Veiligheid en transparantie horen geen luxe te zijn in de porno-industrie 

In een vorig artikel schreef ik over hoe sekswerk voor mij en mijn partner een bewuste keuze  is, gedragen door consent en overtuiging. Tot voor kort deden we dat vanuit Japan. Vier  dagen na onze terugkeer naar België kreeg ik mijn eerste kans om mee te spelen in een  productie van een gevestigde naam in België. Wat volgde was een lesje in hoe ver de  praktijk in de Belgische pornowereld nog afwijkt van wat veilig en eerlijk werken zou moeten  betekenen. Een naam laat ik bewust achterwege: het is niet mijn bedoeling om iemand te  viseren, wel om een pleidooi te houden voor consent, transparantie en veiligheid in de  sector. 

De druk om meteen toe te zeggen 

Een reactie kwam snel, maar verdere informatie bleef uit. Ik kreeg de keuze tussen drie  data: diezelfde dag, de dag nadien of de dag daarna. Verder kreeg ik enkel te horen dat het  om een lesbische scène van maximaal twee uur ging en dat het bedrag achteraf op mijn  rekening zou worden gestort. Over wat er precies van mij verwacht werd – over een SOA -test, over consent en grenzen: geen woord. Toen ik niet direct reageerde, volgde al  snel een herinneringsmail. Een dag later een ultimatum: reageer binnen de 24 uur, of mis  een unieke kans. Die dwingende toon viel me al meteen op: beslis snel, denk niet te veel  na, stel geen vragen. Net op een moment dat er net tijd en ruimte hoort te zijn voor essentiële vragen.  

Een gesloten set, een open risico 

Veel producties werken met een zogenaamde 'closed set': niemand buiten de ploeg is  toegelaten. Dat is op zich een gangbare werkwijze, vaak om stress op de set te beperken.  Maar de voorbije jaren groeit binnen de industrie net de roep om dat principe los te laten,  omdat een gesloten set herhaaldelijk heeft geleid tot misbruik. Een bekend voorbeeld is dat  van de Amerikaanse pornoacteur en regisseur Ryan Madison, die met de hulp van zijn  vrouw het vertrouwen van performers won om hen vervolgens, eenmaal alleen op de set,  seksueel te misbruiken. Tien vrouwen zouden uiteindelijk hierover getuigen in een  reportage van The Daily Beast.

Ook ikzelf maakte dit soort grensoverschrijdingen al mee: tijdens een opname in Tokio  verwachtte een regisseur achteraf dat ik ook seksuele handelingen bij hem zou verrichten,  iets wat nooit was afgesproken. Dat een closed set gangbaar is, betekent dus niet dat het  daarom veilig is. Daarom zorg ik er steeds voor dat mijn partner in de buurt is. Niet per se op  de set zelf, maar wel ergens waar ik weet: als er iets misgaat, sta ik er niet alleen voor. 

Toen ik hiernaar polste bij onze contactpersoon in België, kreeg ik een veelzeggend antwoord: "Nee, dat kan niet. Geen pottenkijkers." Ik verduidelijkte dat dit voor mij geen  probleem was, maar dat mijn partner – voor mijn veiligheid – wel zou meekomen tot aan de  locatie en hij bereikbaar en in de buurt zou blijven. In plaats van een begrijpende houding ten aanzien van mijn positie, werd mijn vraag naar veiligheid geridiculiseerd: mijn  contactpersoon herinnerde mij eraan hoeveel jaren ze wel niet in het vak zitten en dat ik hun gerust kon vertrouwen. Met de kers op de taart, dat het op zich al vreemd is dat ik me hier zorgen over zou maken, dat ik blijkbaar de eerste was die dat deed. 

Dat ik de eerste zou zijn, lijkt me weinig geloofwaardig. Erger vind ik de boodschap die  erachter schuilgaat: een sekswerker die haar eigen grenzen bewaakt, wordt weggezet als  een rariteit, in plaats van iets wat de norm zou moeten zijn. Dat is het omgekeerde van hoe  een veilige werkomgeving zou moeten aanvoelen. Zeker in een sector zoals deze. 

Wie vragen stelt, wordt het probleem 

Toen ik vroeg wat die 'lesbische scène' precies zou inhouden, welke handelingen wel en  niet kunnen verwacht worden, kreeg ik geen inhoudelijk antwoord. Enkel de verzekering dat  er niets negatiefs zou gebeuren. Wie ben jij, leek de ondertoon, om iemand met jarenlange  ervaring dat soort vragen te stellen? 

Dat is dan ook precies het probleem dat ik wil aankaarten: ervaring wordt zo niet ingezet om  duidelijkheid te scheppen, maar om vragen overbodig te maken. En vervolgens zwijg je.  Niet omdat er geen probleem is, maar omdat de ruimte om te vragen is afgenomen. 

Eerlijke verloning? 

In een van mijn laatste mails vroeg ik wanneer de uitbetaling precies zou volgen. De uitleg  daaromtrent was doorheen onze correspondentie immers gaandeweg veranderd van: "het  bedrag wordt achteraf op je rekening gestort" naar "het bedrag wordt gestort als de film  online gaat." Dit is, ter verduidelijking, zeker geen normale manier van werken. Geen enkele  sekswerker met ervaring zou akkoord gaan met zo'n constructie: de onzekerheid over  wanneer (of zelfs of) je betaald wordt, het risico op niet-betaling als een productie om 

welke reden dan ook nooit verschijnt, en het machtsverschil dat maakt dat je weinig in  handen hebt om dat af te dwingen wanneer het dan uiteindelijk misloopt… 

Mijn vraag daaromtrent bleek de druppel. De daaropvolgende reactie liet aan duidelijkheid  niets te wensen over: mijn vragen werden afgedaan als wantrouwen, als allesbehalve  professioneel, en de productie ging bijgevolg niet door. Een simpele, zakelijke vraag over correcte uitbetaling volstond om het contact volledig te beëindigen. 

Duidelijke afspraken horen geen taboe te zijn 

Ik deel dit verhaal niet om iemand zwart te maken of te viseren, maar omdat het toont hoe  moeilijk het nog steeds is, zelfs in België, om op te komen voor wat gewoon de standaard  zou moeten zijn. Veiligheid, consent en eerlijke verloning horen geen taboe te zijn, laat  staan geridiculiseerd te worden. 

Ik had het geluk al wat ervaring te hebben, waardoor ik een ongemakkelijk gevoel kon  benoemen, een netwerk dat me eraan herinnert wat wél en niet de norm is. Voortdurend bekroop me dan ook het gevoel: wat als dit mijn allereerste kennismaking met sekswerk was geweest? Zonder ervaring om dat ongemakkelijke gevoel te plaatsen? Dan had ik wellicht gezwegen en gewoon meegedaan. Wie nieuw is in de sector, minder zelfverzekerd,  of financieel afhankelijker van die ene kans, mist dat voordeel en is daardoor net  kwetsbaarder. 

Sekswerk is werk. Dat betekent: heldere afspraken over wat een scène inhoudt,  transparantie over SOA-tests, tijdige uitbetaling, en de ruimte om vragen te stellen zonder  als 'moeilijk' te worden bestempeld. Dat zijn geen overdreven eisen, maar  basisvoorwaarden voor waardig werk. Voorwaarden die in eender welke sector  vanzelfsprekend horen te zijn, maar des te belangrijker zijn in de porno-industrie.