Duur nucleair beleid saboteert ook nog klimaatbeleid

Op 30 april delen de federale regering en Engie mee dat ze een gezamenlijke nucleaire intentie hebben. Daarin zullen ze onderzoeken of en hoe alle nucleaire activiteiten van Engie overgenomen kunnen worden door de Belgische staat. Een ultra-liberale regering wil dus een privésector 'nationaliseren'. De nucleaire obsessie van deze regering kent geen grenzen: als het regent in Parijs, druppelt het in Brussel. Franse President Macron heeft het deze regering voorgedaan. De bevolking krijgt de rekening doorgeschoven. Een sociaal onrechtvaardig en klimaat-onduurzaam energiebeleid krijgt steeds meer vorm.

De intentieverklaring mikt op onderhandelingen opdat de Belgische staat alle kerncentrales, ook degene die al gesloten zijn, van Engie zou overkopen. Ondertussen zouden alle ontmantelingsactiviteiten gestopt worden. Op die manier wil de overheid de handen vrij hebben om zelfs oude reactoren opnieuw op te starten. 

Hoe oude koeien als jonge vaarzen verkopen

Men beweert dat het goed mogelijk zou zijn om kerncentrales langer te laten draaien. De Belgische kerncentrales zijn echter oud. De minst oude zijn ondertussen 41 jaar oud, de oudste zelfs 51 jaar. De vorige verlengingen hebben de nodige problemen opgeleverd. Zo heeft Doel 1 in 2018 nog een lek gehad in het eerste koelcircuit. Dat is de koelkringloop die rechtstreeks met de reactor en brandstofelementen, en dus met radioactieve vervuiling in aanraking komt. 

Het was één van de vele problemen met de Belgische reactoren. In dat jaar lagen gelijktijdig 6 van de 7 reactoren stil. Er werden zelfs gemeentelijke afschakelingsplannen bovengehaald als antwoord op de dreiging van een black-out. Dat was de tweede keer in amper 4 jaar tijd. Ook in 2015 was dit al het geval. Toen verspreidden sommigen zelfs de mythe dat kernenergie stabiel en betrouwbaar zou zijn. Bovendien heeft men toen zwart in wit veranderd. Men beweerde dat het onverwacht stilvallen van kerncentrales aantoonde dat … kernenergie onmisbaar is, terwijl net kernenergie tot bijna black-outs had geleid.

Alles om nucleaire obsessie waar te maken

De regering doet er alles aan om met misleidende communicatie haar nucleaire obsessie waar te kunnen maken. Een communicatie vol mythes en leugens moet dan dienen om de bittere en dure pil te laten slikken door de gewone mensen. 

Naast de mythe van 'betrouwbare' en 'stabiele' kernenergie, zijn er nog andere. Zo zou kernenergie ons onafhankelijk maken van het buitenland, inbegrepen van fossiele bronnen. Als we echt onafhankelijk willen zijn, dan is de nucleaire optie nog slechter dan de fossiele. België en Europa zijn 100 procent afhankelijk van buiten-Europees en Russisch uranium. Dat is een nog grotere afhankelijkheid dan de fossiele afhankelijkheid.

De gewone mensen mogen deze miskleun betalen

Oude kerncentrales oplappen heeft zijn kost. Er wordt gesproken over miljardeninvesteringen om te proberen er nog iets van te maken. Een oude auto kan je nog vaak proberen op te lappen, toch blijven de stukken komen, met hun bijhorende kosten. Dat is met een oude kerncentrale niet anders. Ze vallen onverwachts uit – in België, maar ook in atoomland Frankrijk. 

Daardoor stegen de elektriciteitsprijzen in Frankrijk nog veel extremer dan in de rest van Europa tijdens de Coronacrisis. De Franse staat subsidieerde de prijzen voor de grote industrie, en voerde ondertussen zware besparingen door voor de gewone mensen. Daarin is onze regering ook goed. 

Huizen zijn niet verzekerd tegen een kernongeval

De grote verzekeringsmaatschappijen bieden verzekeringspolissen aan voor huizen. In de kleine lettertjes kan je lezen welke zaken uitgesloten zijn van dekking door de verzekering. Natuurrampen, oorlog, … en ja, nucleaire ongevallen. Herhaalt een groot ongeval zoals in Fukushima zich in een oude centrale, dan krijg je niks voor je huis dat radioactief besmet wordt, en voor zeer lange tijd of definitief verlaten moet worden. Beweren dat zulk een zwaar ongeval zich niet kan voordoen, hebben ze ook gedaan in Tsjernobyl en Fukushima. In beide gevallen was het reële ongeval “ondenkbaar”. 

Het probleem met oude reactoren is dat ze niet eens volledig kunnen of moeten aangepast worden aan de lessen getrokken uit dat groot ongeval. Zo moeten oude reactoren geen “reactorkern-opvanger” inbouwen. Zonder zulke voorziening, is het risico op een doorbraak van een smeltende reactorkern doorheen de vloer reëel. En dat kan heel ernstige gevolgen hebben voor het verdere verloop van het ongeval, zeker wanneer de nucleaire lava ondergrondse waterlagen zou bereiken.

Geen enkele kernreactor is bestand tegen oorlog en terreur

Bovendien leven we in tijden van toenemende conflicten en oorlogsdreiging. Er hoeft zelfs geen atoombom gegooid te worden om een radioactieve nachtmerrie tot stand te brengen. Een goed gerichte aanval op een kerncentrale kan leiden tot een totale uitstoot van radioactiviteit die zelfs veel hoger kan liggen dan dat van een atoombom. Erger nog, kerncentrales onderhouden en vermeerderen de kans op productie en verspreiding van atoombommen. Elke kerncentrale immers bevat of produceert zelfs atoombombrandstof. 

Ook wordt met kernafval radiologische conventionele wapens gemaakt, namelijk met verarmd en vervuild uranium. Er zijn tevens reactoren die geschikt zijn voor direct militair gebruik. Er “varen” nu al een paar honderd kleine reactoren rond, als aandrijving voor nucleaire duikboten en vliegdekschepen. Niet voor niets is er nu een rage om “kleine” reactoren te bouwen, die ook SMR’s genoemd worden (Small Modular reactors, Kleine Modulaire Reactoren).

Kernenergie ondermijnt het klimaatbeleid

Een andere communicatietruc is dat kernenergie goed voor het klimaatbeleid zou zijn. Dat wordt gezegd door degenen die zelf op de rem staan om de beste klimaatopties te realiseren. Hernieuwbare energie is immers goedkoper, sneller te realiseren, veel veiliger. Van kernmateriaal kan men massavernietigingswapens maken, van windmolenwieken en zonnepanelen langs geen kanten. Kernenergie maakt ons zelfs  langer afhankelijk van fossiele bronnen. Doordat ze veel trager tot stand kan komen, zullen we langer fossiel gas gebruiken.  

Bovendien is kernenergie niet verenigbaar met hernieuwbare energie. Hernieuwbare energie is betrouwbaarder dan kernenergie, want wind en zon zijn veel beter te voorspellen dan onverwachts stilvallende kernreactoren. Ze levert echter geen constante energie. Energieopslag, vraagsturing en binnen-Europese verbindingen lossen dat grotendeels op. Als er al een aanvullende energiebron nodig is, moet ze zelf ook zeer flexibel inzet- en afzetbaar zijn. Daarbij mag ze het risico niet lopen wat nucleaire flexibiliteit – als die al zou bestaan – teweeg brengt aan haar installaties. Deze zullen vaker onderhevig zijn aan in- en afschakelen, dus opwarmen en afkoelen. Dat komt bovenop de radioactieve bestraling en druk die de reactor en leidingen al te verduren hebben. Dat verhoogt de onveiligheid van de kernreactoren.

Sociaal rechtvaardig en klimaat duurzaam beleid nodig

De gewone mensen hebben geen energie nodig dat zo innig verbonden is met massavernietigingswapens, dat het klimaatbeleid ondermijnt, en hen op hoge kosten jaagt. Energie is voor velen reeds een zware dobber op het gezinsbudget. Mensen verdienen beter. We hebben nood aan een energiebeleid, dat vooreerst mikt op energiebesparingen. Wat de nodige energie betreft, levert een 100 % hernieuwbaar en klimaat positief alternatief een veel goedkopere, snellere en veiligere oplossing. Het zijn niet de atoombommen en atoomcentrales die dit gaan leveren. En omdat deze regering vooral oor heeft naar militaire en burgerlijke nucleaire belangengroepen, dient de strijd voor een hernieuwbaar en dus goedkoper energiebeleid mee bovenaan te staan in het verzet tegen deze regering.