"Minister Crucke van Mobiliteit vermindert geluidsoverlast door vliegtuigen boven Brussel niet"

“Ik ging gisteren pas rond 1 uur ‘s nachts slapen, want eerder heeft echt geen zin”, zegt een moeder deze week aan de schoolpoort als ik mijn dochter net heb afgezet. “Ik ook, en vanmorgen was ik al om 5u30 wakker”, reageert een andere moeder. “Ik ook, en dat is al wekenlang elke nacht zo”, beamen ze allebei.

Dit gesprek aan de schoolpoort gaat niet over korte nachten door slecht slapende kinderen. De korte nachten worden veroorzaakt door het enorme lawaai van voortdurend laag overvliegende vliegtuigen. De twee ouders wonen in Schaarbeek en in Evere en vooral ‘s avonds laat en ‘s morgens vroeg vliegen ze om de paar minuten vlak over hun daken.

“Ook overdag kunnen we geen raam openzetten, want dan kunnen we in huis geen gesprek meer met elkaar voeren. Zelfs met de ramen toe kan ik mijn man op een meter afstand niet verstaan”, zegt de ene moeder. “Wij gaan dus meedoen aan de rechtszaak”, vertellen ze vastbesloten. 

Wat hij voorstelt “is totaal onverantwoordelijk”

Samen met zo’n 200 Brusselse gezinnen sluiten ze zich aan bij de rechtszaak van gezinnen uit onder andere Dilbeek tegen de RNP 07L-aanvliegroute naar Brussels Airport. Ook het Brussels Gewest stapte naar de rechter tegen de Belgische staat en eist de stopzetting van deze aanvliegroute wegens lawaaioverlast. De rechtszaken zullen ergens in 2027 plaatsvinden.

In totaal moeten maar liefst 271.000 mensen die onder deze vliegroute wonen dagelijks met het lawaaioverlast leven. Uit een studie van studiebureau CGX, die minister Crucke zelf heeft aangevraagd, blijkt dat zelfs 460.000 inwoners dagelijks worden getroffen, als je kijkt naar het volledige geografische gebied waar het geluid van overvliegende vliegtuigen zich op de grond sterk laat horen.

Onder alternatieve aanvliegroutes wonen slechts tienduizenden mensen. Zo worden nu bijna 25 keer meer inwoners getroffen dan wanneer vliegtuigen op diezelfde landingsbaan landen, vliegend vanuit Vlaanderen. De Brusselse gemeenten Koekelberg, Schaarbeek, Sint-Jans Molenbeek, Stad Brussel, Anderlecht en Evere, waar de RNP 07L-route overheen gaat, hebben zich daarom ook afzonderlijk bij de procedure van het Brussels Gewest aangesloten. 

Als er geen goede politieke oplossing komt, dan zal de rechter beslissen, aldus Free Air 4 Brussels, een burgercollectief dat zich inzet tegen de vliegtuigoverlast boven Brussel. Federaal minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) beloofde uiterlijk voor 1 oktober een oplossing te hebben. Maar wat hij gister heeft voorgesteld “is totaal onverantwoordelijk”, zegt Vincent Vanwijnsberghe, voorzitter van Free Air 4 Brussels. 

Opoffering van honderdduizenden burgers voor capaciteit

Twee van Cruckes maatregelen zijn direct sinds 1 oktober in werking gegaan. Zo moeten vliegtuigen die gestuurd worden via de RNP-07L-route voortaan iets hoger boven Brussel vliegen en iets steiler landen. Dit zou volgens Crucke de overlast voor wijken in het westen en het noorden van de stad verminderen.

Daarnaast moet overheidsbedrijf Skeyes, dat verantwoordelijk is voor de luchtverkeersleiding, bij vliegtuigen aansturen zo gelijkmatig mogelijk te landen. Dan hoeven ze minder gas bij te geven, wat volgens Crucke het meeste lawaai zou veroorzaken. Maar volgens de studie van studiebureau CGX hebben deze twee ingrepen juist het minste effect tegen geluidsoverlast. 

“De minister vermindert de overlast boven Brussel niet”, stelt Vanwijnsberghe. “Hij installeert twee routes in plaats van één. Daarmee vermenigvuldigt hij de overlast en verplaatst hij ze naar de dichtstbevolkte wijken van het land. Het is stuitend dat hij de gezondheid van honderdduizenden burgers opoffert voor capaciteit.”

Dit is echt sociale onrechtvaardigheid

Uit een rapport van de Hoge Gezondheidsraad over de impact van Brussels Airport in 2024 blijkt dat slaapverstoring door nachtelijk vliegtuiglawaai kan leiden tot onder meer chronische aandoeningen zoals obesitas, diabetes type 2, hart- en vaatziekten, chronische pijn, neurodegeneratieve ziekten en depressie. Het rapport benadrukt ook dat een hoge frequentie van overvluchten een grote impact heeft op de kwaliteit van de slaap en dat kinderen een kwetsbare groep vormen. 

“Ik denk dat dit een sociaal probleem is. Dit is echt sociale onrechtvaardigheid”, benadrukt Vanwijnsberghe. “Omdat het hierbij veelal gaat om de armere gemeenten van Brussel en er wordt gedacht dat veel van de inwoners toch niet naar het gerecht zullen stappen.”

“Crucke heeft gekozen voor de belangen van Brussels Airport. Voor hen is de rechtlijnige RNP-07L-route perfect omdat die mogelijk maakt het aantal vluchten te verhogen. Hiermee kunnen ze overgaan tot 66 bewegingen per uur. Moet je je eens voorstellen, 66 bewegingen per uur?!”

Crucke mag zelf beslissing nemen

Skeyes moet voor Cruckes overige maatregelen - zoals een verhoging van de windnorm en gebruik van alternatief aanvliegroute VOR07L - eerst de impact en de gevolgen voor de veiligheid bestuderen, voordat besloten kan worden om deze in te voeren. Hiervoor neemt de minister zes maanden de tijd. Ook zet Crucke in op onderhandelingen met het Vlaams Gewest en Brussels Airport over het verminderen van het aantal vluchten tussen 6u00 en 7u00 ‘s morgens en tussen 22u00 en 23u00 en ‘s avonds.

Daarbij wil Crucke wel dat zijn voorstel gedragen wordt door de hele federale regering. Maar de kans bestaat dat zij juist bepaalde maatregelen zullen blokkeren. “De wet laat toe dat hij daarna zelf een beslissing neemt”, benadrukt Free Air 4 Brussels. 

Free Air 4 Brussels roept daarom de minister van Mobiliteit op om zijn verantwoordelijkheid te nemen. "De impasse op het niveau van de regering mag niet dienen om de test met de rechtlijnige RNP-07-landingen boven de dichtstbevolkte wijken van België in stand te houden", aldus het burgercollectief.

Van januari tot april 2026 registreerde Leefmilieu Brussel 3.815 overschrijdingen van de geluidsnormen, een record

Ze verwijzen hier naar een test die in juli 2025 is gestart, waarbij vliegtuigen over de dichtstbevolkte wijken van het land worden gestuurd om te landen op de nabijgelegen luchthaven Brussels Airport in Zaventem. De minister had eerder aangekondigd dat de test in september 2025 zou eindigen, maar in plaats daarvan is die toch permanent geworden. 

In één jaar tijd is het aantal landingen op de rechtlijnige RNP 07L-route verdrievoudigd, van 3.200 naar 9.800. Wanneer de route wordt gebruikt, vliegen de toestellen dag en nacht het Brussels Gewest binnen op 600 meter hoogte en dalen ze tot 120 meter boven Haren.

De gevolgen zijn meetbaar. Van januari tot april 2026 registreerde Leefmilieu Brussel 3.815 overschrijdingen van de geluidsnormen, een record. Volgens Free Air 4 Brussels volstaan er twee beslissingen om de overlast te verminderen. 

Een eerste oplossing is volgens hen om de rechte vlieglijn bij de RNP 07L-route te vervangen door een gebogen traject dat de dichtstbevolkte wijken onder deze route omzeilt. Europa legt satellietnavigatie op, geen rechte lijn. Volgens de impactstudie van de studiebureau CGX beantwoordt deze optie aan de Europese verplichtingen. 

Als tweede oplossing stellen ze voor om de windnormen bij te sturen naar 8 knopen gemiddelde wind, zonder windstoten. Dan kunnen de voorkeursbanen worden gebruikt zoals voorzien. Deze regel heeft voor de start van de test vorig jaar 31 jaar lang gewerkt op Brussels Airport zonder incidenten. Dezelfde regel geldt vandaag ook in de luchthaven van Charleroi. Bovendien vragen zowel Brusselse als Vlaamse burgemeesters hier nu al om. 

"Deze uitweg is haalbaar en respecteert alle overvlogen inwoners", zegt Free Air 4 Brussels. "Met deze oplossing zou de minister zijn verantwoordelijkheid nemen: de Europese verplichting om RNP-navigatie te publiceren wordt nageleefd en de test heeft gediend om een betere oplossing te vinden voor alle overvlogen inwoners." 

"Wij vragen niet om het probleem bij anderen te leggen. Wij vragen om het voor iedereen te verminderen, door terug te keren naar de situatie van vóór de test en door te bouwen op wat de test ons heeft geleerd. Het volstaat om de windnormen aan te passen en de trajecten opnieuw te tekenen. Zo verminder je de overlast, je verplaatst ze niet", zegt Vanwijnsberghe.

Eerder deze maand voerden ze samen met zo’n 1.500 inwoners een gigantisch STOP-teken in Koekelberg. Ook hebben al meer dan 17.600 mensen de petitie tegen de rechtlijnige RNP07L-vliegroute ondertekend.