Anti-activisme-wet van regering De Wever door Raad van State afgekeurd
‘Radicale organisaties’?
Ook de vorige federale regering wou met de zogenaamde wet-Van Quickenborne al het recht op protest ernstig inperken. De regering zou bepaalde mensen kunnen verbieden op straat te komen Een brede coalitie van vakbonden, mensenrechten- en middenveldorganisaties kwam hiertegen in verzet en onder die druk moest de regering haar wet intrekken twee jaar geleden.
Premier De Wever verklaarde in de commissie binnenlandse zaken: "Organisaties als Samidoun verheerlijken terroristische organisaties en wreedheden, maar zorgen ervoor dat ze nooit op heterdaad betrapt worden op aanzetten tot haat.
Ze gebruiken onze vrijheden om onwenselijk gedrag te propageren, zonder dat ze strafbare feiten plegen. We willen komaf maken met de activiteiten van die organisaties, ongeacht hun juridische vorm”.
Ook solidariteit met activisten is nu crimineel in het VK
"De regering meent dat onze grondrechten nooit gebruikt kunnen worden om de fundamenten van onze vrije en open samenleving te schaden.”
Zijn minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken Quintin (MR) voegde daar aan toe: "Het doel is duidelijk: ervoor zorgen dat radicale of gevaarlijke organisaties geen schade meer kunnen berokkenen”.
Tijdens een debat in de Kamer deze zomer, sprak Quintin over Code Rood, Stop Arming Israël en het netwerk 764. Dat laatste is een onduidelijke verzameling van – inderdaad openlijk geweld verheerlijkende individuen – soms met neonazi-ideeën.
Over die vier organisaties rapporteerde OCAD, het coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse aan de regering. "We willen verhinderen dat ze hun extremistische ideeën verspreiden.”, besloot De Wever.
Protest criminaliseren
Je kan dit alles ook heel anders lezen: Als een bepaalde mening ons als machthebbers te veel stoort, omdat ze ons discours tegenspreekt en gehoor krijgt in de media, zeggen we gewoon dat de auteurs ervan eigenlijk impliciet oproepen tot geweld en zo kunnen we ze uitschakelen.
Wie zo'n verbod niet zou respecteren, wordt in het ontwerp bedreigd met zeer zware sancties. Geldboetes tot 50.000 euro en gevangenisstraffen tot vijf jaar. Zelfs het tonen van symbolen of het gebruik van slogans van een verboden organisatie zou voldoende zijn om vervolgd te worden.
Met dit wetsontwerp kunnen ook vakbonden worden aangeklaagd voor steun aan terrorisme als ze zich uitspreken tegen de genocide in Gaza
In het VK is een dergelijke wet al van kracht en Palestine Action werd er uitgeroepen tot “terreurorganisatie”. Al hun activiteiten werden verboden. Vierentwintig mensen werden gearresteerd en zitten al meer dan een jaar in de cel. Ook solidariteit met de activisten is nu crimineel.
Meer dan 2.000 vreedzame betogers werden opgepakt voor “steun aan terrorisme” omdat ze een bordje droegen: “Ik ben tegen genocide. Ik steun Palestine Action”. Ook Greta Thunberg is omwille van die reden opgepakt.
“Je kunt niet zomaar organisaties verbieden omdat je hun standpunten te radicaal vindt. Een regering mag mensen niet zomaar als terroristen gaan behandelen of het land uitzetten omdat ze hen vervelend vindt”, schreef Seppe De Meulder op deze site al in juli over Quintin en De Wever. “Als we nu accepteren dat de grondrechten van deze organisaties worden geschonden, moeten we niet verbaasd zijn dat er niemand is om óns te verdedigen wanneer wij aan de beurt zijn”.
Bert Engelaar, voorzitter ABVV: “Je kan niet zomaar burgerorganisaties blootstellen aan arbitraire beslissingen naargelang de politieke samenstelling van een regering. Dergelijke ontsporing is een democratische rechtstaat onwaardig (...) Democratie is geen menukaart, waarbij je puur op basis van je eigen smaak kiest wat wel en niet. Middenveldorganisaties hebben een democratisch bestaansrecht én een democratische rol te spelen”.
Het is te vaag, te breed en kan daardoor tot ernstige misbruiken leiden, stelde het Federaal Instituut voor de Rechten van de Mens (Firm) in een advies over Quintin’s wetsontwerp dat door de regering werd goedgekeurd.
Directrice Martine Schotsmans: "We zien een meer algemene tendens: allerlei sanctiemogelijkheden worden verschoven van de rechterlijke macht naar de bestuurlijke overheden".
"De rechten van verdediging, zoals bijvoorbeeld vragen voor bijkomend onderzoek, zijn enkel gewaarborgd door de rechterlijke macht. (…) Je kunt niet zomaar toelaten dat bewegingen verboden worden naargelang de politieke samenstelling van een regering. Een onafhankelijke rechter moet dat bekijken”.
Volgens het Mensenrechteninstituut zouden met dit wetsontwerp in principe ook vakbonden kunnen worden aangeklaagd voor steun aan terrorisme als ze zich uitspreken tegen de genocide in Gaza bijvoorbeeld.
“Als de ministers vinden dat justitie te traag werkt, dan is het simpel: geef hen meer middelen”, stelt Schotsmans nog.
De opheffing van een organisatie is definitief en daarover moet een rechter oordelen
Ook zowat alle politieke partijen op MR en N-VA na hadden kritiek op Quintin’s wetsontwerp. "Het is niet aan de ministerraad om verenigingen goed te keuren of te verbieden. Het is de taak van een rechter om de begrippen uit onze rechtsstaat te interpreteren, dat is niet de taak van de regering", zei zelfs Paul Van Tigchelt (VLD), gewezen minister van Justitie en voordien ook directeur van het OCAD.
Veldslag verloren maar …
De Raad van State schrijft dat een administratieve maatregel – zonder tussenkomst van het gerecht – enkel tijdelijk kan zijn. Dat regering kan dus wel activiteiten van extremistische organisaties tijdelijk verbieden, maar niet de organisaties ontbinden. Daarvoor moet ze als uitvoerende macht de rechterlijke macht inschakelen. De opheffing van een organisatie is iets definitiefs en daarover moet een rechter oordelen.
De macht voor de regering om verenigingen te verbieden, verdwijnt dus uit de wet maar minister Quintin zegt: "Wat telt, is dat we met een administratief verbod op activiteiten beschikken over een doeltreffend instrument om snel en kordaat op te treden tegen actuele dreigingen die uitgaan van radicale organisaties".
Je kan dit ook lezen als: “Als Code Rood of Stop Arming Palestine, nog eens oproept voor een protest gaan we dat gewoon verbieden”. Verder zet hij ook zijn collega Annelies Verlinden (CD&V) onder druk: "Het is duidelijk dat gerechtelijke beslissingen in dit soort dossiers vandaag veel sneller moeten kunnen volgen." Versta: om die groepen door de rechter te laten verbieden.
Activisten en het verzet tegen de Arizonaregering zullen van nabij blijven opvolgen wat Quintin nu precies aan het wetsontwerp gaat veranderen.
Ze doen dat onder meer via de coalitie Recht op protest waarin de drie vakbonden, Amnesty International België, Liga voor Mensenrechten, Greenpeace, Netwerk tegen armoede, Beweging.net en nog vele andere organisaties zich verenigden. In november publiceerden ze hierover nog een open brief.
