Al 25 jaar verzet tegen bebouwing parkveld Heverlee

Al sinds 1998 koestert Leuven hier bouwplannen maar met juridische procedures zijn omwonenden en sympathisanten er tot dusver in geslaagd deze tegen te houden. Parkveld is daarmee in de loop der jaren uitgegroeid tot hét symbooldossier voor progressief Leuven. Ook nu is het weer alle hens aan dek want op 30 maart keurde de Leuvense gemeenteraad een samenwerkingsovereenkomst goed met Nextensa die de projectontwikkelaar in staat stelt 111 woonentiteiten te bouwen. Daarnaast besliste de raad tot een planMER voor de opmaak van een ruimtelijk uitvoeringsplan zodat woonmaatschappij Dijledal een 100-tal sociale woningen kan bouwen.

Het gewestplan van 1977 verdeelde het noordelijk deel van het Parkveld in twee stukken. Het ene is 9,15 ha groot, situeert zich langs de Geldenaaksebaan en kreeg als bestemming landbouwzone. Een ander stuk van 9,75 ha werd ingekleurd als woonzone. Heel dit gebied is nagenoeg volledig in handen van drie eigenaars. Na jarenlang opkopen bezit projectontwikkelaar Nextensa 7,20 ha waarvan het grootste deel zich situeert in de woonzone. Op te merken valt dat Nextensa in het verleden (het heette toen nog Extensa) een deel van dit gebied kon kopen van het OCMW. Het OCMW van Leuven bezit op Parkveld 8,13 ha landbouwgrond en Interleuven 2,4 ha. Nextensa maakt deel uit van Ackermans & van Haaren, een beursgenoteerde Belgische holding die in 2023 6,5 miljard omzet boekte.

De eerste Leuvense plannen op Parkveld dateren van 1998 met een gewestplanwijziging bedoeld om aansluitend bij de ambachtelijke zone van Haasrode een bedrijvenzone te creëren. De raad van state vernietigde in 2002 deze plannen op vraag van Leuven Verkeer d/t en buurtbewoners. In 2009 stemde Leuven met de steun van oppositiepartij Groen een ruimtelijk uitvoeringsplan dat de bouw van 200 nieuwe woningen voorzag en een bedrijvenzone. Twee jaar later vernietigde de raad van state ook dit plan. Nextensa vroeg en kreeg in 2009 een verkavelingsvergunning voor een 70-tal woningen. Dergelijke vergunningen werden in de loop der jaren liefst vijf keer door de raad voor vergunningsbetwistingen vernietigd wegens het ontbreken van een verkeersontsluiting. Daar is nu een oplossing voor via de Milseseweg. Na de zoveelste vernietiging maakte Leuven eind 2021 bekend dat het met alle direct betrokken instanties een consultatieronde zou opstarten. 

In het kader van de recent goedgekeurde samenwerkingsovereenkomst beperkt Nextensa de grond waarop het gaat bouwen tot 2,9 ha en staat het de resterende 4,1 ha in deze woonzone kosteloos af aan de stad Leuven. Via het nieuwe ruimtelijk uitvoeringsplan wil Leuven de bestemming van deze 4,1 ha omzetten van woonzone tot een zachte bestemming zoals bos, groen, reservaat of natuur en de bestemming landbouw van het OCMW-terrein omzetten in woonzone. Leuven verbindt er zich daarnaast toe om Nextensa een zone ter beschikking te stellen voor de compensatie van bos dat in het te bebouwen gebied gerooid zal worden. De nieuwe verkavelingsvergunning wordt dit najaar verwacht. Het ruimtelijk uitvoeringsplan zal naar verwachting in de eerste helft van 2028 goedgekeurd worden door de gemeenteraad. 

Leuven motiveert beide bouwprojecten met verwijzing naar de actuele grote woningnood in de stad. Uit een woonstudie die Leuven in 2024 liet uitvoeren blijkt dat er tegen 2040 8000 woonentiteiten moeten bijgebouwd worden om te voldoen aan de vraag. Vlaanderen verplicht via het Bindend Sociaal Objectief Leuven tegen 2042 1.410 extra sociale woningen te bouwen. Partigiani verwerpt sociale woningbouw op Parkveld omdat er hiervoor in de stad alternatieven genoeg zijn. Men verwijst daarbij ondermeer naar de geringe verplichtingen die Leuven projectontwikkelaars oplegt op op vlak sociale woningbouw. In dit dossier moet Nextensa slechts 17 sociale woningen bouwen. “Waarom niet meer werk maken van verdichting zoals op de ambachtelijke zone in Haasrode waar grote stukken groen onbebouwd blijven?”, aldus Stijn Verhofstadt, woordvoerder van Parkveld Blijft. Buurtbewoner Kris Bovin pleit ervoor om Nextensa als alternatief te laten bouwen op locaties als Groenveld, de UCLL Campus in Heverlee… “De landbouwgrond van Parkveld was bovendien vroeger eigendom van de Parkabdij om hongerige Leuvenaars van eten te voorzien. Om dezelfde reden verkocht men de grond nadien aan het OCMW. Dat het gewestplan in 1977 er woonzone van maakte is een aberratie die rechtgezet moet worden”, aldus Verhofstadt.

Open ruimte is in het licht van de klimaatcrisis met meer hitte en droogte zeer belangrijk. Het wordt hoe langer hoe meer schaars in Leuven. 37 procent van het Leuvense grondgebied is nog open ruimte, in centrumsteden is dat 45,6 procent gemiddeld. “In open groene ruimte is het 5 tot 7 graden minder warm. Parkveld is een waterwinningsgebied, reden waarom het heel belangrijk is dat water in de grond kan doordringen. Verharding zal bovendien het risico op overstromingen in lagergelegen gebieden doen toenemen”, aldus Verhofstadt. Buurtbewoner Kris Bovin verwijst hierbij naar de overstromingen die zich al voordeden in de Milseweg. De beloofde wadi’s zijn volgens hem volstrekt onvoldoende. De 600 mensen die hier komen wonen zullen bovendien zorgen voor een grote druk op de resterende natuur. Ook de verkeersdruk en onveiligheid voor zwakke weggebruikers op de Geldenaaksebaan én het fijnstof zal sterk toenemen. Dan zijn er nog de plannen voor de uitbouw van Nationaal Park Brabantse Wouden. “Parkveld is een belangrijke corridor tussen de Parkabdij en Heverleebos. Door de bouw van de woningen wordt deze sterk versmald”, aldus Bovin. Ook de landbouw loopt schade op. Parkveld telt in totaal 27 ha landbouwgebied waarop 12 landbouwers actief zijn. Als de plannen gerealiseerd wordt verdwijnen er enkele ha. 

Leuven doet volgens Verhofstadt ook verkeerdelijk uitschijnen dat er door de deal met Nextensa een deel van de actuele woonzone gered is. “Er gaat nog steeds wel degelijk een heel natuurgebied onherstelbaar verloren, dat heel nuttig is voor menselijk welzijn”. Leuven loopt ook ten onrechte hoog op met de bewering dat Nextensa woongebied kosteloos afstaat aan de stad. Zowel Verhofstadt als Bovin wijzen erop dat Nextensa geen slechte zaak doet. “In de oorspronkelijke plannen van 2009 was er slechts sprake van 69 woningen. Momenteel is dat aantal verhoogd tot 111. Dit is mogelijk omdat men plots 4 tot 5 bouwlagen hoog mag bouwen. Bovendien neemt de stad de compensatie op zich van de boskapping die Nextensa moet uitvoeren”, aldus Bovin. Gemeenteraadslid David Dessers (Groen) stelde vanuit het publiek begrip te hebben voor het feit dat Leuven een uitweg zoekt met Nextensa. Hij heeft wel problemen met de plannen van Dijledal om op Parkveld sociale woningen te bouwen. 

Ook de plannen voor een ambachtelijke zone zijn kennelijk nog niet geheel afgevoerd. In de bijlage ‘Juridische en Planningscontext van het RUP Parkveld’, dat bij de raadsbeslissing van 30 maart gevoegd werd, is er weer sprake van.  Onder 1.3.4 Thematisch deel Werken citeert het stadsbestuur haar Ruimtelijk Structuurplan Leuven uit 2018. We lezen er “dat gezien de beperkte ruimtereserves op de bestaande terreinen, gezien de beperkte ruimte in de woonkernen en het vaak wel enigszins hinderlijk karakter van de lokaal ondersteunde bedrijven de stad kiest voor een bijkomend bedrijventerrein voor lokale economie. Hiervoor wordt de bestaande KMO-zone Haasrode uitgebreid met Parkveld”. Het betreft echter een document dat de context schetst van het geplande RUP. Nergens is te lezen dat men dit in het kader van dit nieuwe RUP ook effectief nastreeft.