Lokale afdelingen Groen aanhoren kritiekloos NAVO-propaganda

Twee sprekers waren uitgenodigd: Tim Haesebrouck en Michelle Haas. Deze laatste is overbekend dankzij haar talrijke deelnames aan uitzendingen van De Afspraak en Terzake waar ze als ‘expert’ wordt opgevoerd. Tim Haesebrouck is professor aan het Instituut voor Internationale en Europese Studies van de Universiteit Gent en wetenschappelijk adviseur bij het Vlaams Vredesinstituut. 

Vooral de aanwezigheid van die laatste prikkelde mijn nieuwsgierigheid omdat ik verwachtte dat hij nuances zou aanbrengen aan het eenzijdige oorlogsnarratief waarvoor Haas bekend staat. Daarom legde ik 260 kilometers af om getuige te zijn van wat ik hoopte een verhelderend debat te worden. 

Mijn nieuwsgierigheid over wat de partij Groen haar lokale leden en sympathisanten aan informatie over de oorlog aanbiedt haalde het op mijn schuldgevoel voor mijn koolstofafdruk en mijn bijdrage aan de opwarming van de aarde om nog te zwijgen van de brandstofkosten.

Mijn ontgoocheling kon niet groter zijn. Deze twee wetenschappers bleken behalve ‘experten’ ook propagandisten te zijn van het NAVO-narratief. Groen had evengoed Theo Francken kunnen uitnodigen om op de vraag ‘Komt er Oorlog?’ te antwoorden. 

Correctie: zelfs Francken zegt openlijk dat een militaire aanval van Rusland op Europa niet tot de realistische mogelijkheden behoort. Wél, volgens de PowerPoint-presentatie van Michelle Haas.

Over de oorzaken van de oorlog: “De uitbreiding van de Navo heeft er niets mee te maken.” Dat stelde Tim Haesebrouck niet als zijn mening – wat volstrekt legitiem zou zijn – maar als “de wetenschappelijke consensus”. 

Pardon? Nooit gehoord van John Mearsheimer, nooit gehoord van Jeffrey Sachs? Van Richard Sakwa, van Tom Sauer, van Koert Debeuf, van Yanis Varoufakis, van Jonathan Haslam, van Volodymir Istchenko, van Marta Havryschko, van Iulia Mendel, van Lena Petrova, van Nikolai Petro, van Alistair Crooke, van George Beebe, van Emmanuel Todd en van ontelbare anderen die een heel ander narratief verkondigen?

In de historische uiteenzetting geen woord over de Minsk-akkoorden, geen woord over de Maidan-coup in 2014, geen woord over de oorzaken van de burgeroorlog die in dat jaar begonnen is, geen woord over het voorakkoord dat in Ankara in april 2022 werd bereikt en dat door (toenmalig Brits eerste minister) Boris Johnson werd getorpedeerd, geen woord over Alexus Grynkevich, de opperbevelhebber van de Europese NAVO-troepen die zegt dat alle inlichtingen waarover de NAVO beschikt erop wijzen dat Rusland NIET de bedoeling heeft een conflict met Europa uit te lokken.

Geen woord over de gedwongen mobiliseringen in Oekraïne, de ‘busification’ waarbij mannen van straat worden geplukt en tegen hun wil naar het front worden gestuurd. Geen woord over de verheerlijking van Oekraïense Nazi-misdadigers en deelnemers aan de massamoorden op Joden, Polen en communisten in de Tweede Wereldoorlog. 

Afbeelding

Geen woord over de wijd verspreide corruptie die een deel van de Europese miljarden laat verdwijnen in de zakken van Zelenski’s vrienden, noch over de opiniepeilingen die aantonen dat een ruime meerderheid van de Oekraïners (66 procent in een Gallup poll) een onderhandeld einde willen van de oorlog: ‘valse cijfers’. Enzovoort enzovoort.

Op de vraag “wat de strategische bedoeling is van deze oorlog in Oekraïne” en hoe Oekraïne er na het beëindigen ervan moet uitzien kwam geen antwoord behalve het cliché dat alleen Poetin daarvoor verantwoordelijk is. Wij – het Westen – wassen onze handen in kinderlijke onschuld. 

Hoe deze oorlog tot een einde moet worden gebracht – ook deze vraag kreeg geen antwoord noch de vraag hoeveel doden dat mag kosten en hoeveel vernietiging van Oekraïne. Kritische vragen stellen was blijkbaar niet welkom. 

Toen zich een korte discussie ontspon tussen mij en Haas kwamen er vijandige reacties uit het publiek en werd de microfoon doorgegeven. Achteraf – bij het napraten “met een drankje” – was ik de party pooper en voelde ik me behandeld als een melaatse. Er was duidelijk geen plaats voor een andere mening zoals er in de EU geen plaats is voor een oorlogskritische mening. Vraag het aan Jacques Baud, vraag het aan Hüssyein Dogru. 

Kortom, de hele avond werd bepaald door het militaire paradigma: oorlog als oplossing voor een politiek probleem – door Rusland uiteraard maar eveneens door Europa en de NAVO, al was dat laatste niet te horen. Een banalisering van de oorlog alsof het ging om statistieken, machtsverhoudingen en oorlogsbudgetten en niet om mensenlevens. 

“Soms is vrede erger dan oorlog” noteerde ik uit de mond van Tim Haesebrouck. Tunnelvisie waarin een woord als ‘onderhandelingen’ in het betoog van de ‘experts’ niet voorkwam, evenmin als ‘blokdenken’ ‘ongedeelde veiligheid’, ‘veiligheidsdilemma’, ‘wederzijdse ontwapening’, ‘vertrouwensopbouw’, ‘conflictbeheersing’. 

Het paradoxale, of het cynische was dat de avond plaatsvond in een zaal waar binnen en buiten anti-oorlogstekeningen en posters waren tentoongesteld over onder andere ‘kinderen in oorlog’. Het vloekte met wat op het podium verteld werd.

Wat het Groene publiek daar in Torhout te horen kreeg was de perfecte illustratie van het Tweede Elementaire Principe van Oorlogspropaganda, volgens het in vele talen vertaalde werk van Anne Morelli: “Het andere kamp is de enige verantwoordelijke voor de oorlog.” “De vijand is de agressor, wij zijn engelen van de vrede.” 

Er loopt op dit ogenblik een tentoonstelling in Brugge waarin deze principes met beeldmateriaal worden geïllustreerd. Misschien moet het publiek dat gisteren de NAVO-speaking points over zich kreeg uitgestort zich daar eens gaan bezinnen over de vraag: “Hoe weerstaan aan de oorlogspropaganda?”

Dit artikel werd overgenomen van het Salon van Sisyphus.

Lees ook: Anne Morelli over oorlogspropaganda: “Twijfel altijd, over wat men ons opdringt én over wat we er zelf over menen te weten”