In Antwerpen wordt het recht op demonstreren steeds vaker herleid tot zwijgen
Dennis De Meyer was vorige week bij een studentenbetoging aanwezig als pers, maar werd door de politie aangesproken omdat het om een niet-aangevraagde actie zou gaan. Hij moest zijn paspoort tonen. Zijn perskaart en uitleg dat hij daar als journalist stond, maakten weinig indruk. Opvallend was dat hij de enige perspersoon was die werd gecontroleerd.
In het gesprek met agenten werd voor Dennis vooral duidelijk waar het écht om draaide: de Palestina-actie op maandag, waar hij vaker aanwezig is met hetzelfde pershesje en waarvan men hem leek te herkennen. Voor hem voelde de controle dan ook minder als een ‘neutrale identiteitscheck’ en meer als intimidatie.
En die intimidatie past in een breder patroon dat de Antwerpse Coalitie voor Palestina al langer aankaart.
Intimidatie
Waterkanonnen en knuppels: dat is waar de groep betogers die al een tijdlang elke maandag opkomt voor de rechten van Palestijnen mee te maken heeft gehad. Het was op 3 november dat de betogers op de Suikerrui verzamelden om, zoals afgesproken, van daar naar het Steenplein te gaan, vertelt Annemarie Gielen van Pax Christi, onderdeel van de Antwerpse Coalitie voor Palestina.
Toen dat volgens de politie “te langzaam” ging, zijn ze met gemaskerde politieagenten op de mensen gaan slaan en hebben ze het waterkanon gebruikt – wat je alleen mag gebruiken als reactie op grootschalig geweld. “Zogezegd omdat wij aan het vechten waren.”
Gielen benadrukt dat er nooit geweld van hun kant is geweest: “Niemand heeft iemand geslagen, er zijn geen stenen gegooid, er is niks vernield".
Een patroon van administratieve en praktische tegenwerking
Naast fysiek optreden beschrijven ze ook een patroon van administratieve en praktische tegenwerking. Toestemming voor acties zou telkens opnieuw aangevraagd moeten worden en pas erg laat – soms pas in het weekend vlak voor de actie – worden goedgekeurd.
Ook de locatie verandert steeds: de betogers mochten niet meer op de Grote Markt staan, de betogers moesten naar de Suikerrui, de betogers mochten niet meer naar de Suikerrui, de betogers moesten naar het Steenplein.
Voor de actie van vanavond kregen ze opnieuw strikte voorwaarden. Ze zouden mogen verzamelen op het Steenplein en met een groep van ongeveer 150 mensen naar het stadhuis mogen stappen, maar zonder spandoeken, zonder vlaggen en zonder geroep. Tussen 19.00 en 19.30 uur zouden ze daar hun punt mogen maken.
Bepaalde leuzen zouden bovendien verboden worden. Woorden als “Intifada” en “from the river to the sea” zouden niet meer mogen. Gielen vertelt hoe ze telefonisch van de politie te horen hebben gekregen dat er proces-verbaal zou worden opgesteld als men nog “intifada” roept. Toen Radio Centraal naar het parket belde om dat te controleren bleek daar niks van waar.
“Dat betekent dat we geïntimideerd worden, of onder druk gezet worden, op een onwettige manier.”
Het recht op demonstreren onder druk
Demonstreren is een recht, maar dat recht staat in België onder druk. Daarvoor waarschuwde het Federaal Instituut voor de Rechten van de Mens (FIRM) al in een jaarverslag – een waarschuwing waar wij in juni al over schreven.
Het gaat daarbij niet enkel om administratieve drempels zoals laattijdige goedkeuringen, maar ook om beperkingen die de impact van protest ondergraven.
De locatie van betogingen wordt steeds vaker problematisch gemaakt, zei directeur Martien Schotsmans toen al op Radio 1. Dat zagen we ook bij de Palestina-betoging aan de Beurs van Brussel, waar de betogers werden verwezen naar De Brouckère – een locatie waar ook andere acties plaatsvinden en waar ze, volgens een betoger, “gemakkelijker geweigerd kunnen worden”.
“Je kunt niet zomaar overal beperkingen opleggen”, stelde Schotsmans. “Als je een betoging organiseert, wil je natuurlijk ook gezien worden.”
We laten ons niet intimieren
Volgens de Antwerpse Coalitie voor Palestina is het intussen duidelijk dat ze in Antwerpen in een autoritaire samenleving zijn terechtgekomen, schrijven ze op Facebook. Ze stellen dat de politie vreedzame demonstranten intimideert en acties onderdrukt met desinformatie en geweld. “Het stadsbestuur heeft zich openlijk ontpopt tot een antidemocratische overheid die ook onze rechten minacht.”
Ze roepen op om te blijven opkomen voor hun recht op demonstratie. “Wij laten ons niet verdelen.” Ze vragen aan alle mensenrechtenorganisaties en oppositiepartijen om vanavond aanwezig te zijn en deel te nemen aan de actie. Om 19 uur op het Steenplein verzamelen ze weer.
De focus op Palestina is nu meer dan ooit nodig, zeggen ze. “De genocide is niet voorbij.”
