Volwassen worden

Het idee dat er ergens een echte wereld bestaat met serieuze mensen die weten waar ze mee bezig zijn, bood me gedurende de kindertijd een houvast dat nodig is om de hele onzin van de voorbereiding op dat echte leven door te komen. Wacht maar tot op de middelbare school, zo word je voorgehouden of zo houd je jezelf voor, dan wordt het serieus. Wacht maar tot op de universiteit, dan begint het echte leven. Wacht maar tot je begint te werken, tot je getrouwd bent, een huis koopt.

Ik wacht nog steeds. Alleen wacht ik nu met een steeds dieper doordringend besef dat er niets is waarop ik wacht, dat de hele onzin van de voorbereiding al die tijd niets meer was dan de voorbereiding op de onzin van het idee dat er ergens zoiets bestaat als een echte wereld met serieuze mensen die weten waar ze mee bezig zijn.

In de middelbare school liet onze turnleerkracht ons een rij vormen van klein naar groot. Wanneer hij ‘strekstand strek’ riep, moesten we allemaal in strekstand gaan staan. Wanneer hij ‘kwartdraai links’ riep, moesten we een kwartdraai naar links maken, waarna de leerling die moeite had met het onderscheid tussen links en rechts een uitbrander kreeg. Vervolgens liet hij als vorm van collectieve bestraffing de hele klas een ingewikkelde loopoefening doen die pas afliep wanneer de hele klas ze correct uitvoerde.

“Waar was dat in hemelsnaam goed voor?”, zo vraagt mijn oude klasgenoot zich af. Hij heeft nog steeds moeite met het verschil tussen links en rechts, ook op politiek vlak, en doet iets met marketing. Hij vertelt me dat hem op zijn job nooit gevraagd is om een ‘kwartdraai links’ uit te voeren en dat hij er toch veel centen mee verdient. Ik vraag me af waar de hele marketingindustrie in hemelsnaam goed voor is, maar ik hoef dat niet eens luidop te zeggen om te weten dat van filosofie hetzelfde gezegd kan worden en hij met zijn centen ten minste een pint trakteren kan.

Jammer genoeg zijn er ook mensen die wel ouder, maar nooit volwassen worden. Simone de Beauvoir noemt hen ‘de serieuze mensen’ en het probleem met deze mensen kan worden samengevat in hun vergissing om deze belediging als een compliment op te vatten. De belangrijke zaak waaraan de serieuze mens zijn leven wijdt, kan nogal verschillen. Sommigen leven voor het geld, anderen voor de kunst, nog anderen voor de democratie, God, de mensheid, de partij, de wetenschap. Wat de serieuze mensen onderscheidt, is niet de zaak waaraan ze hun leven wijden, maar de zekerheid waarmee ze menen te weten dat hun zaak de goede zaak is, de enige zaak die er werkelijk toe doet, en de ijverigheid waarmee ze zichzelf reduceren tot werktuig van deze abstractie.

De tragedie van dit alles is gelegen in het feit dat deze serieuze mensen de neiging hebben om te geloven dat zij de echte wereld hebben ontdekt en het hun taak is om ons allen de weg te tonen. En terwijl zij het gevoel hebben dat al hun ijver vruchten afwerpt naarmate we ons met z’n allen meer met serieuze zaken gaan bezighouden, is het in werkelijkheid zo dat wij ons met z’n allen gedwongen zien om ons met deze zaken bezig te houden om de rampen te trachten te voorkomen die dreigen te geschieden als we deze zaken aan de serieuze mensen zouden overlaten.

Misschien ben je dan pas werkelijk volwassen: wanneer je jezelf zodanig bekwaamt in de kunst van de ironie dat je erin slaagt om met een uitgestreken gezicht aan zo'n serieuze mens te bevestigen dat flexibiliteit inderdaad een 21st century skill is die steeds belangrijker wordt in een snel veranderende omgeving. Misschien heb ik dan toch nog een hele weg te gaan in dat volwassenwordingsproces, het stopt ook nooit.

Meer lezen over de serieuze mens. Lees 'Waarom alles zo leeg voelt. Over vervreemding'. 
 

Steun ons hier!