De community ruimte is een vrije online ruimte (blog) waar vrijwilligers en organisaties hun opinies kunnen publiceren. De standpunten vermeld in deze community reflecteren niet noodzakelijk de redactionele lijn van DeWereldMorgen.be. De verantwoordelijkheid over de inhoud ligt bij de auteur.
Elke vrouw verdient haar kroon, elke dag
Internationale Vrouwendag staat in de agenda als dag van zichtbaarheid, gelijkheid en waardigheid voor vrouwen. Maar sinds wanneer stopt gelijkheid de dag erna? Vrouwenrechten zijn geen kalenderfeit, maar een dagelijkse opdracht. Zeker in een samenleving waarin we soms elkaars zichtbaarheid betwisten: niet alleen op basis van afkomst, maar ook op basis van uiterlijk, taal of achtergrond.
Juist daarom heeft de recente discussie rond de nieuwe Miss Belgium-winnares Olga Lombardo me geraakt. Het ging niet om een missverkiezing op zich, maar om wie we durven te zien, én wie we nog steeds onzichtbaar houden, of beter: willen houden.
Missverkiezingen? Ik had er nooit veel mee. Het uiterlijk stond het meest van al centraal, mooi om naar te zien, inhoudelijk misschien minder mijn ding. Dit jaar keek ik wél. Omdat de dochter van mijn kapster meedeed. Sofia Hricko; even mooi vanbinnen als vanbuiten: sociaal, geëngageerd en daadkrachtig. Werelds, in de beste betekenis van het woord.
In haar omgeving ervaar ik iets hoopgevends: jonge mensen die moeiteloos omgaan met verschillen. Talen, achtergronden, ambities, ze maken er geen thema van. Diversiteit is voor hen realiteit, vanzelfsprekend. Op die manier lijken ze ook met elkaar om te gaan.
Misschien raakt het me net daarom zo. Want als kind en jongere voelde ik me al eens het buitenbeentje. Ik groeide op als Belg met een gemengde achtergrond. Belgisch, maar niet helemaal zoals het plaatje toen vaak werd voorgesteld. Zo'n Belgisch buitenbeentje, zeg maar. Want anders dan de norm viel op. En woog soms door: voornamelijk door situaties en opmerkingen als die op een kersverse Miss Belgium. Dat knagende gevoel dat je nét niet volledig in het vakje past, herken ik nog altijd. Ondertussen is dat voor mij een kracht, één die ik inzet in al mijn engagementen, daar ging echter een heel proces aan vooraf.
Het is ook waarom ik later van gelijkheid, talentontwikkeling en eigenaarschap bij kinderen en jongeren mijn werk heb gemaakt. Zeker voor jongeren die zich niet altijd herkennen in het klassieke beeld van wie “erbij hoort”. Om hen krachtig te maken en zo sneller de weg te vinden naar de tafels waarvan ik soms dacht dat ik er niet aan hoorde te zitten.
Een mini-metropool in een kappersstoel
Net daarom volgde ik de verkiezing van dichtbij. Eerst uit steun voor Sofia. En, toegegeven, ook een beetje voor haar mama.
Mijn kapster Teresa Tumbarello doet namelijk meer dan knippen. Je wandelt buiten met een frisse coupe én het gevoel dat je even deel was van een mini-metropool: een plek waar vrouwen van verschillende verhalen, leeftijden, achtergronden en accenten elkaar optillen. De kapperszaak heeft de naam dus ‘Mood’ niet gestolen. Je raakt er, gedragen door vrouwen, in een wereldse stemming.
Zoals actrice en activiste Amandla Stenberg het treffend zegt: “Het is belangrijk dat verhalen laten zien wie we echt zijn - divers en prachtig op zoveel manieren.” Voor mij vat dit samen waarom zichtbaarheid zo cruciaal is: zodat jongeren zich herkennen, zich erkend voelen en ruimte durven innemen, ongeacht hun achtergrond.
Op het podium zag ik jonge vrouwen die zich als wereldburgers presenteren: gedreven, ambitieus, maatschappelijk betrokken. De diversiteit voelde vanzelfsprekend. Of die organisch gegroeid is of bewust werd nagestreefd door de organisatie, weet ik niet. In beide gevallen: het werkt.
Wanneer succes plots ter discussie staat
De ontnuchtering kwam niet doordat Sofia het kroontje misliep. Ook de winnares, net als de andere deelnemers, deed het uitstekend. Wat me trof, waren de reacties online. Niet over de show, niet over de jurering. Maar over Olga’s uiterlijk en afkomst. Alsof succes alleen “Belgisch” is zolang het in een oud beeld past van wat dat ooit betekende.
“Waarom geen écht Belgisch meisje?” werd geen vraag, maar een meetlat. Het ging niet over een enkele reactie. Talloze kwetsende en discriminerende online reacties later vroeg ik me af: welke boodschap geven we hier aan jonge vrouwen? Dat je hoort te voldoen aan een reeks bekrompen voorwaarden om een kroontje te mogen dragen? Dat terwijl er al zoveel drempels zijn voor vrouwen om zich veilig genoeg te voelen om zichzelf nog te durven kronen.
We prijzen diversiteit zolang ze veilig aan de rand blijft. Maar zodra ze het gezicht van succes wordt, duikt steeds dezelfde reflex op: begrenzen, betwijfelen, ontmenselijken. Dan rijst de vraag: wie voelt zich bedreigd, door wie dan en vooral waarom? Wanneer iets fout gaat, wordt iemands achtergrond er vaak bij gehaald. Nu gebeurt het ook wanneer iets goed gaat, niet om prestatie te erkennen, maar om haar plek te betwisten. Dat is geen debat; dat is het ontkennen van de realiteit.
Vrouwen sterker maken, elke dag
Dit verhaal gaat niet alleen over afkomst. Het gaat ook over vrouwen. Vrouwen moeten nog altijd harder werken om dezelfde ruimte te krijgen, in politiek, media en publieke debatten. Juist daarom zouden we elkaar niet naar beneden mogen halen. Er zijn al genoeg drempels. We hoeven er zelf geen bij te bouwen.
Internationale Vrouwendag herinnert ons eraan dat zichtbaarheid ertoe doet. Maar de echte opdracht ligt in de dagen daarna: vrouwen die opstaan, ondersteunen. Vrouwen die andere vrouwen ruimte gunnen. Vrouwen die elkaar niet kleiner maken, maar groter.
Belgisch-zijn is meervoudig geworden. In klaslokalen, sportclubs, huiskamers en kapsalons waar spontaan drie talen door elkaar klinken. Wie vandaag nog denkt dat identiteit in één kleurpotlood past, kijkt weg van de werkelijkheid: België is veelkleurig, meertalig en gelaagd.
Volgens Statbel heeft 36 procent van de Belgische bevolking vandaag een buitenlandse achtergrond (Statbel, 2025). In Brussel zelfs bijna 80 procent, verspreid over Belgen met buitenlandse roots (40,8 procent) en niet-Belgen (37,2 procent). Zelfs in Vlaanderen, zogezegd ‘homogeen’, gaat het al om 28 procent. Dat is geen randfenomeen. Het is de realiteit van ons land.
Online venijn is goedkoop. Het kost één seconde om iets te posten, maar de impact blijft veel langer hangen. Niet alleen voor één winnares, maar ook voor jongeren die meekijken en zich afvragen: hoor ik hier eigenlijk wel bij? Dat gevoel ken ik. En het zou geen enkel kind nog mogen meemaken.
Elke vrouw verdient haar kroon
Representatie telt pas echt wanneer ze ook het midden van het podium mag en kan innemen. Zolang “Belgisch” onuitgesproken voorwaarden veronderstelt over uiterlijk of afkomst, wordt elke overwinning verdacht gemaakt. En verliezen we uiteindelijk allemaal. Daarom vraagt dit meer dan verontwaardiging alleen.
Organisatoren: maak selectie- en jureringcriteria publiek. Brief jury’s over biasherkenning. Hanteer nultolerantie voor discriminerende reacties. Stimuleer en onderricht deelnemers om hiermee om te gaan.
Media: focus op prestatie boven uiterlijk of achtergrond, modereer actiever. Kaart racisme en discriminatie aan. Durf verschillende profielen vooruit te schuiven en centraal op het podium te zetten.
Onderwijs & jeugdwerk: investeer in mediageletterdheid en weerbaarheid. Leer jongeren online gemenigheid herkennen, melden en vervangen door beargumenteerde meningen. Versterk jonge mensen erin om te focussen op talenten, erkenning en aanvaarding van al hun deelidentiteiten.
Platforms: verbeter meldsystemen, belicht positieve voorbeelden, transparantie over moderatie vergroot vertrouwen.
Het beleid: ga voluit voor een inclusief beleid, streef in je visie en aanpak naar diversiteit op alle niveaus. Denk breder dan de gekende structuren. Durf mechanismen van uitsluiting te herkennen en volop voor iets anders te gaan. Neem het voortouw in het vormgeven van een beleid dat de samenleving weerspiegelt.
Wij allemaal: reageer, corrigeer, meld. En leef het voor in de dagelijkse mini-metropolen.
Tot slot, wij vrouwen: ondersteun elkaar en gun elkaar het kroontje. We hebben geen nood aan nog meer drempels, die zijn er al genoeg.
Een kroontje zou een spiegel moeten zijn, geen meetlat. Wie durft kijken, ziet al lang wie we zijn: groter dan één pasfoto. Van hier. En van méér dan hier. Dat is geen bedreiging. Dat is onze rijkdom. Die moeten we inzetten, in alle domeinen en op alle niveaus.
Vrouwen hebben al genoeg drempels. We hoeven er zelf geen bij te bouwen.
Sara Weemaes is gemeenteraadslid en fractieleider in Sint‑Niklaas en werkt rond diversiteit, talentontwikkeling en gelijke kansen voor vrouwen, kinderen en jongeren en veiligheid. Als ondervoorzitster van Vrouw & Maatschappij Sint-Niklaas en als lid van het nationale bureau van de vrouwenbeweging zet ze zich in voor vrouwenrechten en veiligheid voor vrouwen. Een inclusieve samenleving is de rode draad in alles dat ze doet.
