Saville, Danielle Tunstall

Meestal allemaal zware, heftige kunst. Een manier om connectie te maken met de wilde natuur, de kwaadheid, de razernij?

De wereld van de Renaissance gebaseerd op het boek van Karin Haanappel kunsthistorica, docent & auteur en het boek van Giorgio Vasari “le vite”.

Er zijn geen vrouwelijke kunstenaars te bespeuren in het Renaissance tijdperk, alhoewel: de Mona Lisa van Leonardo da Vinci zou volgens sommige experts een zelfportret zijn…

Mannen namen de traditioneel vrouwelijk beroepen over.

Vrouwennamen “verdwenen” uit de registers en de gilden waren mannenbolwerken. Bv de wolhandel. De plaats van de vrouw was thuis. De adellijken mochten zelfs niet in het openbaar verschijnen en dit gebaseerd op de kennis over Athene.

“Hogere” dames mochten ook niet deelnemen aan openbare aangelegenheden en velen zochten hun toevlucht in kloosters.

Huwelijken werden door de ouders geregeld om economisch of politiek voordeel.

De grootste deugd van een echtgenote was volledige gehoorzaamheid, toewijding en deugdzaamheid aan de man.

De kuisheidsgordel!

Vele portretten van vrouwen werden geschilderd om te bekijken, te imponeren en status uit te stralen.

De “grote Kunst” ontsproot aan de Logos = “hoger”.

Vrouwen deden alles uit het gevoel = “lager”.

Een uitzondering was Sofonisba Anguissola  één van de eerste wereldberoemde vrouwelijke kunstschilders. Zij werd gesteund door haar vader Amilcare Anguissola en dit vormde een precedent!

Ze signeerde met “virgo” en maakte vele zelfportretten.

De status van kunstenaar ambachtsman werd getransformeerd tot “goddelijk geïnspireerd genie”.

Toepassing van het mathematisch perspectief, de gulden snede, de kennis van de menselijke anatomie.

Het artistieke scheppen werd een goddelijke aangelegenheid en dus exclusief voor mannen.

Het was van 1607 tot ver in de 19de eeuw verboden voor vrouwen zich academisch te vormen!

Alhoewel dit in Bologna dan weer wel toegelaten was vanaf de 11de eeuw.

Lavinia Fontana (Bologna, 24 augustus 1552Rome, 11 augustus 1614) werd op de duur geweerd op de academie te Rome omdat ze door haar succes als een bedreiging werd aanzien.

Een nieuwe stijl kondigt zich aan: het maniérisme. Dit vormt de overgang van Renaissance naar Barok.

Vlaanderen 16de eeuw staat onder invloed van de Occitaanse Renaissance met namen als Margarethe van Eyck, een hoogbegaafde kunstenares. Zij schilderde in ateliers maar haar kunstwerken werden gesigneerd door mannen. Levina Teerlinck-Berin werd hofminiaturiste bij Henri VIII.

Nog: Catherine Van Hemessen en Clara Peeters.

De Renaissancegedachte zorgt voor een nieuw bewustzijn.

De nieuwe tijd: Barok met muziek van Lisa Gerard (zingt ook op Rheingold van Klaus Schulze)

De Reformatie: een roep naar verandering met Maarten Luther

De Contrareformatie en godsdienstoorlogen als antwoord.

De jacht op heksen met als “handleiding” de Malleus Maleficarum ofte de “heksenhamer”

Iris Bosch “Requiem for Women”

Het waren gouden tijden voor kunstenaars als Pieter Paul Rubens en Antoon Van Dijck: kerkelijke propaganda.

Ook bekend: Artemisia Gentileschi

De tweedeling van de Republiek der Nederlanden wordt een feit, het noorden protestant wat uniek was en tevens wereldleider. Het zuiden katholiek onder Spaans gezag.

Anne Maria van Schurman houdt een pleidooi voor onderwijs voor vrouwen: Querelle des Femmes en is een aanleiding tot debat over 3 eeuwen!

Nog dames passeren de revue: Maria Van Oosterwijck, Margareta De Heer, Maria Sibylla Merian, Rachel Ruysch.

De 17[de] eeuw bood een aangenaam klimaat in de Republiek voor vrouwelijk kunstenaars.

Michaelina Woutiers was een Barokke kunstenares uit de Zuidelijke Nederlanden en Frankrijk onder de Spaanse Koning en het katholicisme. Toen waren er minder vrouwen actief in deze branche.

Louise Moillon schilderde voor de Zonnekoning Lodewijk XIV.

Een volgende toelichting werd geschetst door Katrien De Clercq “een korte reis in de tijd langs inspirerend familiaal erfgoed”. Een verrassend verband.

Haar grootouders waren verhuisd naar Indonesië (de Gordel van Smaragd) en getrouwd met Indonesische dames en kinderen krijgen daar de familienaam van de moeder.

We onthouden hierbij ook de “waringenboom” en het daaraan verbonden bijgeloof (animisme).

Daarna komt Karin Haanappel aan de beurt om gedreven te praten over “Camille Claudel 150 jaar – Her story of Art”.

Karin doet al jaren onderzoek naar Camille Claudel en poneert dat kunst dient geplaatst te worden in de context van de tijd. Ze is uiteindelijk afgestudeerd als kunsthistorica met een scriptie over deze dame wat als idee 7x geweigerd werd door haar proffen…

Camille groeide op in Noord-Frankrijk en raakte geïnspireerd door een nabij gelegen plaats met vele stenen in bepaalde vormen (een basaltsteen formatie) en zand waarmee je kon boetseren als je het vochtig maakte. Ze trok later naar Parijs en kwam in de leer bij Rodin 1882 en van het één kwam het ander…

Eén van haar meesterwerken “Sacuntala” gebaseerd op een Hindu-verhaal “de man knielt voor de vrouw”.

Camille werd als ‘geestesziek’ beschouwd en geïnterneerd! Ze werd uit haar atelier geplukt en afgevoerd in opdracht van haar broer Paul Claudel zo gauw de bescherming van haar vader bij zijn overlijden was weggevallen… Na 30 jaar opsluiting sterft ze daar in alle eenzaamheid. Karin is op onderzoek getogen en heeft een leeg graf gevonden = weggehaald in opdracht van Paul Claudel in 1951. Ondertussen heeft Camille toch een waardig aandenken gekregen.

“Il y a toujours quelque chose d’absent qui me tourmente” => vandaar haar droeve blik waarschijnlijk…

www.camille-claudel.nl

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!